Презентация на тему «Ф. Гальтонның психогенетика пәніне қосқан үлесі»

Слайд 1

Ф. Гальтонның психогенетика пәніне қосқан үлесі

Презентация.

Дайындаған: Амангосова Гульназ

Слайд 2

Гальтон және бастау

Франсис Гальтон психогенетиканың қалыптасуына жол ашқан негізгі ғалымдардың бірі болды, өйткені ол алғашқылардың бірі болып адамның психикалық қасиеттері тұқымқуалаушылықпен түсіндірілетінін ғылыми тұрғыда көтерді. 1865 жылы жарияланған «Тұқымдағы талант пен мінез» еңбегі осы бағыттағы алғашқы ғылыми жарияланымдардың бірі саналады. 1869 жылы шыққан «Тұқымдағы данышпан: оның заңдары мен салдары» кітабы бұл идеяны одан әрі дамытты.

Слайд 3

Тұқымқуалаушылық идеясы

Гальтон Чарльз Дарвиннің эволюциялық іліміндегі өзгергіштік пен тұқым қуалау туралы ойларды адамның психологиялық ерекшеліктеріне қолдануға тырысты. Ол талант, қабілет, мінез сияқты қасиеттердің пайда болуында тұқым қуалаудың рөлі бар екенін дәлелдеуге ұмтылды. Осы арқылы психикалық дамуды тек тәрбие нәтижесі деп қарастырған бұрынғы түсініктерге ғылыми қарсы уәж ұсынды.

Слайд 4

Зерттеу әдістері

Гальтон психогенетикада қолданылатын бірқатар зерттеу тәсілдерінің негізін қалады. Соның ішінде егіздерді, отбасылық ұқсастықты және асырап алынған балаларды салыстыру арқылы тұқым қуалаушылық пен ортаның үлесін ажырату идеясын ұсынды. Бұл тәсілдер кейін психогенетиканың негізгі әдістеріне айналды.

Слайд 5

Егіздер тәжірибесі

1876 жылы Гальтон егіздерді табиғи тәжірибе ретінде пайдалануды ұсынған мақаласын жариялады. Ол ата-аналарға сауалнама жасап, егіздердің мінезі, қабілеті, темпераменті, оқу үлгерімі және тіпті талғамының ұқсастығын салыстырды. Осы зерттеулер кейін бөлінген біржұмыртқалы егіздерді салыстыруға негіз болған классикалық әдістің бастамасы болды.

Слайд 6

Ғылыми негіз қалау

Гальтон психологиялық айырмашылықтарды зерттеуде сандық және салыстырмалы талдаудың маңызын көрсетті. Кейін оның шәкірті Карл Пирсонмен бірге вариациялық-статистикалық тәсілдерді дамытты, ал бұл тәсілдер қазір де психогенетикалық зерттеулерде қолданылады. Сондықтан Гальтонды тек идея авторы емес, сонымен бірге осы ғылымның әдістемелік негізін қалаушы деп санауға болады.

Слайд 7

Ғылымның қалыптасуы

Психогенетика жеке ғылым ретінде XIX ғасырдың екінші жартысында Гальтон еңбектерінен кейін қалыптаса бастады. 1865 жыл кей деректерде бұл саланың басталу жылы ретінде аталады, өйткені дәл сол кезде тұқымқуалайтын психикалық қасиеттер туралы алғашқы ғылыми пікір жарияланды. Кейінгі зерттеулер осы бағытты тереңдетіп, адам қабілетінің табиғатын түсіндіруге жаңа деректер қосты.

Слайд 8

Гальтон мұрасы

Гальтонның ең үлкен үлесі — психикалық қасиеттерді зерттеуде тұқымқуалаушылық пен ортаны қатар қарастыру қажеттігін дәлелдеуі. Ол психогенетиканың басты сұрағын айқындады: адамның дара айырмашылықтары қай дәрежеде генетикаға, қай дәрежеде ортаға байланысты. Оның еңбектері бүгінгі күнге дейін осы пәннің теориялық өзегін құрайды.

Слайд 9

Қорытынды

Франсис Гальтон психогенетиканың пайда болуына іргелі үлес қосып, оның ғылыми бағытын, негізгі сұрағын және зерттеу әдістерін қалыптастырды. 1865 және 1869 жылдардағы еңбектері, сондай-ақ егіздерді зерттеу туралы идеясы бұл саланың бастау нүктесі болды. Гальтоннан кейін психогенетика дербес ғылыми бағытқа айналып, адам қабілеттерін зерттеудің маңызды саласы ретінде дамыды.