Слайд 1
Ахмет Йассауидің діни ағартушылығы және шығармашылығы
Инновациялық Еуразия Университеті
" Әлеуметтік -гуманитарлық ғылымдар " кафедрасы
"Қазақ әдебиетінің тарихы" пәні бойынша
Орындаған: Жр26(қ)-31 тобының студенті:
Абдинова Альзира
Тексерген: филол. ғ. д., профессор Ғ.Е. Имамбаева
Слайд 2
Кіріспе
Ахмет Йассауи XII ғасырда түркі дүниесінің рухани кеңістігін қалыптастырған ақын, дін қайраткері және ағартушы ретінде танылды. Оның «Диуани хикмет» еңбегі адамды адамгершілікке, имандылыққа, әділдікке шақырып, нәпсі мен күпірліктен сақтандыруды мақсат етті. Бұл тақырыпты қазіргі заманмен байланыстыру үшін цифрлық технологиялар дәуіріндегі ақпаратты өңдеу, сақтау және тарату ерекшеліктері де қарастырылады. Осындай байланыс арқылы көне рухани мұра мен бүгінгі коммуникациялық мәдениеттің ортақ тұстары айқындалады.
Слайд 3
Йассауи мұрасы
Ахмет Йассауидің ұстаздары ретінде Ақата мен Арыстан баба аталады, ал оның рухани мектебі түркі сопылық дәстүрінің өзегіне айналды. «Хикметтер» жинағында қарапайым тілмен берілген өнеге, тәубе, сабыр, қанағат және шындыққа адалдық идеялары басым. Зерттеушілер бұл мұраны халыққа түсінікті, тәрбиелік қуаты жоғары діни-әдеби ескерткіш деп бағалайды. Сондықтан Йассауи шығармалары тек әдеби мұра емес, діни-ағартушылық жүйе ретінде де құнды.
Слайд 4
Хикметтер мазмұны
«Диуани хикметте» адам баласының ішкі тәрбиесі, рухани тазаруы және Аллаға шынайы жақындауы басты орын алады. Ақын дүниеқоңыздықты, мақтаншақтықты, екіжүзділікті сынап, ізгілікке бастайтын мінез-құлық үлгілерін ұсынады. Бұл ойлар XII ғасырдың өзінде түркі қоғамының моральдық сұранысына жауап берген. Бүгін де хикметтердегі өсиеттер жастардың рухани тәрбиесі үшін өзекті болып қала береді.
Слайд 5
Цифрлық жүйе
Қазіргі ақпараттық ортада цифрлық технологиялар деректерді электрондық түрде жинау, сақтау, өңдеу, іздеу, беру және көрсетуге негізделеді. Оның басты ерекшелігі ақпаратты үздіксіз әрі жылдам түрлендіріп, әртүрлі құрылғылар арасында дәл жеткізу мүмкіндігінде. Мұндай жүйеде мәтін, дыбыс, бейне және сурет бір ортада біріктіріледі. Сол себепті цифрлық кеңістік білімді тарату мен талдаудың ең тиімді тетіктерінің біріне айналды.
Слайд 6
Компьютерлік технологиялар
Компьютерлік технологиялар ақпаратты өңдеуді автоматтандырып, оқу, зерттеу және коммуникация салаларын түбегейлі өзгертті. Бүгінде мәтіндік талдау, дерек жинау, электрондық кітапханалармен жұмыс істеу және қашықтан оқыту осы құралдар арқылы жүзеге асады. 2020 жылдан кейін онлайн білім беру мен қашықтықтағы ғылыми талқылаулар кеңінен дамыды. Бұл үрдіс классикалық әдеби мұраны жаңа форматта танытуға да мүмкіндік берді.
Слайд 7
Ғылыми ізденіс
Тақырыпқа қатысты ғылыми еңбектерде Йассауидің сопылық поэзиясы, түркі әдеби тілін дамытудағы рөлі және тәрбиелік идеялары кеңінен қарастырылады. Зерттеулер оның ойлары Жүсіп Баласағұни мен Абайдың адамгершілік философиясымен үндесетінін көрсетеді. Үш ойшылдың да мақсаты — адамды кемелдікке жеткізу, білім мен мінезді қатар тәрбиелеу. Осы ортақ арна түркі руханиятының тарихи сабақтастығын дәлелдейді.
Слайд 8
Пікірталас өзегі
ОСӨЖ аясында пікірталас ұйымдастыру үшін қазіргі қоғамдағы дінді құрметтеу, имандылық және адамшылық мәселелерін нақты мысалдармен талқылауға болады. Мысалы, әлеуметтік желідегі әдеп, жалған ақпаратқа сын көзбен қарау және жауапты сөз мәдениеті Йассауи мұрасымен тікелей сабақтас. Студенттер өз көзқарасын дәлелдеу үшін хикметтерден үзінді мағынасын, Абайдың қара сөздерін және Баласағұнидің этикалық қағидаларын салыстыра алады. Мұндай жұмыс ойды жүйелеуге және дәлелді сөйлеуге үйретеді.
Слайд 9
Жазу әдістері
СӨЖ барысында шығарма жазу әдістері, жоспар құру және тезис жасау дағдылары қалыптасуы қажет. Жоспар мәтіннің логикасын сақтап, негізгі ойды ретімен ашуға көмектеседі. Тезис құрастыру оқырманға негізгі тұжырымды қысқа әрі нық жеткізуді үйретеді. Бұл дағдылар әдеби талдау жасағанда да, ғылыми пікір айтуда да қажет.
Слайд 10
Әдеби талдау
Әдеби талдау технологиясы мәтінді тақырып, идея, образ, тіл және композиция тұрғысынан жүйелі қарастыруды талап етеді. Йассауи хикметтерін талдағанда оның моральдық үндеуі, діни терминдері және халықтық тілге жақындығы ерекше көрінеді. Баласағұни мен Абай шығармаларымен салыстыру арқылы ортақ философиялық желі айқындалады. Осындай салыстырмалы талдау түркі ойының бір арнадан тарағанын түсіндіреді.
Слайд 11
Қорытынды
Ахмет Йассауи мұрасы түркі халықтарының рухани тарихында ерекше орын алады, өйткені ол поэзия арқылы дін, тәрбие және адамшылық қағидаларын қатар жеткізді. Оның хикметтері бүгінгі күні де мәнін жоғалтқан жоқ, себебі ізгілік, сабыр, шындық және имандылық сияқты құндылықтар әр дәуірде қажет. Қазіргі цифрлық технологиялар осы мұраны жаңаша таныстыруға, талдауға және кеңінен таратуға мүмкіндік береді. Сондықтан Йассауи шығармаларын оқу — өткенді тану ғана емес, бүгінгі рухани бағдарды нығайту да болып табылады.
Слайд 12
Әдебиеттер тізімі
1\. Қожа Ахмет Ясауи. Диуани хикмет (Даналық кітабы). – Алматы.
2\. Баласағұни Ж. Құтты білік. – Алматы: Жазушы.
3\. Абай Құнанбайұлы. Қара сөздер. – Алматы.
4\. Әдебиеттануға кіріспе. – Алматы: Қазақ университеті.
5\. Информатика: ақпараттық-коммуникациялық технологиялар негіздер
Слайд 13
Назарларыңызға рақмет!!!!
Нужна такая же презентация, но по своей теме?
Презентоша сгенерирует презентацию по любой теме за минуту — бесплатно.
Создать презентацию