Презентация на тему «Экожүйе және биосфера туралы түсінік»

Слайд 1

Экожүйе және биосфера туралы түсінік

Презентация

Слайд 2

Экожүйе ұғымы

Экожүйе — белгілі бір аумақта тірі ағзалар мен олардың тіршілік ортасының өзара байланысқан жүйесі. Онда өсімдіктер, жануарлар, микроағзалар, су, ауа, топырақ және жарық бір-бірімен тығыз әрекеттеседі.

Бұл ұғымды 1935 жылы ағылшын ботанигі Артур Тэнсли енгізген.

Слайд 3

Экожүйенің құрамдары

Экожүйе екі негізгі бөліктен тұрады: биотикалық және абиотикалық құрамдардан. Биотикалық бөлікке барлық тірі ағзалар, ал абиотикалық бөлікке су, ауа, топырақ, температура және жарық жатады.

Осы екі бөлік бірлесіп зат пен энергияның айналымын қамтамасыз етеді.

Слайд 4

Табиғи экожүйелер

Табиғи экожүйелерге орман, дала, шөл, көл, өзен және мұхит жатады.

Мысалы, орман экожүйесінде ағаштар, бұталар, құстар, жәндіктер және топырақ микроағзалары бірге тіршілік етеді.

Слайд 5

Жасанды экожүйелер

Жасанды экожүйелерді адам өз қажетіне қарай қалыптастырады.

Оларға егістік, бақ, аквариум, жылыжай және қала аумағы мысал бола алады.

Слайд 6

Экожүйедегі байланыстар

Экожүйеде ағзалар бір-бірімен қоректік, бәсекелестік және өзара пайдалы байланыстар арқылы қатысады.

Өсімдіктер күн энергиясын пайдаланып органикалық зат түзеді, ал жануарлар сол затпен қоректенеді.

Ыдыратушылар өлі қалдықтарды ыдыратып, қоректік заттарды топыраққа қайтарады.

Слайд 7

Қоректік тізбектер

Қоректік тізбек энергияның бір ағзадан екіншісіне өту жолын көрсетеді.

Мысалы, шөпті шегіртке жейді, шегірткені бақа жейді, ал бақаны жылан жейді.

Осындай байланыстар экожүйедегі энергия ағынын сақтайды.

Слайд 8

Экожүйе тұрақтылығы

Экожүйенің тұрақтылығы оның құрамындағы ағзалар саны мен орта жағдайының теңгеріміне байланысты.

Слайд 9

Экожүйе қызметі

Экожүйе табиғаттағы зат айналымын, энергия алмасуын және тіршіліктің үздіксіздігін қамтамасыз етеді.

Ол оттек бөлу, көмірқышқыл газын сіңіру, топырақты құнарландыру сияқты үдерістерге қатысады.

Сонымен бірге адамға азық, су және шикізат береді.

Слайд 10

Биосфера ұғымы

Биосфера — Жердің тіршілік таралған қабығы.

Оған атмосфераның төменгі бөлігі, бүкіл гидросфера және литосфераның жоғарғы қабаты кіреді.

Бұл ұғымды 1875 жылы австриялық геолог Эдуард Зюсс ғылыми айналымға енгізді.

Слайд 11

Биосфераның шекарасы

Биосферада тіршілік әртүрлі ортада таралған, бірақ оның шекарасы барлық жерде бірдей емес. Микроағзалар мұхит түбінде де, биік тау жыныстарында да кездеседі. Алайда тірі ағзалардың негізгі шоғырланған бөлігі жер бетіне жақын аймақтарда орналасады.

Слайд 12

Биосфераның құрамы

Биосфераның құрамына барлық тірі ағзалар, олардың қалдықтары және тіршілік ететін ортасы кіреді.

Бұл жүйеде тірі және өлі табиғат бір-бірінен ажырамай, үздіксіз байланыста болады.

Күн сәулесі биосферадағы негізгі энергия көзі болып саналады.

Слайд 13

Экожүйе мен биосфера

Экожүйе — биосфераның кіші бөлігі, ал биосфера — барлық экожүйелердің жиынтығы. Бір орман, бір көл немесе бір дала жеке экожүйе бола алады, бірақ олардың бәрі Жердегі жалпы тіршілік жүйесіне кіреді. Сондықтан экожүйелердің жағдайы биосфераның күйіне тікелей әсер етеді.

Слайд 14

Қорытынды:

Экожүйе мен биосфера — тіршіліктің өзара байланысқан екі деңгейі.

Экожүйелер табиғаттағы зат пен энергия алмасуын қамтамасыз етсе, биосфера Жердегі барлық тірі ағзаларды біріктіреді.