Слайд 1
Қобыздың пайда болу тарихы мен Қорқыт ата
Презентация
10 слайдов · сгенерирована в Презентоше — бесплатном генераторе презентаций
Слайд 1
Презентация
Слайд 2
Қазақ ауыз әдебиетінде қобыздың шығуы Қорқыт атаның есімімен тығыз байланысты. Бірқатар деректерде ол VIII–IX ғасырларда өмір сүрген оғыз-қыпшақ ортасындағы тарихи тұлға деп сипатталады. Аңыз бойынша, Қорқыт алғаш болып қобыз жасап, оған күй шығарып тартқан.
Слайд 3
Қорқыт жайлы ең кең тараған аңызда ол мәңгі өмір іздеп, желмаясына мініп дүниенің төрт бұрышын шарлайды. Ақыры адамды өлмейтін ететін күш өнерде екенін түсініп, қобызды құдіретті аспапқа айналдырған. Осы сюжет халық санасында қобызды рухани тазару мен мәңгілік сарынның белгісі еткен.
Слайд 4
Зерттеулерде қобыздың пайда болуы ерте орта ғасырлармен, шамамен VIII ғасырмен байланыстырылып жүр. Кей деректерде оның түп-тамыры Сырдария бойында қалыптасқан мәдени ортаға қатысты айтылады. Бұл өңірде түркі тайпаларының музыкалық дәстүрі күшті дамығаны тарихи еңбектерде жиі көрсетіледі.
Слайд 5
Қобыздың негізгі бөлшектері қарапайым табиғи материалдардан жасалған: шанағы, мойны және қылы бар ішектері болады. Аңыздық нұсқаларда оның шанағы түйе терісінен, ішегі жылқы қылынан дайындалғаны айтылады. Осындай құрылым оған терең, қоңыр және адам даусына ұқсас үн берген.
Слайд 6
Қобыздың үні қазақ мәдениетінде ерекше қасиетті деп қабылданған. Ол жыр, күй және бақсылық дәстүрмен қатар дамып, салт-жоралғыларда да қолданылған. Осы аспаптың қоңыр дауысы арқылы халық қайғыны, сағынышты және рухани тылсым сезімді жеткізген.
Слайд 7
Қобыз бақсылардың негізгі аспабы ретінде де танылған. Халық түсінігінде оның үні жын-шайтанды қууға, науқасты емдеуге және тылсым күшпен байланыс орнатуға көмектеседі деп сенген. Сондықтан қобыз тек музыка құралы емес, діни-мифологиялық рөл атқарған.
Слайд 8
Қорқыт атымен байланысты күйлер қазақтың музыкалық жадының ең көне қабаттарының бірі саналады. Қорқыт туралы деректердің бір бөлігі кейінірек жазылған «Қорқыт ата кітабында» сақталған. Бұл мұра қобыз өнерінің ғасырлар бойы үзілмей жалғасқанын көрсетеді.
Слайд 9
Бүгінде қобыз кәсіби музыкада да, халықтық орындаушылықта да маңызды орын алады. Консерваторияларда оның орындау мектебі оқытылып, жаңа күйлер мен шығармалар жазылып келеді. Қорқыт бейнесі арқылы қобыз ұлттық мәдениеттің тірі символына айналды.
Слайд 10
Қобыздың шығу тарихы Қорқыт атаның аңыздық тұлғасымен тығыз байланысады. Бұл аспаптың VIII–IX ғасырлардағы түркі мәдени ортасында қалыптасқаны жөнінде деректер көп кездеседі. Қобыздың үні, құрылысы және бақсылық дәстүрдегі орны оны қазақ руханиятының аса құнды бөлігіне айналдырды. Бүгінгі күнге дейін Қорқыт мұрасы қобыз өнері арқылы өмір сүріп келеді.
Презентоша сгенерирует презентацию по любой теме за минуту — бесплатно.
Создать презентацию