Презентация на тему «0.Табиғаттағы және техникадағы жылу берілу Жылу құбылыстарының тірі ағзалардың өміріндегі рөлі .1 Табиғаттағы жылу құбылыстарының маңызы Жылу құбылыстары табиғатта және күнделікті өмірде жиі кездеседі. Күн Жерді жылытады. Оның жылуы адамдардың, жануарлардың және өсімдіктердің тіршілігі үшін өте маңызды. Температураның өзгеруі табиғатқа және тірі ағзаларға әсер етеді. 🎈 Әуе шарында ауа қыздырылған кезде оның тығыздығы азайып, жоғары көтеріледі. Осы қасиетті пайдаланып, әуе шарын көтеруге болады. ❄️ Холодильникте тағамдар салқын жерде сақталады. Холодильник ішіндегі жылуды сыртқа шығарып, оның ішіндегі температураны төмендетеді. 🌬️ Кондиционер бөлмедегі артық жылуды сыртқа шығарып, ауаны салқындатады. 2. Бриздің пайда болуы Бриз — теңіз немесе көл жағасында пайда болатын жергілікті жел. Күндіз құрлық суға қарағанда тезірек қызады. Құрлық үстіндегі ауа жылынып, жоғары көтеріледі. Оның орнына теңіз жақтан салқын ауа келеді. Сондықтан күндіз жел теңізден құрлыққа қарай соғады. Ал түнде құрлық суға қарағанда тезірек суиды. Сол кезде желдің бағыты керісінше өзгереді — құрлықтан теңізге қарай соғады. 3. Техникадағы жылу берілу Жылу құбылыстары техникада да кеңінен қолданылады. 🎈 Әуе шарында қыздырылған ауаның жоғары көтерілу қасиеті пайдаланылады. Ауа қызған кезде жеңілдеп, жоғары көтеріледі. ❄️ Холодильник тағамдарды салқындатып, олардың ұзақ сақталуына көмектеседі. Ол ішіндегі жылуды сыртқа шығарады. 🌬️ Кондиционер бөлмедегі ауаны салқындатады. Ол бөлмедегі жылуды сыртқа шығарып, қолайлы температура қалыптастырады. 4. Термореттеу Термореттеу — ағзаның өз дене температурасын белгілі бір деңгейде ұстап тұру қабілеті. Бұл адам мен жануарлар үшін өте маңызды. Себебі сыртқы температура өзгерсе де, ағза қалыпты жұмыс істеуі керек. Сондықтан тірі ағзалардың қоршаған орта температурасына бейімделетін әртүрлі ерекшеліктері болады. 5. Суық климатқа бейімделу Суық жерде өмір сүретін жануарлар дене жылуын сақтауға бейімделген. Оларға көмектесетін негізгі ерекшеліктері: қалың жүн немесе қауырсын; тері астындағы май қабаты; дене жылуын аз жоғалту; суық кезде бір-біріне жақын орналасу. Мысалы, императорлық пингвин мен ақ аю суық климатқа жақсы бейімделген. 6. Императорлық пингвин Императорлық пингвин Антарктидада өмір сүреді. Ол жерде ауа температурасы өте төмен болады. Пингвиннің қауырсындары тығыз және денесінде май қабаты бар. Олар денедегі жылуды сақтауға көмектеседі. Қатты суықта пингвиндер бір-біріне жақын тұрып, жылуды сақтайды. Осының арқасында олар Антарктиданың суық жағдайында өмір сүре алады. 7. Ақ аюдың бейімделуі Ақ аю Арктикада өмір сүреді. Бұл жерде ауа райы өте суық. Оның қалың жүні және тері астындағы май қабаты бар. Олар аюдың денесін суықтан қорғап, жылуды сақтауға көмектеседі. Сондықтан ақ аю суық климатта тіршілік етуге жақсы бейімделген. 8. Ыстық климатқа бейімделу Ыстық жерде өмір сүретін жануарлар денесінің қатты қызып кетуінен және суды көп жоғалтудан қорғанады. Олар: салқын уақытта белсенді болады; суды үнемдейді; ыстықтан қорғанатын жерлерге тығылады; денесін ыстық жерден алшақ ұстайды. Мысалы, түйе мен сарышаян ыстық климатқа жақсы бейімделген. 9. Түйенің ыстыққа бейімделуі Түйе — шөлде өмір сүруге жақсы бейімделген жануар. Оның ұзын аяқтары денесін ыстық құмнан жоғары ұстайды. Ал табандары құмда жүруге ыңғайлы. Түйе суды үнемдей алады. Сондықтан ол ыстық әрі құрғақ жерде ұзақ уақыт тіршілік ете алады. 10. Сарышаянның бейімделуі Сарышаян ыстық және құрғақ жерлерде кездеседі. Күндіз температура өте жоғары болғандықтан, ол көбінесе көлеңкеде немесе інінде тығылып жатады. Ал түнде ауа салқындаған кезде белсенді болып, қорегін іздейді. Бұл — оның ыстық климатқа бейімделуінің бір мысалы. 11. Жылу құбылыстарының тірі ағзалар өміріндегі рөлі Жылу тірі ағзалардың өмірінде маңызды рөл атқарады. Күннің жылуы өсімдіктердің өсуіне, жануарлардың тіршілігіне және табиғаттағы көптеген процестерге әсер етеді. Әрбір тірі ағза қоршаған ортаның температурасына өзінше бейімделеді. Суық жерде өмір сүретін жануарлар жылуды сақтауға тырысады, ал ыстық жерде өмір сүретін жануарлар денесінің қызып кетуінен қорғанады. 12. Қорытынды Біздің ойымызша, жылу құбылыстары табиғатта да, техникада да өте маңызды. Тірі ағзалар қоршаған ортаның температурасына бейімделіп, өз тіршілігін сақтайды. Пингвин мен ақ аю — суық климатқа бейімделудің мысалы. Түйе мен сарышаян — ыстық климатқа бейімделудің мысалы. Ал адамдар жылу құбылыстарын әуе шарында, холодильникте және кондиционерде пайдаланады. Осы мысалдар жылудың табиғаттағы және адам өміріндегі маңызын көрсетеді.»

сгенерирована в Презентоше — бесплатном генераторе презентаций