Слайд 1
Қазақ хандығының сыртқы саяси жағдайы мен отарлық дәуірдің басталуы
Презентация
Презентация на тему «Қазақ хандығының сыртқы саяси жағдайы мен отарлық дәуірдің басталуы»
10 слайдов · сгенерирована в Презентоше — бесплатном генераторе презентаций
Слайд 2
Сыртқы жағдай
XVIII ғасырдың бірінші жартысында Қазақ хандығының сыртқы саяси жағдайы өте күрделі болды: солтүстіктен және батыстан Ресейдің, шығыстан жоңғарлардың, оңтүстіктен Орта Азия хандықтарының қысымы күшейді. Тәуке хан кезеңінде ішкі бірлікті сақтап, көрші халықтармен одақ құруға ұмтылыс жасалды, бірақ XVIII ғасырдың басында хандықтағы алауыздық бұл саясаттың тиімділігін әлсіретті. Осы уақытта қазақ даласы сыртқы державалардың бәсекелес мүдделері түйіскен аймаққа айналды.
Слайд 3
Жоңғар қаупі
Қазақ-жоңғар соғыстары XVIII ғасырдың басындағы ең үлкен қауіп болды және қазақ қоғамының әскери, саяси, экономикалық әлсіз тұстарын айқын көрсетті. 1723 жылғы «Ақтабан шұбырынды» оқиғасы елдің шығыс және оңтүстік өңірлеріне ауыр соққы болып тиді, халықтың бір бөлігі босып кетті. Жоңғар шапқыншылығы қазақ билеушілерін қорғаныс үшін ру-тайпалық күштерді біріктіруге мәжбүр етті.
Слайд 4
Ресей ықпалы
XVIII ғасырдың алғашқы ширегінде Ресей империясы Қазақстанға ерекше назар аудара бастады, өйткені ол Орта Азияға шығатын жолды және шекаралық қауіпсіздікті нығайтуды көздеді. 1716–1720 жылдары Ертіс бойында Жәміш, Омбы, Железинск, Семей, Павлодар және Өскемен сияқты әскери бекіністер салынды. Бұл бекіністер Ресей әскерінің қазақ жеріне ішкерілей енуін жеңілдетіп, отарлық қысымның нақты құралына айналды.
Слайд 5
Әбілқайыр бағыты
Жоңғар қаупі күшейген кезде Әбілқайыр хан сыртқы қолдау іздеп, Ресеймен жақындасу жолын қарастырды. Оның мұндай қадамы қазақ жүздерінің қауіпсіздігін күшейтуге және сыртқы жауға қарсы тірек табуға бағытталды. Алайда бұл саясат ұзақ мерзімде Ресей ықпалының артуына жол ашты. Қазақ билеушілерінің бір бөлігі мұны уақытша қорғаныс деп түсінсе, екінші бөлігі оны тәуелділіктің бастамасы ретінде қабылдады.
Слайд 6
Ішкі алауыздық
XVIII ғасырдың басында хандықтың ішкі бірлігі әлсіреді, сұлтандар арасындағы билік үшін күрес күшейді. Үш жүздің мүдделерін бір орталыққа бағындыру қиындап, жалпыұлттық шешім қабылдау жүйесі әлсіреді. Ішкі бытыраңқылық сыртқы жаулардың қысымына қарсы тұруды қиындатты және Қазақ хандығын әлсіретті.
Слайд 7
Қолданылған шаралар
Қауіп күшейген кезде қазақ қоғамында батырлар мен билердің беделі артты, өйткені олар елді қорғау ісінде тікелей рөл атқарды. Құрылтайлар мен кеңестерде сыртқы саясат пен әскери қимылдардың маңызды мәселелері талқыланды. Қазақ рулары мен жүздері өзара бірлескен қимыл жасауға ұмтылып, жоңғар шапқыншылығына қарсы ортақ күш жинауға тырысты.
Слайд 8
Далалық тартыс
Қазақ жері XVIII ғасырдың бірінші жартысында жоңғарлармен ғана емес, оңтүстіктегі хандықтармен және Еділ бойындағы қалмақтармен де саяси тартыстар алаңына айналды. Сауда жолдары мен көш жолдары үшін күрес күшейіп, бұл жағдай көшпелі шаруашылыққа да әсер етті. Сыртқы қысымның бірнеше бағыттан қатар келуі қазақ хандығының стратегиялық жағдайын одан әрі ауырлатты.
Слайд 9
Отарлық бастау
Қазақстандағы отарлық дәуірдің бастауы Ресей бекіністерінің салынуынан, әскери-барлау экспедицияларының көбеюінен және шекара бойын біртіндеп бақылауға алу саясатынан көрінді. Кейін бұл үрдіс қазақ жеріне әкімшілік бақылауды күшейтіп, хандық биліктің әлсіреуіне әкелді. XVIII ғасырдың бірінші жартысында басталған осы процесс XIX ғасырда толық отарлау жүйесіне ұласты.
Слайд 10
Қорытынды
XVIII ғасырдың бірінші жартысында Қазақ хандығы сыртқы жаулардың қысымы, ішкі алауыздық және әскери әлсіздік салдарынан аса күрделі кезеңді бастан кешті. Жоңғар шапқыншылығы мен Ресейдің бекініс салу саясаты қазақ даласының тағдырын түбегейлі өзгертті. Осы дәуірде қорғаныс үшін жасалған одақтар мен Ресейге арқа сүйеу әрекеттері кейінгі отарлық тәуелділіктің алғышарттарына айналды.
Нужна такая же презентация, но по своей теме?
Презентоша сгенерирует презентацию по любой теме за минуту — бесплатно.
Создать презентацию