Презентация на тему «Оқу-жаттығу үдерісіндегі жарыстардың маңызы»

Слайд 1

Оқу-жаттығу үдерісіндегі жарыстардың маңызы

Слайд 2

Жарыс маңызы

Оқу-жаттығу үдерісіндегі жарыстар спортшының дайындық деңгейін нақты көрсетіп, жаттығуда үйренген тәсілдерді шынайы жағдайда тексеруге мүмкіндік береді. Жарыс кезінде тәртіп, уақытты тиімді пайдалану, қарсыласқа бейімделу және психологиялық тұрақтылық қалыптасады. Мектептік жарыстар үшін жоспарлылық, бірыңғай ереже, арнайы алаң, төрешілік және дәрігерлік бақылау міндетті деп көрсетілген, бұл олардың тәрбиелік және ұйымдастырушылық мәнін арттырады. Жарыс қорытындысы жоғары тұрған ұйымдармен бекітілуі де оның ресми спорттық үрдістегі орнын дәлелдейді.

Слайд 3

Жарыс түрлері

Жарыстар оқу-жаттығу жұмысының кезеңдеріне қарай әртүрлі деңгейде өткізіледі: мектепішілік біріншіліктер, турнирлер, спартакиадалар және республикалық жарыстар. Қазақстандағы ресми жіктеуде спорттық-бұқаралық іс-шаралар күнтізбеге сай ұйымдастырылатыны және халықаралық, республикалық даярлық жиындарының ұзақтығы бөлек белгіленетіні көрсетілген. Мысалы, халықаралық жарыстарға даярлық жиыны 24 күнтізбелік күнге дейін, ал кейбір халықаралық және республикалық жарыстарға даярлық жиындары 18 күнтізбелік күнге дейін жүргізіледі. Бұл жүйе жарысты тек бәсеке емес, дайындықтың жоспарлы бөлігі ретінде қарастырады.

Слайд 4

Разряд беру

Спорттық разрядтар мен атақтар спортшының нәтижесін ресми бағалап, оның кәсіби өсу сатыларын анықтайды. Олар жаттығуға тұрақты ынта береді, себебі әр деңгейге жету үшін нақты талаптар орындалуы керек. Волейболда разрядтық талаптар техникалық-тактикалық шеберлікпен қатар дене дайындығына да сүйенеді, сондықтан дайындық кешенді түрде бағаланады. Мұндай жүйе спортшының кездейсоқ емес, дәлелденген нәтижеге жетуін қамтамасыз етеді.

Слайд 5

Бақылау Нормативтері

Бақылау нормативтері волейболшының секіру, жылдамдық, төзімділік, күш және үйлесімділік сияқты дене сапаларын өлшеуге арналған. Олар оқу-жаттығу процесінде спортшының қай бағытта әлсіз немесе күшті екенін анықтап, жүктемені соған сай түзетуге көмектеседі. Техникалық бақылауда допты қабылдау, беру, шабуыл жасау және қорғану әрекеттерінің сапасы ескеріледі. Осындай өлшеулер жаттықтырушыға әр спортшы үшін жеке жоспар құруға мүмкіндік береді.

Слайд 6

Дайындық Құрылымы

Волейболшының дайындығы үш негізгі бөліктен тұрады: техникалық, тактикалық және дене шынықтыру дайындығы. Техникалық дайындық доппен орындалатын қимылдардың дәлдігі мен тұрақтылығын қалыптастырса, тактикалық дайындық ойын жағдайын дұрыс бағалауды үйретеді. Дене шынықтыру дайындығы секіру, тез қозғалу және ұзақ ойын барысында күшті сақтауға бағытталады. Осы бөліктер бір-бірімен байланысқанда ғана спортшы жарыста тұрақты нәтиже көрсете алады.

