Презентация на тему «Ежелгі Грекия өркениеті»

Слайд 1

Ежелгі Грекия өркениеті

Презентация

Слайд 2

Ежелгі Грекия өркениеті

Ежелгі Грекия өркениеті Балқан түбегінің оңтүстігінде, Эгей теңізі мен оның аралдарында қалыптасты. Таулы жер бедері мен теңізге жақын орналасуы гректерді егіншілікпен қатар теңіз саудасына да бейімдеді. Осы ортада полистер, яғни қала-мемлекеттер пайда болып, грек қоғамының негізгі құрылымына айналды.

Слайд 3

Географиялық Орналасуы

Ежелгі Грекияның жері аласа жазықтан гөрі таулы аймақтарға көбірек бөлінді, сондықтан әр өңір бір-бірінен оқшау дамыды. Эгей, Ион және Жерорта теңіздері арқылы гректер басқа халықтармен ерте байланыс орнатты. Теңіз жолдары астық, шарап, зәйтүн майы және қолөнер бұйымдарын айырбастауға мүмкіндік берді.

Слайд 4

Крит пен Микены

Ежелгі грек өркениетінің алғашқы ірі орталықтары Крит аралындағы миной мәдениеті мен Микеныдағы ахей мәдениеті болды. Критте б.з.б. 2000–1450 жылдары сарайлық өркениет дамыса, Микены б.з.б. XV–XII ғасырларда күшті әскери орталыққа айналды. Осы кезеңдер кейінгі грек мәдениетінің, аңыздары мен қоғамдық дәстүрлерінің негізін қалады.

Слайд 5

Ұлы Отарлау

Б.з.б. VIII–VI ғасырларда гректер жаңа жер іздеп, Жерорта теңізі мен Қара теңіз жағалауларына қоныс аударды. Отарлаудың басты себептері — жер тапшылығы, халық санының өсуі және сауданы кеңейту қажеттігі болды. Сицилия, Оңтүстік Италия, Қара теңіз жағалауы мен Солтүстік Африкада көптеген отарлар құрылып, грек мәдениеті кең тарады.

Слайд 6

Полис Жүйесі

Полис — өзіндік аумағы, заңы, әскері және басқару тәртібі бар қала-мемлекет. Әрбір полистің ортасында агора, яғни қоғамдық алаң, ал биік жерінде акрополь орналасатын. Афины, Спарта, Коринф және Милет сияқты полистер Ежелгі Грекияның саяси өмірін айқындады.

Слайд 7

Қоғамдық Құрылым

Ежелгі грек қоғамы азаматтардан, метектерден және құлдардан тұрды. Азаматтар саяси құқықтарға ие болса, метектер сауда мен қолөнермен айналысқанымен, басқаруға қатыса алмады. Құлдар ең төменгі әлеуметтік топ болды, ал әйелдердің қоғамдық және саяси өмірдегі құқығы шектеулі еді.

Слайд 8

Шаруашылық Даму

Грекияда егіншілік, мал шаруашылығы, зәйтүн мен жүзім өсіру кең тарады. Қыш бұйым жасау, металл өңдеу және кеме жасау сияқты қолөнер түрлері жоғары деңгейге жетті. Афины ірі сауда орталығына айналып, теңіз арқылы басқа полистермен және шет елдермен белсенді байланыс жасады.

Слайд 9

Афины Реформалары

Афины Ежелгі Грекиядағы ең ықпалды полистердің бірі болды. Б.з.б. 594 жылы Солон қарызды жеңілдетіп, азаматтарды мүліктік топтарға бөлді, ал б.з.б. 508 жылы Клисфен тайпалық құрылымды өзгертіп, демократияның негізін нығайтты. Перикл дәуірінде Афинының саяси және мәдени қуаты ерекше өсті, халық жиналысы мемлекетті басқаруда маңызды орын алды.

Слайд 10

Халық Билігі

Демократия — халық билігі деген ұғым, ал Афины осы жүйенің ең белгілі үлгісіне айналды. Азаматтар халық жиналысына қатысып, соғыс, бейбітшілік және заң мәселелерін талқылай алды. Бірақ әйелдер, құлдар және метектер бұл құқыққа ие болмады, сондықтан ежелгі демократия қазіргі демократиядан әлдеқайда шектеулі еді.

