Слайд 1
Литосфераның құрылысы және Жердің тектоникалық қозғалыстары
Презентация
Презентация на тему «Литосфераның құрылысы және Жердің тектоникалық қозғалыстары»
13 слайдов · сгенерирована в Презентоше — бесплатном генераторе презентаций
Слайд 2
Литосфераның құрылымы
Литосфера Жердің қатты сыртқы қабығы болып, жер қыртысы мен жоғарғы мантияның қатты бөлігін қамтиды. Материктік жер қыртысының қалыңдығы шамамен отыздан жетпіс километрге дейін, ал мұхиттық қыртыс бес-он километр ғана болады. Оның астындағы астеносфера салыстырмалы түрде иілімді болғандықтан, литосфералық плиталардың қозғалуына жағдай жасайды.
Слайд 3
Жер қыртысы
Жер қыртысы литосфераның ең жоғарғы бөлігі ретінде материктік және мұхиттық түрлерге бөлінеді. Материктік қыртыс гранитті жыныстарға бай әрі қалың, ал мұхиттық қыртыс базальтты құрамымен және жұқалығымен ерекшеленеді. Осы айырмашылықтар материктер мен мұхит түбінің бедерін қалыптастыруда маңызды орын алады.
Слайд 4
Жердің ішкі қабаты
Жердің ішкі құрылысы жер қыртысынан, мантиядан, сыртқы ядродан және ішкі ядродан тұрады. Сыртқы ядро негізінен сұйық темір мен никельден, ал ішкі ядро өте жоғары қысым әсерінен қатты күйден тұрады. Терең қабаттардағы жылу мен зат қозғалыстары тектоникалық үдерістердің басты қозғаушы күштерінің бірі болып саналады.
Слайд 5
Литосфера құрамы
Литосфераның құрамында оттек, кремний, алюминий, темір, кальций, натрий, калий және магний сияқты элементтер көп кездеседі. Оның негізгі минералдарына кварц, дала шпаты, слюда, пироксен және амфибол жатады. Тау жыныстары шығу тегіне қарай магмалық, шөгінді және метаморфтық болып бөлінеді.
Слайд 6
Тектоникалық плиталар
Литосфера тұтас қабат емес, бір-біріне қатысты қозғалатын ірі плиталардан тұрады. Негізгі плиталарға Еуразия, Тынық мұхит, Африка, Солтүстік Америка, Оңтүстік Америка, Үнді-Аустралия және Антарктида плиталары жатады. Олардың шекараларында жер қыртысының ең белсенді геологиялық құбылыстары байқалады.
Слайд 7
Плиталар қозғалысы
Литосфералық плиталардың қозғалысы үш негізгі түрге бөлінеді: ажырау, жақындасу және жанама жылжу. Ажырау кезінде жаңа жер қыртысы түзілуі мүмкін, ал жақындасу таулар мен терең мұхит шұңғымаларын қалыптастырады. Жанама қозғалыс аймақтарында жер сілкіністері жиі қайталанады.
Слайд 8
Тектоникалық нәтижелер
Тектоникалық қозғалыстар қазіргі жер бедерінің қалыптасуына тікелей әсер етеді. Олардың нәтижесінде тау жүйелері, мұхит түбінің кеңею аймақтары, жарықтар, жанартаулар және терең шұңғымалар пайда болады. Гималай тауларының қалыптасуы Үнді және Еуразия плиталарының соқтығысуымен түсіндіріледі.
Слайд 9
Тектоникалық қауіптер
Тектоникалық катаклизмдерге жер сілкінісі, жанартау атқылауы және цунами сияқты қауіпті құбылыстар жатады. Олар жер қыртысындағы күшті деформациялар мен энергияның кенет босауынан туындайды. Мұндай оқиғалар табиғи ортаға, қоныстарға және шаруашылыққа елеулі зиян келтіруі мүмкін.
Слайд 10
Жер сілкінісі
Жер сілкінісі жер қыртысында жиналған энергияның кенет босап шығуынан пайда болады. Ол көбіне плиталар шекарасында байқалып, бірнеше секундтан бірнеше минутқа дейін созылуы мүмкін. Қазақстанның оңтүстік және оңтүстік-шығыс аймақтары сейсмикалық тұрғыдан белсенді өңірлерге жатады.
Слайд 11
Жанартау құбылысы
Жанартау — Жердің терең қабаттарындағы магманың жер бетіне шығатын геологиялық нысаны. Атқылау кезінде лава, күл және газдар бөлініп, айналадағы табиғи ортаны тез өзгертеді. Жер шарының ең белсенді жанартаулық аймақтарының бірі Тынық мұхиты маңындағы шеңбер болып саналады.
Слайд 12
Қазақстан тектоникасы
Қазақстан аумағында Алтай, Тянь-Шань, Жетісу Алатауы және Сауыр-Тарбағатай сияқты ірі таулы аймақтар бар. Елдің оңтүстік және оңтүстік-шығыс бөліктерінде қазіргі тектоникалық қозғалыстар сақталғандықтан, жер сілкінісі қаупі жоғары. Бұл геологиялық ерекшеліктер пайдалы қазбалардың таралуына да әсер етеді.
Слайд 13
Қортынды
Литосфера Жердің қатты сыртқы қабығы ретінде оның ішкі құрылымы мен тектоникалық дамуын түсіндіретін негізгі қабат болып табылады. Плиталардың ажырауы, соқтығысуы және жанама ығысуы тауларды, мұхиттарды, жанартауларды және жер сілкіністерін қалыптастырады. Тектоникалық үдерістерді түсіну табиғи қауіптерді болжауға және Жердің геологиялық тарихын тереңірек тануға мүмкіндік береді.
Нужна такая же презентация, но по своей теме?
Презентоша сгенерирует презентацию по любой теме за минуту — бесплатно.
Создать презентацию