Слайд 1
КОШПЕЛІЛЕР «КАЛА-ДАЛА» ЖУЙЕСІ ЖОНЕ ОТЫРЫКШЫЛАР Екі шаруашылык-модени типтін езара карым-катынасы БӨЖ
«КАЛА-ДАЛА» ЖУЙЕСІ
Презентация на тему «КОШПЕЛІЛЕР «КАЛА-ДАЛА» ЖУЙЕСІ ЖОНЕ ОТЫРЫКШЫЛАР Екі шаруашылык-модени типтін езара карым-катынасы БӨЖ»
9 слайдов · сгенерирована в Презентоше — бесплатном генераторе презентаций
Слайд 2
Көшпелі шаруашылық
Көшпелі шаруашылық табиғи-климаттық жағдайға бейімделген мал өсіру жүйесі болды, сондықтан ол маусымдық көшу мен жайылымды ұтымды пайдалануға сүйенді. Қазақ қоғамында ол тек экономикалық тәсіл емес, сонымен бірге әлеуметтік ұйымның негізі қызметін атқарды. Көшпелі өмір салты Ұлы дала кеңістігінде ғасырлар бойы қалыптасып, мал саны, қоныс ауыстыру бағыты және руаралық қатынастар арқылы реттелді.
Слайд 3
Қала-дала жүйесі
Қала мен дала бір-бірінен бөлек дамыған жоқ, олар өзара толыққанды байланыста болған екі шаруашылық-мәдени орта еді. Дала көшпелілері қалаларға мал, тері, жүн және көлік берсе, қалалардан қолөнер бұйымдары, қару-жарақ, ыдыс-аяқ және сауда тауарларын алды. Бұл алмасу әсіресе Отырар, Тараз, Сауран сияқты қалалар арқылы күшейіп, Жібек жолы бойындағы қатынастарды жандандырды.
Слайд 4
Сауда алмасуы
Көшпелілер мен отырықшылар арасындағы ең тұрақты байланыс сауда арқылы көрінді, өйткені екі жақтың қажеті бірін-бірі толықтырды. Дала тұрғындары азық-түлік, астық, темір бұйымдар мен маталарға мұқтаж болса, отырықшы халық мал өнімдеріне және көлік күшіне тәуелді болды. Осындай айырбас түрі ақша айналымын, жәрмеңкелерді және керуен жолдарын дамытып, өңірлік экономиканы кеңейтті.
Слайд 5
Мәдени ықпал
Екі шаруашылық типі тек тауармен емес, мәдени құндылықтармен де алмасып отырды. Көшпелілерден киім үлгісі, ат әбзелдері, зергерлік әшекейлер мен әскери дәстүрлер тараса, отырықшылардан егіншілік тәжірибесі, құрылыс мәдениеті және қала тұрмысы қабылданды. Мұндай ықпал нәтижесінде дала мен қала мәдениеті бір-бірін қайталамай, өзара байыған ортаға айналды.
Слайд 6
Әлеуметтік байланыстар
Көшпелілер мен отырықшылардың қарым-қатынасы тек бейбіт саудамен шектелмей, кейде саяси одақтар, қақтығыстар және алым-салық қатынастары арқылы да жүрді. Қалалық орталықтар көшпелі билеушілер үшін әкімшілік, қолөнер және сауда тірегі болса, дала билігі қалаларды қорғайтын әрі бақылап отыратын күшке айналды. Сондықтан бұл байланыс әр кезеңде тең дәрежелі әріптестік те, үстемдік те бола алған күрделі жүйе болды.
Слайд 7
Тарихи мысалдар
Орта ғасырларда Түркістан, Отырар, Сауран, Тараз сияқты қалалар көшпелі және отырықшы дүниенің түйіскен жері болды. Мысалы, Отырардағы сауда мен қолөнер, Тараздағы жәрмеңкелер және Сырдария бойындағы қоныстар екі шаруашылықтың тығыз араласқанын көрсетеді. Қазақстан аумағындағы бұл үлгі Ұлы Жібек жолының жұмысын қамтамасыз етіп, аймақтың тарихи дамуына тікелей әсер етті.
Слайд 8
Қазіргі сабақ
Көшпелілер мен отырықшылардың өзара қатынасы бүгінгі күні де зерттелетін маңызды тарихи тақырып болып саналады. Бұл мәселе Қазақстандағы дәстүрлі шаруашылықтың ерекшелігін, қала мен даланың ортақ өркениеттік кеңістік құрғанын түсіндіреді. Екі шаруашылық-мәдени типтің байланысын білу қазақ тарихындағы бірлік, айырбас және өзара ықпал заңдылықтарын тереңірек ашуға мүмкіндік береді.
Слайд 9
Заключение
Көшпелілер мен отырықшылардың арақатынасы қарсы қою арқылы емес, өзара толықтыру арқылы дамыған тарихи құбылыс болды. Дала мал шаруашылығымен, қала қолөнермен, саудамен және басқарумен ерекшеленіп, біртұтас экономикалық кеңістік құрды. Осы байланыс арқылы Ұлы далада мәдениет, шаруашылық және әлеуметтік құрылым қатар қалыптасып, кейінгі қазақ қоғамының негізін жасады.
Нужна такая же презентация, но по своей теме?
Презентоша сгенерирует презентацию по любой теме за минуту — бесплатно.
Создать презентацию