Слайд 1
Антропоморфтық және зооморфтық бейнелердің ерекшеліктері
Презентация
Презентация на тему «Антропоморфтық және зооморфтық бейнелердің ерекшеліктері»
15 слайдов · сгенерирована в Презентоше — бесплатном генераторе презентаций
Слайд 2
Ежелгі бейнелеу бастауы
Алғашқы өнер ескерткіштері адамзаттың табиғатты түсінуі мен оны бейнелеу әрекетінің ең көне қабатын көрсетеді. Бұл ескерткіштерде адам мен жануар бейнелері жай сурет емес, дүниетанымдық белгі ретінде қолданылған. Палеолит пен қола дәуіріндегі жартас суреттері осы үрдістің нақты мысалы болып табылады.
Слайд 3
Антропоморфтық ұғым
Антропоморфизм дегеніміз — адамға тән қасиеттерді құдайға, табиғат құбылыстарына немесе жануарларға телу құбылысы. Ежелгі өнерде бұл тәсіл адам бейнесін ғана емес, адам тәрізді қимыл, әрекет және символдық белгілерді де қамтыған. Мұндай бейнелер көбіне рухани мәнге ие болып, белгілі бір ритуалдық ойды жеткізген.
Слайд 4
Адам бейнесі
Алғашқы қауымдық өнерде адам бейнесі көбіне шартты түрде, қарапайым сызықтармен және нақты пропорциясыз берілген. Кейбір петроглифтерде жартылай тізерлеген, аң терісін киген немесе басы ерекше белгімен көрсетілген адамдар кездеседі. Таңбалы мен Сауыскандық сияқты кешендерде күн басты антропоморфтық бейнелер ерекше орын алады.
Слайд 5
Ритуалдық мағына
Антропоморфтық бейнелер тек сыртқы келбет үшін салынбаған, олардың астарында ғұрыптық және символдық мән жатқан. Мұндай кескіндер адамның қоғамдағы орнын, діни рәсімге қатысын немесе ерекше мәртебесін білдіруі мүмкін. Кейбір зерттеулерде олар күнге, аспанға және рухани күштерге байланысты түсіндіріледі.
Слайд 6
Зооморфтық ерекшелік
Зооморфтық бейнелер жануарларды немесе жануар сипатты белгілерді көрсетеді және алғашқы өнерде өте кең тараған. Олар көбіне бұғы, жылқы, түйе, жылан, құс сияқты аң-құстардың бейнесімен берілген. Бұл суреттерде жануардың табиғи қозғалысы, күші және мінезі айқын байқалады.
Слайд 7
Жануарлар символы
Ежелгі адамдар үшін жануарлар тек қорек көзі емес, сонымен бірге мифологиялық және тотемдік мәні бар бейнелер болған. Сондықтан зооморфтық кескіндерде нақты түрден гөрі шарттылық, сәндік сипат және белгілік мағына басым келеді. Қос мүйіз, бұғы мүйіз, түйе табан сияқты өрнектер де осы дүниетанымның жалғасы саналады.
Слайд 8
Табиғатпен байланыс
Антропоморфтық және зооморфтық бейнелер адам мен табиғаттың ажырамас байланысын көрсетеді. Ежелгі қауым қоршаған ортаны тірі, жанды жүйе ретінде қабылдап, оны өз бейнелері арқылы түсіндірген. Осы себепті өнер ескерткіштері сол дәуірдің рухани әлемін танудың маңызды дерегі болып табылады.
Слайд 9
Қолданылған тәсілдер
Алғашқы суретшілер бейнені дәл көшіруден гөрі, оның ең маңызды белгілерін ғана бөліп көрсеткен. Сондықтан антропоморфтық бейнелерде бас, қол, дене пішіні шартты берілсе, зооморфтық бейнелерде мүйіз, тұяқ, мойын немесе қимыл ерекше айқындалады. Мұндай тәсіл бейненің көркемдік әсерін күшейтіп, оның мағыналық салмағын арттырған.
Слайд 10
Жартас суреттері
Палеолит пен қола дәуірінің жартас суреттерінде антропоморфтық және зооморфтық образдар жиі қатар кездеседі. Бұл көріністер аңшылық, ғұрып, көктемгі жаңару немесе күнге табыну сияқты ұғымдармен байланысты болуы мүмкін. Бір композицияда адам мен жануардың бірге берілуі олардың ортақ мифологиялық кеңістікте түсінілгенін дәлелдейді.
Слайд 11
Күн басты бейнелер
Күн басты антропоморфтық бейнелер алғашқы өнердегі ең қызықты құбылыстардың бірі болып саналады. Мұнда адам денесі мен күн белгісі біріктіріліп, аспандық күш пен жердегі тіршіліктің байланысы көрсетілген. Мұндай образдар Қазақстандағы Таңбалы және басқа да петроглифтерде кездеседі.
Слайд 12
Мифологиялық ойлау
Антропоморфтық және зооморфтық бейнелер ежелгі мифологиялық ойлаудың көрінісі ретінде қарастырылады. Ертедегі адам табиғаттағы құбылыстарды түсіндіру үшін адам мен жануардың қасиеттерін бір бейнеге жинақтаған. Сол арқылы өнер таным құралына да, наным-сенім құралына да айналған.
Слайд 13
Аймақтық айырма
Әртүрлі аймақтағы алғашқы өнер ескерткіштерінде бейнелеу мәнері де өзгеше болған. Кейбір өңірлерде адам бейнесі басым болса, басқа жерлерде жануарлық сюжеттер жетекші орын алған. Бұл айырмашылық жергілікті шаруашылыққа, табиғи ортаға және діни түсініктерге байланысты қалыптасқан.
Слайд 14
Ғылыми түсіндіру
Зерттеушілер антропоморфтық және зооморфтық бейнелерді тек көркем сурет ретінде емес, мәдени код ретінде талдайды. Олар арқылы көне қоғамның сенім жүйесі, әлеуметтік құрылымы және символдық ойлауы ашылады. Сондықтан бұл бейнелер тарих, археология және өнертану үшін бірдей маңызды дереккөз болып табылады.
Слайд 15
Заключение
Алғашқы өнер ескерткіштеріндегі антропоморфтық және зооморфтық бейнелер ежелгі адамның әлемді қалай қабылдағанын көрсетеді. Антропоморфтық образдар адам мен рухани күштердің байланысын ашса, зооморфтық бейнелер табиғат пен тотемдік түсініктерді білдіреді. Осы екі бағыттың қатар дамуы алғашқы қауымдық өнердің бай символдық жүйесін дәлелдейді. Бұл мұралар көне дәуірдің мәдениеті мен ойлау тарихын түсінуде аса құнды.
Нужна такая же презентация, но по своей теме?
Презентоша сгенерирует презентацию по любой теме за минуту — бесплатно.
Создать презентацию