Презентация на тему «Эволюция управления»

Слайд 1

Презентация

Баскару ғылымның эволюциясы.

Слайд 2

Классикалық мектеп

1920–1950 жылдары басқарудың классикалық, немесе әкімшілік, мектебі ұйымды тәртіп, иерархия және нақты ережелер арқылы тиімді етуге ұмтылды. Бұл бағыттың ең белгілі өкілі Анри Файоль басқаруды болжау, ұйымдастыру, жарлық беру, үйлестіру және бақылау деп түсіндіріп, 14 қағида ұсынды. Оның ішінде еңбекті бөлу, дара басшылық, тәртіп, орталықтандыру және әділеттілік сияқты ұстанымдар ерекше орын алды. Бұл мектеп өндіріс көлемі өсіп, күрделі ұйымдарды бір жүйеге келтіру қажет болған кезде кең тарады.

Слайд 3

Анри Файоль мұрасы

Анри Файоль 1841 жылы туған француз инженері, ал 30 жыл бойы кен компаниясын басқарған тәжірибесі оның теориясына берік негіз болды. Ол басқаруды тек жеке тәжірибе емес, үйретуге болатын дербес ғылым ретінде қарастырды. Файольдің қағидалары ұйым ішіндегі жауапкершілікті айқындап, басшы мен қызметкер арасындағы қатынасты реттеуге бағытталды. Сондықтан классикалық мектеп бүгінгі әкімшілік басқарудың бастапқы ғылыми негіздерінің бірі болып саналады.

Слайд 4

Басқарудың әмбебап қағидалары

Классикалық мектептің басты идеясы — кез келген ұйымға ортақ әмбебап басқару қағидаларын табу болды. Бұл тәсіл бойынша ұйымның табысы басшының құрылымды дұрыс құруына, міндеттерді нақты бөлуіне және тәртіпті сақтауға тәуелді. Файоль ұсынған скалярлық шынжыр, бір бағытта жұмыс жасау және корпоративтік рух сияқты қағидалар сол дәуірдегі ірі кәсіпорындарға өте қолайлы болды. Осы себепті әкімшілік мектеп басқару теориясын жүйелеуде үлкен қадам жасады.

Слайд 5

Тәртіп және бақылау

Әкімшілік мектеп ұйым ішіндегі тәртіпті басқарудың негізгі құралы деп санады. Жауапкершіліктің нақты бөлінуі, бір басшыға бағыну және жұмыс нәтижесін тұрақты бақылау өндірістегі бейберекетті азайтуға көмектесті. Бұл көзқарас ХХ ғасырдың алғашқы жартысындағы зауыттар мен мемлекеттік мекемелердің өсуімен тікелей байланысты болды. Басқару тиімділігі адамның жеке қалауынан гөрі, бекітілген ережелер мен құрылымға көбірек сүйенді.

Слайд 6

Адами қатынастар

1930–1950 жылдары басқаруда адам факторының маңызы күшейіп, адами қатынастар мектебі қалыптасты. Бұл бағытта Мэри Паркер Фоллетт пен Элтон Мэйо ең танымал зерттеушілердің бірі болды, ал олардың еңбектері жұмысшының көңіл-күйі мен топ ішіндегі байланыс өнімділікке әсер ететінін көрсетті. Элтон Мэйоның Хоторн тәжірибелері адамдарға көңіл бөлу еңбек нәтижесін арттыра алатынын дәлелдеді. Сөйтіп басқару тек бұйрық беру емес, ынталандыру, қарым-қатынас және ұжымдық ахуалға да тәуелді екені анықталды.

Слайд 7

1950 жылдардан бастап басқару теориясы психология мен социология жетістіктеріне сүйене түсті. Бұл кезеңде адамның мотивациясы, көшбасшылық стилі, топтық мінез-құлық және ұйым ішіндегі қарым-қатынас терең зерттеле бастады. Басқару енді тек құрылым емес, адамдардың нақты әрекетін түсіндіретін ғылымға айналды. Осы өзгеріс қазіргі мінез-құлықтық бағыттың негізін қалады.

Слайд 8

Сандық әдістер

1950 жылдардан кейін басқаруда математикалық үлгілер, есептеу тәсілдері және компьютерлік талдау кең қолданыла бастады. Бұл кезең басқарудың сандық әдістер мектебінің дамуына жол ашып, күрделі шешімдерді дәл есептеуге мүмкіндік берді. Өндіріс жоспарлау, қорды басқару және ресурстарды бөлу сияқты міндеттер формулалар мен модельдер арқылы шешіле бастады. Мұндай тәсіл басқаруды интуициядан гөрі дерекке сүйенетін жүйеге айналдырды.

Слайд 9

Қазіргі бағыттар

Қазіргі басқару теориясында жүйелік, үдерістік және жағдаяттық көзқарастар кең тараған. Жүйелік тәсіл ұйымды өзара байланысты бөліктер жиынтығы ретінде қарастырса, үдерістік тәсіл басқаруды жоспарлау, ұйымдастыру, уәждеу және бақылау сияқты өзара жалғасқан қызметтер тізбегі деп түсіндіреді. Жағдаяттық көзқарас бір ғана әмбебап үлгі жоқ екенін, басқару шешімі нақты жағдайға тәуелді болатынын көрсетеді. Осы үш бағыт бұрынғы мектептердің тәжірибесін біріктіріп, басқаруды икемдірек етті.

Слайд 10

Қорытынды

Басқару теориясының эволюциясы қарапайым әкімшілік ережелерден адам мінез-құлқын, сандық талдауды және жағдайға бейімделуді қамтитын күрделі ғылымға дейін дамыды. 1920–1950 жылдардағы классикалық мектеп тәртіп пен құрылымды жүйелесе, 1950 жылдан бергі қазіргі теориялар адам факторы мен деректердің рөлін күшейтті. Анри Файольдің қағидалары, Элтон Мэйоның зерттеулері және сандық әдістердің енгізілуі осы жолдағы негізгі кезеңдер болды. Бүгінгі басқару осы тарихи тәжірибелердің барлығын біріктіріп, ұйымды тиімді жүргізудің неғұрлым икемді үлгісін қалыптастырды.