Слайд 1
Ақтанберді жыраудың Күлдір күлдір кісінетіп толғауы
Презентация
Презентация на тему «Ақтанберді жыраудың Күлдір күлдір кісінетіп толғауы»
10 слайдов · сгенерирована в Презентоше — бесплатном генераторе презентаций
Слайд 2
Ақтамберді мұрасы
Ақтамберді жырау Сарыұлы шамамен 1675 жылы туылған, 1768 жылы дүние салған, ол қазақтың көрнекті жырауы, қолбасшы батыры және қоғам қайраткері ретінде танылған. Оның толғауларында ел қорғау, ерлік, ат құны мен жауынгерлік рух негізгі тақырыпқа айналады. «Күлдір-күлдір кісінетіп» шығармасы да осы арманды айқын көрсетіп, батырдың бейнесін алға шығарады.
Слайд 3
Толғаудың атауы
Шығарманың алғашқы жолы «Күлдір-күлдір кісінетіп» деп басталып, аттың дүбірі мен жорықтың екпінін елестетеді. Бұл дыбыстық өрнек өлеңге серпін беріп, оқырманды бірден көшпелі өмірдің кең тынысына жетелейді. Ақтамберді бұл тәсіл арқылы ер жігіттің қимылын да, ел қорғауға дайын сертін де әсерлі суреттейді.
Слайд 4
Батырлық аңсар
Толғауда «күреңді мінер ме екеміз», «ақ кіреуке киер ме екеміз» деген жолдар арқылы жыраудың асқақ арманы көрінеді. Мұнда күрең ат, ақ кіреуке, сауыт сияқты нақты әскери белгілер қолданылып, ер азаматтың соғысқа әзір бейнесі жасалады. Өлеңнің мазмұны жеке адамның қиялы ғана емес, тұтас елдің ерлік мұратын танытады.
Слайд 5
Ат пен жарақ
Жырау тұлпарды жай көлік емес, жауынгердің серігі ретінде суреттейді. «Жағасы алтын, жеңі жез, шығырышығы торғай көз» деген бейнелер сауыттың салтанатын да, қорғаныс қуатын да көрсетеді. Осы детальдар арқылы толғау қазақ жауынгерінің киімі мен қару-жарағы қандай болғанын нақты елестетеді
Күлдір-күлдір кісінетіп,
Күреңді мінер ме екенбіз?!
Күдеріден бау тағып,
Ақ кіреуке киер ме екенбіз?!
Шығыршығы торғай көз
Сауыт киер ме екенбіз?!
Жолбарыстай шұбарды
Таңдап мінер ме екенбіз?!
Қоңыр салқын төске алып,
Қол төңкерер ме екенбіз?!
Жалаулы найза жанға алып,
Жау қашырар ма екенбіз?!
Слайд 6
Көркем тәсілдер
Толғауда теңеу мен дыбыстық қайталау кең қолданылған, соның ішінде «ор қояндай», «аш күзендей», «жолбарыстай» деген бейнелер көзге бірден түседі. Бұл салыстырулар аттың жүрісін, дене бітімін және күш-қуатын айқындайды. Өлеңнің ырғақтық құрылымы да жорық әуеніне ұқсап, мәтіннің эмоциялық әсерін күшейтеді.
Слайд 7
Елдік мұрат
Шығармада Ақтамберді жеке ерлікті ғана емес, елдің бірлігі мен қорғанысын да ойлайды. Жақсылардың кеңесі, жайлаудағы тіршілік, ел шетіне қорған болу идеясы толғаудың мазмұнын тереңдетеді. Сондықтан бұл туынды қазақ қоғамындағы әскери тәртіп пен азаматтық жауапкершілікті қатар танытады.
Слайд 8
Тарихи мәні
«Күлдір-күлдір кісінетіп» толғауы қазақ әдебиетінде ерлік пен отаншылдықты жырлаған маңызды шығармалардың бірі болып саналады. Ол жыраулық дәстүрдің қуатын көрсетіп, XVIII ғасырдағы қазақ даласының рухани әлемін танытады. Ақтамберді бейнесі арқылы халықтың азаттыққа, намысқа және жауынгерлік дайындыққа ұмтылысы көрінеді.
Слайд 9
Әдеби орны
Бұл толғау мектеп бағдарламасында жиі оқытылып, 7 және 8 сынып материалдарында талданады. Шығарма оқушыға тек мәтінді жаттатпай, оның тақырыбы мен идеясын, көркемдік ерекшелігін ашуға мүмкіндік береді. Сол арқылы Ақтамберді жыраудың мұрасы қазіргі ұрпаққа да түсінікті әрі тәрбиелік мәні жоғары болып қала береді.
Слайд 10
ҚОРТЫНДЫ
«Күлдір-күлдір кісінетіп» толғауы Ақтамберді жыраудың ел қорғау, ерлік және азаматтық парыз туралы көзқарасын айқын танытады. Шығармадағы ат, сауыт, жорық секілді бейнелер қазақтың жауынгерлік рухын көркем түрде жеткізеді. Толғау ұлттық әдебиеттегі батырлық идеалдың жарқын үлгісі ретінде бүгінге дейін өз маңызын сақтап келеді.
Нужна такая же презентация, но по своей теме?
Презентоша сгенерирует презентацию по любой теме за минуту — бесплатно.
Создать презентацию