Презентация на тему «Қазақстан мен Қытайдағы бухгалтерлік есептің дамуы»

Слайд 1

Қазақстан мен Қытайдағы бухгалтерлік есептің дамуы

Слайд 2

Қазақстандағы жағдай

XIX ғасырдың екінші жартысында Қазақстанда шаруашылық қатынастардың кеңеюі есеп жүргізуге де жаңа талаптар қойды. Далалық өңірлерде мал саудасы, жәрмеңкелер және ақша айналымының өсуі сауда есебін нақтылауға итермеледі. Орыс империясының әкімшілік жүйесі мен сауда орындары арқылы кіріс-шығыс жазбаларын, түгендеу мен салықтық тіркеуді қолдану жиілей түсті.

Слайд 3

Сауда мен жәрмеңке

Бұл кезеңде Қоянды, Ойыл, Орынбор бағытындағы сауда айналымы күшейіп, есептің қарапайым түрлері кең қолданылды. Саудагерлер тауардың саны, бағасы және қарызды өтеу мерзімін жазып отыруға мәжбүр болды. Ақша өлшемінің орнығуы айырбасқа негізделген бұрынғы тәсілдерді біртіндеп ығыстырды.

Слайд 4

Ресей ықпалы

Қазақстандағы есеп тәжірибесіне Ресей империясындағы бухгалтерлік мәдениет тікелей әсер етті. Кеңсе ісі, ведомостар және кіріс-шығыс кітаптары арқылы бақылау күшейді. Бұл құбылыс отарлық басқару үшін салық жинауды, мүлік санағын және сауда қозғалысын реттеуді жеңілдетті.

Слайд 5

Қытайдағы даму

Қытайда XIX ғасырдың екінші жартысында дәстүрлі ұғымдағы кітап жүргізу сақталды, бірақ сыртқы сауда мен порттардың ашылуы есептің жаңаруына жол ашты. 1842 жылдан кейін Гуанчжоу, Шанхай сияқты қалаларда шетелдік сауда кеңейіп, ақша операциялары көбейді. Соның нәтижесінде кіріс, шығыс және қарызды бөлек тіркеу тәжірибесі күшейді.

Слайд 6

Дәстүрлі әдістер

Қытайлық есеп жүйесінде ұзақ уақыт бойы тауар, астық және күміс құймалары бойынша бөлек тіркеу басым болды. Үй шаруашылығы мен көпес қауымдастығында есепшілер мәмілені қолмен жазып, қойма қорын үнемі салыстырып отырды. Мұндай тәсіл қарапайым болғанымен, ірі сауда желілерінде дәлдікке деген сұраныс арта түсті.

Слайд 7

Шетелдік байланыс

XIX ғасырдың екінші жартысында Қытайға батыстық коммерциялық тәжірибе мен банктік тәсілдер ене бастады. Шетелдік кәсіпорындар мен теңіз саудасы қосарлы жазу сияқты әдістердің таралуына ықпал етті. Кейбір ірі сауда үйлері табыс, шығын және қарыз есебін жүйелірек жүргізуге көшті.

Слайд 8

Қаржылық бақылау

Қазақстанда да, Қытайда да есептің дамуына салық, сауда және мүлік бақылауы негізгі себеп болды. Екі елде де есеп алдымен күнделікті шаруашылықты реттеу құралы ретінде қалыптасты. Кейінірек ол табыс пен шығынды салыстыруға, қарызды есептеуге және басқару шешімін негіздеуге қызмет ете бастады.

Слайд 9

Ұқсастықтар

Екі өңірде де XIX ғасырдың екінші жартысында есеп әлі толық кәсіби ғылымға айналған жоқ. Дегенмен нарықтың ұлғаюы, ақша айналымының күшеюі және әкімшілік талаптар оны жүйелі сипатқа жақындатты. Қарапайым тіркеуден бастап күрделірек сауда есебіне көшу екі елге де ортақ үрдіс болды.

Слайд 10

Заключение

XIX ғасырдың екінші жартысында Қазақстан мен Қытайда бухгалтерлік есеп сауда мен әкімшілік қажеттіліктердің әсерімен өзгерді. Қазақстанда жәрмеңкелер, салық және отарлық басқару есептің қарапайым жазба түрлерін күшейтсе, Қытайда порттардың ашылуы мен сыртқы сауда жаңа әдістерді енгізді. Екі елде де есептің дамуы шаруашылықты бақылауды жақсартуға және ақшалай қатынастарды реттеуге бағытталды. Бұл үрдістер кейінгі кезеңдегі кәсіби бухгалтерлік жүйелердің қалыптасуына негіз болды.