Слайд 7

Жаттығу Бақылауы

Оқу-жаттығу процесінде жарыстар, бақылау сынақтары және медициналық тексеру қатар жүргізіледі. Ресми қағидаларда оқу-жаттығу процесіне жарыстарға қатысу, жеке жоспар жасау, қалпына келтіру шаралары, медициналық тексеруден өту және төрешілік практикасы кіретіні көрсетілген. Бұл спортшының нәтижесін тек ойын үстінде ғана емес, бүкіл дайындық барысында қадағалауға мүмкіндік береді. Бақылау нормативтері жаттығудың тиімділігін дәлелдейтін негізгі құралдың бірі болып саналады.

Слайд 8

Төрешілік Мақсаты

Төрешілік әдістемесінің басты мақсаты — жарысты әділ, қауіпсіз және ережеге сай өткізу. Төреші ойын барысын бақылап қана қоймай, тәртіпті сақтап, даулы жағдайларды дәл шешуі тиіс. Дұрыс төрешілік спортшыларды ережені құрметтеуге үйретіп, командалардың бәсекесін таза арнада ұстайды. Сондықтан төрешіге қойылатын талаптар мен оның іс-қимыл тәртібі оқу-жаттығу үдерісінің маңызды бөлігіне жатады.

Слайд 9

Жестикуляция Тілі

Волейбол төрешілігінде жестикуляция шешуші рөл атқарады, өйткені қол қимылдары ойыншыларға, бапкерлерге және көрермендерге шешімді бірден түсіндіреді. Әр белгі белгілі бір әрекетті білдіреді: доптың алаңға түсуі, қате қабылдау, торға тию, алаңнан шығу немесе үзіліс беру сияқты жағдайлар қимылмен көрсетіледі. Мұндай жүйе ойынды тоқтатпай, төрешінің шешімін баршаға бірдей әрі анық жеткізеді. Жестикуляцияның дәлдігі төрешінің кәсібилігін көрсететін негізгі белгілердің бірі.

Слайд 10

Жақсы Төреші

Жақсы төреші ережені жатқа біліп қана қоймай, оны жағдайға қарай бірізді қолдана біледі. Ол қимылын анық көрсетіп, ым-ишарасын қысқа әрі түсінікті ұстауы керек, өйткені артық кідіріс ойын ырғағын бұзады. Төрешілік тәжірибеде бақылау, өзара келісім және командалық жұмыстың да маңызы жоғары. Сондықтан жас мамандар үшін төрешілік практикасы оқу-жаттығу жүйесінің міндетті бөлігі болып саналады.

Слайд 11

Жаттығу Жүйесі

Жарысқа дайындық тек ойын күнінде емес, ұзақ мерзімді жоспарлау арқылы қалыптасады. Ресми білім беру және спорттық құжаттарда оқу процесі жеке жоспармен, жаттығу жиындарымен, жарыстарға қатысумен және нәтижені талдаумен байланыстырылады. Қазақстанда спорттық даярлықтың ұлттық стандарттары дайындық мазмұнын пайыздық арақатынаспен бөлуге дейін нақтылайды, бұл жүйелілікке басымдық берілетінін көрсетеді. Осындай тәсіл спортшының даму жолын кездейсоқ емес, өлшенетін және басқарылатын үдеріске айналдырады.

Слайд 12

Қорытынды

Оқу-жаттығу үдерісіндегі жарыстар спортшыны шыңдап, дайындықтың нақты нәтижесін көрсететін негізгі құралға айналады. Спорттық разрядтар мен бақылау нормативтері волейболшының техникасын, тактикасын және дене дайындығын әділ бағалауға мүмкіндік береді. Төрешілік әдістемесі мен жестикуляция жарыстың тәртібі мен түсініктілігін қамтамасыз етіп, ойын мәдениетін қалыптастырады. Осындай үш бағыт бір-бірімен байланысқанда, спорттық дайындық жүйелі, өлшенетін және нәтижеге бағдарланған сипат алады.