Слайд 1
Орталық жүйке жүйесіндегі қозу және тежелу процестері
Презентация
Презентация на тему «Орталық жүйке жүйесіндегі қозу және тежелу процестері»
10 слайдов · сгенерирована в Презентоше — бесплатном генераторе презентаций
Слайд 2
Қозу негіздері
Орталық жүйке жүйесіндегі қозу нейрондар арасында синапс арқылы бір бағытта өтеді, ал оның таралуы медиаторлардың бөлінуіне және кейінгі мембранадағы қабылдағыштармен байланысына байланысты болады. Қозу әсерінен жасуша мембранасында қоздырушы кейінгі синапстық потенциал түзіліп, ол әрекет потенциалын туғыза алады. Жүйке орталықтарында қозу баяу өтеді, өйткені әр синапста шамамен 0,2–0,5 миллисекунд кідіріс болады.
Слайд 3
Тежелу мәні
Тежелу орталық жүйке жүйесінде қозуды әлсірететін немесе уақытша тоқтататын белсенді процесс болып саналады. Ол орталық нейрондарды шамадан тыс қозудан қорғайды және қозғалыстарды дәл үйлестіруге көмектеседі. Тежелу бірнеше тітіркендіргіш бір мезгілде әсер еткенде де пайда болып, әлсіз рефлекстердің басылып қалуына әкелуі мүмкін.
Слайд 4
Қозудың таралуы
Қозу жүйке орталығында тек бір нүктеде шектелмей, көрші орталықтарға да жайыла алады, бұл құбылыс иррадиация деп аталады. Егер тітіркендіргіш күшті әрі ұзақ болса, қозудың таралу аймағы да кеңейеді. Осындай таралу нейрондар өсінділерінің тармақталуы және аралық нейрондар тізбегі арқылы қамтамасыз етіледі.
Слайд 5
Индукция құбылысы
Қозу мен тежелу бір-біріне ықпал етіп, өзара индукция құбылысын түзеді. Бір орталықта қозу күшейсе, оған жақын аймақта тежелу пайда болуы мүмкін, ал керісінше жағдайда тежелу қозуды шектейді. Мысалы, бүгуші бұлшықеттермен байланысты орталық қозғанда, жазғыш бұлшықеттерімен байланысты орталықта тежелу туындайды.
Слайд 6
Жүйке орталықтары
Жүйке орталықтары сырттан келетін ақпаратты өңдеп, ағзаның ішкі ортасының тұрақтылығын сақтауға қатысады. Олар тек қозуды қабылдап қана қоймай, оны біріктіріп, реттеп, қажетсіз әсерлерді тежеп отырады. Сондықтан орталық жүйке жүйесінің жұмысы қозу мен тежелудің тепе-теңдігіне негізделеді.
Слайд 7
Балалық шақ ерекшелігі
Балалық шақта қозу процестері тежелуге қарағанда басымырақ болады, сондықтан бала сыртқы әсерге тез жауап береді және көңілі оңай бөлінеді. Жас ұлғайған сайын тежелу механизмдері күшейіп, қимыл-қозғалыс пен мінез-құлық біртіндеп неғұрлым реттелген сипат алады. Мектепке дейінгі кезеңде бұл ерекшелік айқын көрінеді: балада қозғалыс белсенділігі жоғары, ал өзін-өзі бақылау әлі толық қалыптаспаған болады.
Слайд 8
Өзара әрекеттесу
Балалық шақта қозу мен тежелудің өзара әрекеттесуі жүйке жүйесінің жетілу деңгейін көрсетеді. Егер қозу тым басым болса, балада мазасыздық, шамадан тыс қимылдық белсенділік және зейіннің тұрақсыздығы байқалуы мүмкін. Ал тежелу жеткілікті дамыған кезде бала тапсырманы ұзағырақ орындап, әрекетін жоспарлап, артық қимылды шектей алады.
Слайд 9
Қалыптасу жолы
Қозу мен тежелу арасындағы байланыс тәжірибе, үйрену және қайталанатын әрекеттер арқылы қалыптасады. Баланың күн тәртібі, ұйқысы, ойын әрекеті және оқу жүктемесі осы процестердің теңгеріміне тікелей әсер етеді. Сондықтан ерте жастағы жүйке жүйесінің дамуы дұрыс ұйымдастырылған орта мен тұрақты дағды арқылы жақсы реттеледі.
Слайд 10
Қорытынды
Орталық жүйке жүйесіндегі қозу мен тежелу бір-біріне қарсы емес, керісінше біртұтас реттеу механизмі ретінде әрекет етеді. Балалық шақта олардың арақатынасы әлі толық тұрақтанбағандықтан, мінез-құлық пен қимыл белсенділігі жиі өзгеріп отырады. Жас өскен сайын тежелу күшейіп, жүйке процестері неғұрлым үйлесімді жұмыс істей бастайды. Осы тепе-теңдік адамның оқуына, өзін-өзі бақылауына және бейімделу қабілетіне тікелей негіз болады.
Нужна такая же презентация, но по своей теме?
Презентоша сгенерирует презентацию по любой теме за минуту — бесплатно.
Создать презентациюДругие готовые презентации
Операционная система Android для встраиваемых и мобильных системЭтика и ответственность при использовании когнитивных искажений в продажах в образованииИстория создания стихотворения "Арион" А.С. ПушкинаСвойства живых организмовПриродные ресурсы как первоисточник благосостояния страныB1 деңгээлинде өзүмдү 5 жылдан кийин кайда көрөм