Слайд 1
Ақуыздардың құрамы, қызметі бойынша жіктелуі және биологиялық объектілерде анықтау
Презентация
Презентация на тему «Ақуыздардың құрамы, қызметі бойынша жіктелуі және биологиялық объектілерде анықтау»
10 слайдов · сгенерирована в Презентоше — бесплатном генераторе презентаций
Слайд 2
Ақуыз деген не
Ақуыздар немесе нәруыздар — аминқышқылдарынан түзілетін, тірі ағзаға тән күрделі органикалық қосылыстар. Олардың құрамында негізінен көміртек, сутек, оттек және азот болады, ал кейбір түрлерінде күкірт пен фосфор да кездеседі. Жасушаның құрғақ массасының шамамен жартысын ақуыздар құрайды, сондықтан олар тіршілік үшін ең маңызды заттардың бірі саналады.
Слайд 3
Ақуыз құрамы
Ақуыз молекуласы 20 түрлі аминқышқылынан тұрады, ал олардың бәрі бір-бірімен пептидтік байланыс арқылы жалғасады. Ақуыздардың элементтік құрамында көміртек 50–55%, оттек 21,5–23,5%, азот 15–18%, сутек 6–8%, күкірт 0,2–3% аралығында болады. Кейбір ақуыздардың құрамында фосфор, темір және басқа да элементтер кездеседі. Осындай күрделі құрам олардың қасиеті мен қызметінің алуан түрлі болуына әсер етеді.
Слайд 4
Ақуыз құрылысы
Ақуыздың бастапқы құрылысы — аминқышқылдарының нақты ретпен орналасқан тізбегі. Бұл тізбек одан әрі екінші, үшінші және төртінші деңгейлі кеңістіктік пішіндерге айналады. Ақуыздың пішіні оның қызметін анықтайды, сондықтан құрылымның бұзылуы қызметтің әлсіреуіне әкеледі. Мысалы, температураның көтерілуі немесе қышқыл ортаның әсері ақуызды денатурацияға ұшыратады.
Слайд 5
Қызметі бойынша
Ақуыздар жасушада пластикалық, ферменттік, тасымалдаушы, қорғаныш және реттеуші қызмет атқарады. Мысалы, гемоглобин оттекті тасымалдайды, ал ферменттер химиялық реакцияларды тездетеді. Антиденелер ағзаны жұқпалардан қорғайды, ал инсулин сияқты гормондар зат алмасуды реттейді. Сондықтан ақуыздар тек құрылыс материалы емес, сонымен бірге тіршілікті басқарушы молекулалар болып табылады.
Слайд 6
Құрылымдық ақуыздар
Құрылымдық ақуыздарға коллаген, кератин және эластин жатады. Коллаген тері, сіңір және сүйек тіндерінде көп болады, ал кератин шаш пен тырнақтың беріктігін қамтамасыз етеді. Бұл ақуыздар жасушалар мен ұлпалардың механикалық беріктігін сақтайды. Олардың молекуласындағы тұрақты құрылым тірек қызметін атқаруға мүмкіндік береді.
Слайд 7
Ферменттік ақуыздар
Ферменттер — биохимиялық реакцияларды жылдамдататын ақуыздар. Ас қорытудағы пепсин мен амилаза, сондай-ақ жасушадағы каталаза осы топқа жатады. Ферменттер болмаса, ағзадағы көптеген реакциялар өте баяу жүрер еді. Сондықтан олар зат алмасудың негізгі реттеушілері саналады.
Слайд 8
Қорғаныш ақуыздар
Қорғаныш ақуыздарға антиденелер мен қан ұюына қатысатын ақуыздар жатады. Антиденелер бөгде микробтар мен вирустарды таниды және оларды залалсыздандыруға көмектеседі. Қанның ұю процесінде фибриноген маңызды рөл атқарады. Бұл ақуыздар ағзаны сыртқы және ішкі қауіптерден қорғайды.
Слайд 9
Анықтау әдістері
Биологиялық объектілердегі ақуызды анықтауда биурет реакциясы, ксантопротеин реакциясы және басқа да сапалық сынамалар қолданылады. Биурет реакциясында ерітінді күлгін түске боялса, бұл ақуыздың бар екенін көрсетеді. Ксантопротеин реакциясында сары түс пайда болып, ақуыз құрамындағы ароматты аминқышқылдарын дәлелдейді. Мұндай әдістер зертханада сүт, жұмыртқа, ет және өсімдік ұлпаларындағы ақуызды тексеруге мүмкіндік береді.
Слайд 10
Қорытынды
Ақуыздар — тірі ағзаның құрылысына, қорғанышына, тасымалына және реттелуіне қатысатын негізгі биомолекулалар. Олардың құрамы аминқышқылдарынан тұрады, ал қызметі молекулалық құрылымына тікелей байланысты. Биологиялық объектілердегі ақуызды сапалық реакциялар арқылы анықтауға болады, бұл зертханада өте қолайлы әдіс саналады. Ақуыздардың қасиетін білу 10-сынып биологиясындағы маңызды тақырыптардың бірі болып табылады.
Нужна такая же презентация, но по своей теме?
Презентоша сгенерирует презентацию по любой теме за минуту — бесплатно.
Создать презентациюРазделы:Биология