Презентация на тему «Экожуйелер және биосфера»

Слайд 1

Экожуйелер және биосфера

Презентация

Слайд 2

Экожуйе ұғымы

Экожүйе — тірі ағзалар мен олардың тіршілік ету ортасының біртұтас жүйесі, онда қоректену, өсу және көбею үдерістері бірге жүреді.

Бұл ұғымды ғылымға ХХ ғасырдың 30-жылдарында ағылшын экологы А. Тенсли енгізген. Экожүйе құрамына тірі ағзалар да, абиотикалық орта да кіреді.

Слайд 3

Экожуйе құрамдасы

Экожүйенің негізгі бөліктері — продуценттер, консументтер және редуценттер. Продуценттер жарық энергиясын органикалық затқа айналдырады,

консументтер дайын қорекпен қоректенеді,

ал редуценттер өлі қалдықтарды ыдыратады.

Осы үш топ зат пен энергия айналымын қамтамасыз етеді.

Слайд 4

Табиғи экожуйелер

Табиғи экожүйелерге орман, көл, батпақ, дала, теңіз және мұхит жатады.

Мысалы, орман экожүйесінде ағаштар, құстар, жәндіктер, саңырауқұлақтар және топырақ бір жүйе ретінде әрекет етеді.

Слайд 5

Жасанды экожуйелер

Жасанды экожүйелерді адам қалыптастырады және олар адамның күтіміне тәуелді болады. Оларға егістік, бақша, аквариум, ферма және қала аумағы жатады.

Слайд 6

Микро және мезо жүйе

Экожүйелер мөлшеріне қарай микро, мезо, макро және ғаламдық болып бөлінеді.

Микроэкожүйеге шіріп жатқан ағаш діңі немесе шағын көлшік.

Мезоэкожүйеге орман мен көл жатады.

Ал макроэкожүйеге құрлық пен мұхит сияқты ірі табиғи кешендер кіреді.

Слайд 7

Азықтық тізбек

Азықтық тізбек — бір ағзаның екіншісіне қорек болуы арқылы энергияның берілу жолы. Ол әдетте өсімдіктен басталып, шөпқоректі және жыртқыш жануарлар арқылы жалғасады. Мысалы: шөп → қоян → түлкі.

Слайд 8

Трофикалық деңгейлер

Трофикалық деңгей — қоректік тізбектегі ағзалардың энергия алмасу сатысы. Бірінші деңгейде продуценттер, екінші деңгейде бірінші реттік консументтер, үшінші деңгейде екінші реттік консументтер орналасады.

Слайд 9

Энергия ағыны

Экожүйеде энергия Күннен басталып, өсімдіктер арқылы басқа ағзаларға өтеді.

Энергияның бір бөлігі тіршілік әрекетіне жұмсалып, жылу түрінде жоғалады, сондықтан ол толық қайта айналмайды.

Слайд 10

Зат айналымы

Экожүйеде заттар үздіксіз айналым жасайды, өйткені өлі қалдықтарды редуценттер қайта өңдеп, оларды топыраққа, суға және ауаға қайтарады. Бұл айналым өсімдіктерге қажетті минералды заттардың қайта түсуін қамтамасыз етеді.

Слайд 11

Биосфера құрылымы

Биосфера — Жердегі тіршілік таралған ең ірі экожүйе. Оған атмосфераның төменгі қабаты, бүкіл гидросфера және литосфераның үстіңгі бөлігі кіреді.

Мұнда миллиондаған түр өзара байланысып, ғаламдық зат және энергия айналымын құрайды.

Слайд 12

Биосферадағы ағзалар

Биосферада продуценттер, консументтер және редуценттер барлық аймақта кездеседі, бірақ олардың саны мен қызметі әртүрлі болады.

Мысалы, ормандар оттек өндіруге, мұхиттар көмірқышқыл газын сіңіруге қатысады. Бұл өзара байланыс Жердің табиғи тепе-теңдігін сақтайды.

Слайд 13

Қорытынды

#  Экожүйелер табиғи және жасанды болып бөлінеді, сондай-ақ мөлшеріне қарай әртүрлі деңгейде қарастырылады.

# Азықтық тізбектер мен трофикалық деңгейлер тіршілік байланыстарын түсіндіреді, ал биосфера Жердің ғаламдық экожүйесі ретінде барлық тіршілікті біріктіреді.