Слайд 11

Спарта Қоғамы

Спарта Пелопоннестің оңтүстігінде орналасқан және қатаң әскери тәртібімен ерекшеленді. Мұнда спартиаттар — толық құқықты азаматтар, периэктер — еркін, бірақ саяси құқығы шектеулі тұрғындар, ал илоттар — тәуелді егіншілер болды. Спарта тәрбиесінде әскери дайындық бірінші орынға қойылып, балалар жеті жастан бастап қатаң тәртіпке бағынды.

Слайд 12

Афины мен Спарта

| Белгісі | Афины | Спарта |

|---|---|---|

| Басқару жүйесі | Халық жиналысы мен демократиялық тәртіп | Әскери-ақсүйектік тәртіп |

| Экономикасы | Сауда, қолөнер, теңіз қатынасы | Егіншілік пен тәуелді еңбек |

| Әскери күші | Теңіз флоты күшті болды | Құрлық әскері өте мықты болды |

| Тәрбие мен білім | Ақыл-ой, шешендік, өнер басым | Қатаң әскери тәрбие басым |

| Қоғамдық өмірі | Ашық пікірталас пен жиналыстар көп | Тәртіп пен бағыну қатаң сақталды |

| Мәдени дамуы | Ғылым, театр, сәулет жоғары дамыды | Мәдени өмір шектеулірек болды |

Афины саудасы, мәдениеті және демократиясымен ерекшеленсе, Спарта әскери тәртібімен танылды. Екі полис Ежелгі Грекия тарихында мүлде бөлек даму жолын көрсетті.

Слайд 13

Грек Сәулеті

Ежелгі грек мәдениетінің ең әйгілі ескерткіштерінің бірі — Афиныдағы Парфенон ғибадатханасы. Грек мүсіндері адам денесінің әсемдігін дәл беруге ұмтылса, керамика бұйымдары күнделікті өмірді және мифтерді бейнеледі. Театр өнері мен трагедия, комедия жанрлары дамып, Еуропа мәдениетіне терең әсер етті.

Слайд 14

Ғылым Мен Философия

Грек ойшылдары білім тарихында ерекше орын алады: Сократ адамгершілік пен сұрақ қою мәдениетін дамытты, Платон идеалды мемлекет туралы жазды, ал Аристотель логика мен ғылымға зор үлес қосты. Геродот тарих ғылымының атасы атанса, Гиппократ медицина негізін қалады. Б.з.б. 776 жылдан басталатын Олимпиада ойындары гректер үшін дене тәрбиесі мен бірліктің белгісі болды.

Слайд 15

Македон Жорығы

Македония патшасы ІІ Филипп грек полистерін өз ықпалына біріктірді, ал оның ұлы Александр Македонский б.з.б. 334 жылы Шығыс жорығын бастады. Ол Парсы империясын бағындырып, грек мәдениетін Египетке, Алдыңғы Азияға және Орта Азияға дейін таратты. Осы кезеңнен эллинизм дәуірі басталып, грек және шығыс мәдениеттері өзара ықпалдасты.

Слайд 16

Тарихи Маңызы

Ежелгі Грекия әлем тарихына демократияның алғашқы үлгісін, философия мен ғылымның дамуын, театр мен сәулет өнерінің гүлденуін сыйлады. Олимпиада ойындарының дәстүрі бүгінгі халықаралық спорт қозғалысына дейін жетті. Грек мұрасы Еуропа мен бүкіл әлем өркениетінің қалыптасуына терең ықпал етті.

Слайд 17

Заключение

Ежелгі Грекия өркениеті адамзат тарихында демократияның, философияның, ғылымның, өнер мен спорттың дамуына зор үлес қосты. Оның полистік жүйесі, мәдени жетістіктері және тарихи тұлғалары кейінгі ғасырлар үшін үлгі болды. Бүгінгі таңда да грек мұрасы әлемдік білім мен мәдениеттің маңызды бөлігі болып қала береді.