Слайд 1
Қазақстан Республикасындағы Қылмыстық құқық және өлім жазасы
Презентация
Презентация на тему «Қазақстан Республикасындағы Қылмыстық құқық және өлім жазасы»
7 слайдов · сгенерирована в Презентоше — бесплатном генераторе презентаций
Слайд 2
Қылмыстық құқық түсінігі
Қазақстан Республикасындағы қылмыстық құқық – 1997 жылғы және 2014 жылғы Қылмыстық кодекстермен қалыптасқан, қылмыс ұғымын, жаза түрлерін және қылмыстық жауаптылық негіздерін айқындайтын құқық саласы болып табылады. Бұл сала адам өлтіру, террористік акт, сыбайлас жемқорлық, соғыс қылмыстары сияқты қоғамдық қауіпті іс-әрекеттерге қолданылатын жауаптылық шараларын белгілейді. 2014 жылғы 3 шілдеде қабылданған жаңа Қылмыстық кодекс қылмыстарды санаттарға бөліп, жаза тағайындаудың қағидаттарын нақтылады. Қылмыстық құқықтың басты міндеті – адамды, қоғамды және конституциялық құрылысты қылмыстық қол сұғушылықтан заңды құралдар арқылы қорғау.
Слайд 3
Өлім жазасының эволюциясы
Қазақстан тәуелсіздіктің алғашқы жылдарында өлім жазасын ату арқылы ең ауыр жаза ретінде сақтап қалды, ол көбіне адамдардың қаза болуына әкеп соққан террористік және аса ауыр қылмыстар үшін қолданылды. 1997 жылғы Қылмыстық кодексте өлім жазасы бірқатар аса ауыр қылмыстар үшін көзделіп, сотталған адамға кешірім сұрау құқығы берілетіні арнайы көрсетілген. 2003 жылы ел Президенті өлім жазасына орындау мораторийін енгізіп, үкімдерді орындау тоқтатылды, ал 2007 жылы бірқатар үкімдер өмір бойына бас бостандығынан айырумен алмастырылды. Кейіннен заңнамалық өзгерістер арқылы өлім жазасын қолдану аясы барынша тарылтылып, оны толық жоюға бағытталған саяси-құқықтық курс айқындалды.
Слайд 4
Қолданыстағы құқықтық реттеу
2014 жылғы жаңа Қылмыстық кодекске сәйкес, өлім жазасы ерекше жағдайларда, негізінен соғыс уақытында жасалған әскери сипаттағы аса ауыр қылмыстар үшін ең ауыр жаза ретінде ғана қарастырылған. Заң жобалары мен өзгерістерінде өлім жазасы ату арқылы, жария етілмей орындалатыны және мұндай жазаға кесілген адамға кешірім сұрау туралы өтінішхат беру құқығы берілетіні нақтыланған. Қылмыстық-атқару кодексі өлім жазасын орындау тәртібі мен шарттарын, сондай-ақ кешірім жасалған кезде жазаны өмір бойына бас бостандығынан айыруға ауыстыру рәсімін егжей-тегжейлі реттейді. Сонымен қатар, егер басқа мемлекетте өлім жазасын қолдану қаупі болса, Қазақстан мұндай адамды ұстап бермеу қағидатын да өз қылмыстық заңында бекітіп отыр.
Слайд 5
Өлім жазасына шектеулер
Қолданыстағы қылмыстық заң бойынша өлім жазасы он сегіз жасқа толмай қылмыс жасаған адамдарға, әйелдерге, сондай-ақ алпыс үш жастағы және одан асқан ер адамдарға тағайындалмайды. Қылмыс жасауға дайындалу немесе қылмысқа оқталу үшін өлім жазасы мен өмір бойына бас бостандығынан айыру көзделмейді, олар тек аяқталған аса ауыр қылмыстар үшін ғана қарастырылуы мүмкін. Қазақстан Президенті өлім жазасын орындауға мораторий жариялаған кезде, барлық өлім жазасына кесілген үкімдерді орындау мораторий қолданылған уақытта тоқтатылады. Осы шектеулер өлім жазасын іс жүзінде қолдануды барынша сиретіп, оны құқықтық жүйеде формальды әрі шекті шара деңгейінде қалдырады.
Слайд 6
Сот тәжірибесі және мысалдар
Сот тәжірибесінде өлім жазасына кесілген адамдарға кешірім жасау арқылы жаза өмір бойына бас бостандығынан айырумен алмастырылған нақты істер бар, мысалы, 2003 жылғы үкім бойынша өлім жазасына кесілген азаматқа 2007 жылғы 6 желтоқсанда Президент Жарлығымен кешірім жасалып, үкім өзгертілген. Мұндай адамдар қылмыстық-атқару кодексінің 139 және 140-баптарына сәйкес төтенше қауіпсіз мекемелерде, өмір бойына сотталғандармен бірдей жағдайда жазасын өтейді. Өлім жазасы не өмір бойына бас бостандығынан айыру көзделген қылмыстар жөніндегі істерді бірінші сатыда қарау облыстық және оған теңестірілген соттардың құзыретіне жатады. Мұның барлығы өлім жазасы мәселелері бойынша соттаудың ерекше тәртібін және мұқият процессуалдық бақылауды қамтамасыз етуге бағытталған.
Слайд 7
Қорытынды
Қазақстан Республикасындағы қылмыстық құқық өлім жазасын ең шекті және ерекше жаза ретінде қарастырып, оны қолдануға аса қатаң материалдық және процессуалдық талаптар енгізді. Тарихи тұрғыдан алғанда, өлім жазасына мораторий жариялау, үкімдерді өмір бойына бас бостандығынан айырумен ауыстыру және қолдану аясын соғыс уақытындағы әскери қылмыстармен шектеу елдің құқықтық жүйесінің гуманизация бағытын көрсетеді. Қазіргі заңнамада кәмелетке толмағандар, әйелдер және жасы үлкен ер адамдар өлім жазасынан толық қорғалған, ал халықаралық ынтымақтастықта өлім жазасы қаупі бар елдерге ұстап бермеу қағидаты бекітілген. Осылайша, Қазақстан бір жағынан қылмыстық құқық арқылы қоғам қауіпсіздігін қамтамасыз етсе, екінші жағынан өлім жазасын барынша шектеп, оны болашақта толық жоюға бағытталған құқықтық саясатын дәйекті түрде жалғастырып келеді.
Нужна такая же презентация, но по своей теме?
Презентоша сгенерирует презентацию по любой теме за минуту — бесплатно.
Создать презентацию