Слайд 1
Анатомия и физиология пищеварительной системы
Ас қорыту жүйесі ауыз қуысынан басталып, жұтқыншақ, өңеш, асқазан, аш ішек, тоқ ішек арқылы анусқа дейін созылады. Оған сілекей бездері, бауыр және ұйқыбез сияқты ас қорыту бездері де кіреді. Бұл жүйенің негізгі қызметі — тағамды механикалық және химиялық жолмен өңдеп, ағзаға сіңетін қарапайым заттарға айналдыру.
Слайд 2
Құрылыстық жоспар
Ас қорыту түтігі бірнеше қабаттан тұрады: кілегейлі қабық, бұлшықет қабаты және сыртқы қабық. Кілегейлі қабық қорғаныш қызметін атқарып, кей жерлерде сіңіруге қатысады, ал бұлшықет қабаты тағамды жылжытады. Ас қорыту мүшелерінің қабырғасында бездер орналасып, олар асқорыту сөлдерін бөледі.
Слайд 3
Ауыз қуысы
Ас қорыту ауыз қуысында басталады, мұнда тағам тістермен ұсақталып, тілмен араласады. Сілекей бездері бөлетін сілекей тағамды ылғалдандырып, жұтуға дайындайды. Сілекей құрамындағы амилаза крахмалды ыдыратуды бастап, көмірсулардың қорытылуына алғашқы қадам жасайды.
Слайд 4
Жұтқыншақ пен өңеш
Жұтқыншақ тағамды ауыз қуысынан өңешке өткізетін ортақ жол болып табылады. Өңештің қабырғасындағы бұлшықеттер толқынды жиырылу арқылы қоректі асқазанға жеткізеді. Бұл кезеңде ас қорту негізінен механикалық тасымалдау сипатында өтеді.
Слайд 5
Асқазан қызметі
Асқазанда тағам уақытша жиналып, қарын сөлімен араласады. Қарын сөлінің құрамындағы тұз қышқылы көптеген микробтарды жояды және ферменттердің жұмыс істеуіне жағдай жасайды. Негізгі фермент пепсин нәруыздарды ұсақ молекулаларға дейін ыдыратады.
Слайд 6
Аш ішек
Ас қорыту мен сіңірудің негізгі бөлігі аш ішекте жүреді. Он екі елі ішекке бауырдан өт және ұйқыбезден сөл құйылып, тағамның әрі қарай ыдырауын күшейтеді. Аш ішектің бүрлері қоректік заттардың қан мен лимфаға өтуін бірнеше есе арттырады.
Слайд 7
Тоқ ішек
Тоқ ішекте су мен минералды тұздар қайта сіңіріледі. Мұнда ішек микрофлорасы кейбір заттардың өңделуіне қатысады және нәжіс түзіледі. Тоқ ішектің соңғы бөлігі қорытылмаған қалдықтарды сыртқа шығаруға дайындайды.
Слайд 8
Ас қорыту кезеңдері
Ас қорыту бірнеше кезеңнен тұрады: қабылдау, ұсақтау, араластыру, химиялық ыдырату, сіңіру және қалдықтарды шығару. Әр кезең бір-бірімен тығыз байланысты, сондықтан бір буындағы бұзылыс бүкіл үдеріске әсер етеді. Мысалы, дұрыс шайналмаған тағам асқазанда да, ішекте де толық қорытылмауы мүмкін.
Слайд 9
Негізгі ферменттер
Ас қорыту ферменттері күрделі заттарды қарапайым молекулаларға дейін ыдыратады. Амилаза көмірсуларға, пепсин нәруыздарға, липаза майларға әсер етеді. Ұйқыбез ферменттері мен ішек ферменттері аш ішекте қорытуды аяқтайды.
Слайд 10
Реттелу жүйесі
Ас қорыту қызметі жүйке және гуморальдық жолмен реттеледі. Тағамды көру, иіскеу және дәмін сезу сілекей мен қарын сөлінің бөлінуін күшейтеді. Сонымен бірге гормондар, әсіресе асқазан мен ішек гормондары, сөл бөлінуі мен моториканы басқарады.
Слайд 11
Қорытынды маңызы
Ас қорыту жүйесі тағамды ағзаға қажет энергия мен құрылыс материалдарына айналдырады. Оның құрылысы мен қызметі ауыз қуысынан тоқ ішекке дейінгі әр бөліктің өз міндетіне негізделген. Ферменттер, сөлдер және бұлшықет қозғалыстары үйлесімді жұмыс істегенде ғана қоректік заттар толық сіңеді.
Слайд 12
Ас қорыту жүйесінің анатомиясы мен физиологиясы тағамның қалай қабылданып, өңделіп, сіңірілетінін түсіндіреді. Бұл жүйеде ауыз қуысы, асқазан, аш ішек, тоқ ішек және асқорыту бездері біртұтас қызмет атқарады. Ас қорыту кезеңдері мен ферменттердің рөлін білу денсаулықты сақтауға және дұрыс тамақтануды түсінуге көмектеседі.
Нужна такая же презентация, но по своей теме?
Презентоша сгенерирует презентацию по любой теме за минуту — бесплатно.
Создать презентацию