Слайд 1
Генетический код, его свойства и структура
Презентация
Презентация на тему «Генетический код, его свойства и структура»
10 слайдов · сгенерирована в Презентоше — бесплатном генераторе презентаций
Слайд 2
Генетикалық код
Генетикалық код — бұл ДНҚ мен РНҚ тізбегіндегі нуклеотидтер ретінің ақуыздағы амин қышқылдары ретіне сәйкестендірілу жүйесі. Ол 4 нуклеотидтің 64 түрлі үштік комбинациясы арқылы 20 амин қышқылын және үш тоқтату белгісін кодтайды. Осылайша жасуша тұқымқуалаушылық ақпаратты дәл оқып, оны нақты ақуызға айналдырады.
Слайд 3
Үштік құрылым
Кодтың негізгі бірлігі — кодон, яғни қатар орналасқан үш нуклеотидтен тұратын триплет. Әр кодон бір амин қышқылын немесе тоқтату сигналын белгілейді. Мысалы, РНҚ-дағы АУГ кодоны көбіне метионинді, ал УАА, УАГ және УГА тоқтатуды білдіреді.
Слайд 4
Негізгі қасиеттері
Генетикалық кодтың басты қасиеттері — триплеттілік, бір мағыналылық, артықтық, үздіксіздік, қабаттаспай оқылу және әмбебаптық. Бір амин қышқылын бірнеше кодон кодтай алады, бірақ әр кодон тек бір ғана мағына береді. Мысалы, лейцинді алты түрлі кодон, ал метионинді бір ғана кодон анықтайды.
Слайд 5
Амин қышқылдары
Амин қышқылдарының кодталуы кодондар арқылы жүреді, сондықтан нәруыз құрамындағы әрбір амин қышқылының орны генетикалық ақпаратпен алдын ала белгіленеді. 64 кодонның 61-і амин қышқылдарын, ал 3-еуі тоқтату қызметін атқарады. Бұл артықтық мутациялардың әсерін ішінара жұмсартып, бір бөлігін бейтараптандыруға мүмкіндік береді.
Слайд 6
Кодон құрылысы
Жеке кодондардың құрылысы үш негізден тұрады, және бірінші мен екінші нуклеотидтер көбіне мағынаны қатты анықтайды, ал үшінші нуклеотид кейде ауыса алады. Мұны көбіне «тербелмелі үшінші орын» деп сипаттайды. Сондықтан бір амин қышқылының бірнеше кодонмен берілуі код жүйесін икемді әрі тұрақты етеді.
Слайд 7
Код оқу тәртібі
Генетикалық код үзіліссіз оқылады, яғни кодондар арасында бос орын немесе бөлгіш белгі жоқ. Ақпарат белгілі бір бастау нүктесінен үш-үштен оқылады, сондықтан бір нуклеотидтің түсіп қалуы бүкіл кейінгі мағынаны өзгертіп жіберуі мүмкін. Осы себепті кодтың оқу рамкасы сақталса ғана дұрыс ақуыз түзіледі.
Слайд 8
Коллинеарлық
Кодондардың реті ақуыздағы амин қышқылдарының ретіне сәйкес келеді, бұл құбылыс коллинеарлық деп аталады. Яғни нуклеин қышқылындағы ақпарат пен түзілетін полипептид тізбегі бір-біріне тікелей сәйкес болады. Мұндай сәйкестік генетикалық ақпараттың дәл берілуін қамтамасыз етеді.
Слайд 9
Биологиялық шешімі
Кодтың биологиялық шешімі — бір жағынан ақпаратты ықшам сақтау, екінші жағынан ақуыздардың сан алуандығын қамтамасыз ету. Төрт нуклеотидтің үштік комбинациясы 64 кодон беріп, тіршілікке қажет барлық амин қышқылдарын кодтауға жеткілікті мүмкіндік жасайды. Сол арқылы жасуша ДНҚ-дағы мәліметті дәл, сенімді және тиімді түрде ақуыз құрылысына айналдырады.
Слайд 10
Заключение
Генетикалық код тірі ағзалардағы тұқымқуалаушылық ақпараттың әмбебап жазу жүйесі болып табылады. Оның триплеттілігі, артықтығы, үздіксіздігі және бір мағыналылығы ақуыз синтезінің дәл жүруін қамтамасыз етеді. Амин қышқылдарының кодталуы мен кодондардың құрылымын түсіну молекулалық биологияның негізгі заңдылықтарын ашуға мүмкіндік береді.
Нужна такая же презентация, но по своей теме?
Презентоша сгенерирует презентацию по любой теме за минуту — бесплатно.
Создать презентацию