Презентация на тему «Ерте және кемелденген орта ғасырлардағы медицина»

Слайд 1

Ерте және кемелденген орта ғасырлардағы медицина

Презентация

ЖАНБОЛАТ РИГИНА 111Б

Слайд 2

Батыс Еуропа медицинасы

Ерте орта ғасырларда Батыс Еуропада антикалық медициналық білім әлсіреді, ал емдеу ісінде шіркеу ықпалы мен халықтық тәжірибе басым болды. Дегенмен IX ғасырдан бастап университеттерде медицина оқытыла бастады, ал XI–XIV ғасырларда Салерно, Болонья, Монпелье, Париж, Падуя және Оксфорд сияқты оқу орындары қалыптасты. XII–XIII ғасырларда араб тіліндегі еңбектер латын тіліне көптеп аударылып, Еуропаға жаңа білім жетті.

Слайд 3

Ауруды түсіну

Орта ғасыр дәрігерлері аурудың себебін көбіне төрт шырын ілімімен түсіндірді: қан, сары өт, қара өт және қақырық теңдігі бұзылды деп санады. BBC материалында сол дәуірде микробтар туралы түсінік болмағаны, сондықтан көптеген көзқарастардың қате немесе шектеулі болғаны айтылады. Соған қарамастан дәрігерлер науқастың белгілерін бақылап, емдеу тәсілдерін жазып отырды, бұл кәсіби медицинаның біртіндеп қалыптасуына жол ашты.

Слайд 4

Емдеу тәсілдері

Батыс Еуропада емдеу үшін дәрілік шөптер, қан алдыру, сүлік салу, күйдіру және хирургиялық операциялар қолданылды. Метрополитен мұражайының дерегіне қарағанда, аяқ-қолды кесу, тісті жұлу, көз бұршағын алу және тіпті бас сүйекті тесіп қысымды азайту сияқты күрделі оталар жасалған. Ауырсынуды басу үшін апиын, ал жараны өңдеу үшін шарап пайдаланылған.

Слайд 5

Дәрігерлер мен реттеу

Орта ғасырларда білікті дәрігерлер аз болды, сондықтан көптеген адамдар жергілікті емшілерге, шөппен емдейтін әйелдерге немесе діни қызметкерлерге жүгінді. 1140 жылы Сицилиядағы Рожердың дәрігерлік қызметті лицензиялауға тыйым салуы бұл істің белгілі бір деңгейде реттелгенін көрсетеді. XIII ғасырда фармацевтердің құқығы мен міндеттерін және дәрі-дәрмек даярлау ережелерін бекіткен заңдар да пайда болды.

Слайд 6

Салерно мектебі

Салерно медициналық мектебі орта ғасырдағы Еуропаның ең белгілі оқу орны болды және оның тәжірибесі басқа мектептерге үлгі ретінде тарады. Бұл мектептің тамыры X ғасырға кетеді, ал университет ретінде оның мәртебесі кейінірек нығайды. Сол арқылы Батыс Еуропада медицина тек тәжірибелік емдеу ғана емес, оқытылатын пәнге де айналды.

Слайд 7

Византия орталығы

Византияда медицина антикалық білімнің сақталуы мен жалғасуы арқылы ерекше орын алды. Қазақша деректе Константинополь орта ғасырларда медицина орталығы болғаны, оның байлығы мен білім қоры бұл рөлді күшейткені айтылады. Византиялық дәрігерлер грек мұрасын сақтап, оны кейінгі мұсылман және еуропалық медицинаға жеткізетін көпір қызметін атқарды.

Слайд 8

Білімнің таралуы

XII ғасырдан бастап грек және араб медициналық мәтіндері латын тіліне аударылып, Батыс Еуропада кең тарай бастады. Ибн Сина еңбектері, әсіресе «Медицина каноны», XVI ғасырдың соңына дейін медицинаны оқытуда негізгі кітаптардың бірі болды. Бұл аудармалар хирургия, анатомия және ауруларды жүйелі түсіндірудің дамуына ықпал етті.

Слайд 9

Ежелгі Русь медицинасы

Ежелгі Русьте медицина халықтық емге, шөп дәрілеріне, дұғаға және тәжірибелік дағдыға сүйенді. Жазба деректер аз болса да, көрші Византиямен байланыс арқылы кейбір дәрілік білім мен діни-монастырлық емдеу тәсілдері енгені байқалады. Кейінірек Русь жерінде шіркеу, шөп емшілері және қолөнерші емшілер қатар жұмыс істеп, ортағасырлық медицинаның өзіндік үлгісін қалыптастырды.

Слайд 10

Салыстырмалы қорытынды

Батыс Еуропада медицина ерте орта ғасырда баяу дамыса да, кейін университеттер мен аудармалар арқылы жүйелене түсті. Византия антикалық білімді сақтап, таратуда негізгі орталық болды, ал Ежелгі Русьте халықтық тәжірибе мен сырттан келген ықпал қатар өмір сүрді. XIII–XVI ғасырлар аралығында осы үш кеңістікте медицина біртіндеп тәжірибеден оқу мен тәртіпке негізделген салаға айналды.