Слайд 1
Бүкіл әлемдік тартылыс заңы
Презентация
Презентация на тему «Бүкіл әлемдік тартылыс заңы»
15 слайдов · сгенерирована в Презентоше — бесплатном генераторе презентаций
Слайд 2
Тартылыс ұғымы
Бүкіл әлемдік тартылыс заңы Ньютон ашқан ең маңызды физикалық заңдардың бірі болып саналады. Ол кез келген екі дененің бір-біріне тартылатынын түсіндіреді. Бұл тартылыс денелердің массасына және олардың арақашықтығына тәуелді болады.
Слайд 3
Ньютон жаңалығы
Исаак Ньютон бұл заңды 1667 жылы тұжырымдады, ал кейін ол классикалық механиканың негізіне айналды. Ғалымның идеясы бойынша, бірдей шартта үлкен масса үлкен тартылыс туғызады. Осы жаңалық аспан денелерінің қозғалысын түсіндіруге жол ашты.
Слайд 4
Заң тұжырымы
Заң бойынша, кез келген екі материялық бөлшек бір-бірін өз массаларының көбейтіндісіне тура, ал арақашықтықтарының квадратына кері пропорционал күшпен тартады. Демек, денелер жақындаған сайын тартылыс күші артады, ал алыстаған сайын кемиді. Бұл тәуелділік бүкіләлемдік тартылыстың негізгі ерекшелігін дәл көрсетеді.
Слайд 5
Тартылыс формуласы
Бүкіл әлемдік тартылыс күші \(F=G\frac{m_1m_2}{r^2}\) формуласымен өрнектеледі. Мұндағы \(G\) — гравитациялық тұрақты, оның мәні шамамен \(6{,}67\cdot10^{-11}\) Н·м²/кг². Формула денелер арасындағы өзара әсерді сандық түрде есептеуге мүмкіндік береді.
Слайд 6
Гравитациялық тұрақты
Гравитациялық тұрақты барлық денелер үшін бірдей болатын шама. Оның өте кіші мәні күнделікті өмірде тартылыс күшінің әлсіз көрінуіне себеп болады. Дегенмен бұл тұрақты ғаламдағы барлық денелердің өзара байланысын сипаттайды.
Слайд 7
Массаның әсері
Дененің массасы артқан сайын оның тартылыс күші де күшейеді. Сондықтан Жер сияқты үлкен денелер өзіне жақын нысандарды айқынырақ тартады. Ал кіші денелердің тартылыс әсері салыстырмалы түрде әлсіз болады.
Слайд 8
Қашықтық рөлі
Екі дененің арақашықтығы артқанда тартылыс күші тез азаяды, өйткені ол қашықтықтың квадратына кері тәуелді. Мысалы, арақашықтық екі есе артса, тартылыс күші төрт есе кемиді. Бұл заң аспан денелерінің қозғалысын дәл сипаттауға көмектеседі.
Слайд 9
Әрекет бағыты
Тартылыс күші әрқашан денелердің центрлерін қосатын түзу бойымен бағытталады. Сондықтан оны центрлік күш деп те сипаттайды. Бұл қасиет орбитадағы планеталардың қозғалысын түсіндіруде өте маңызды.
Слайд 10
Жер және Ай
Жер мен Ай арасындағы тартылыс Айдың орбитада сақталуына себеп болады. Егер бұл күш болмаса, Ай өз траекториясынан ауытқып кетер еді. Сол сияқты Жердің тартылысы адамдарды және барлық заттарды бетінде ұстап тұрады.
Слайд 11
Ғаламдық байланыс
Бұл заң тек Жердегі денелерге емес, ғаламдағы барлық материялық объектілерге қатысты. Планеталар, жұлдыздар және басқа да аспан денелері бір-біріне осы заң бойынша әсер етеді. Сол себепті ол бүкіл ғарыштағы қозғалысты түсіндіретін әмбебап заң болып есептеледі.
Слайд 12
Тәжірибелік маңызы
Бүкіл әлемдік тартылыс заңының көмегімен планеталардың орбитасын, серіктердің қозғалысын және спутниктердің ұшуын есептеуге болады. Мысалы, жасанды серіктер Жердің тартылысын ескере отырып ұшырылады. Бұл заң инженерия мен астрономияда кең қолданылады.
Слайд 13
Гравитациялық өріс
Осы заң гравитациялық өріс ұғымымен тығыз байланысты. Әрбір дене өз маңында тартылыс өрісін тудырады және басқа денелер сол өрістің әсерін сезеді. Сондықтан тартылыс тек тікелей байланыс емес, өріс арқылы да сипатталады.
Слайд 14
Негізгі қолданулар
Бүгінде бұл заң ғарыштық аппараттарды есептеуде, планеталар қозғалысын зерттеуде және ауырлық күшін түсіндіруде қолданылады. Ол арқылы \(g=\frac{GM}{r^2}\) түріндегі өріс кернеулігі формуласын да алуға болады. Ньютонның бұл заңы физиканың кейінгі дамуына берік негіз қалады.
Слайд 15
Заключение
Бүкіл әлемдік тартылыс заңы табиғаттағы барлық денелердің өзара тартылуын түсіндіреді және оның негізінде масса мен арақашықтық жатыр. Бұл заң 1667 жылы Ньютонмен тұжырымдалып, кейін ғылымның көптеген саласына ықпал етті. Оның формуласы арқылы аспан денелерінің қозғалысын, серіктердің орбитасын және тартылыс өрісін дәл есептеуге болады. Сондықтан бұл заң классикалық физиканың ең іргелі қағидаларының бірі болып қала береді.
Нужна такая же презентация, но по своей теме?
Презентоша сгенерирует презентацию по любой теме за минуту — бесплатно.
Создать презентацию