Презентация на тему «Рамантычнае і рэалістычнае адлюстраванне жыцця»

Слайд 1

Рамантычнае і рэалістычнае адлюстраванне жыцця

Презентация

Слайд 2

Сутнасць праблемы

Рамантычнае і рэалістычнае адлюстраванне жыцця ў мастацкай літаратуры звязана з тым, як пісьменнік бачыць свет: як прастору ідэалаў і ўзнёслых пачуццяў ці як складаную, супярэчлівую рэчаіснасць з яе штодзённасцю і канфліктамі. Рамантычны падыход асабліва актыўна фарміраваўся ў пачатку дзевятнаццатага стагоддзя, рэалістычны — у другой яго палове, але абодва спосабы адлюстравання працягваюць суіснаваць і ў літаратуры дваццатага і дваццаць першага стагоддзяў. У адным і тым жа творы нярэдка пераплятаюцца элементы рамантызму і рэалізму, што дапамагае глыбей раскрыць характары і эпоху. Каб зразумець твор, важна ўмець адрозніваць, дзе аўтар імкнецца да ідэалу, а дзе паказвае жыццё такім, якое яно ёсць.

Слайд 3

Рысы рамантызму

Рамантычнае адлюстраванне жыцця заснавана на асаблівай увазе да ўнутранага свету асобы, яе мараў, моцных пачуццяў і духоўных пераўтварэнняў, а не на дакладным узнаўленні побыту і сацыяльных дэталяў. Такі герой часта адчувае сваю непадобнасць да навакольных, супрацьстаіць бездухоўнасці грамадства і імкнецца да найвышэйшага маральнага або нацыянальнага ідэалу, нават калі цаной становяцца адзінота ці гібель. У рамантычных творах важныя не столькі праўдападобнасць абставін, колькі эмацыянальная напружанасць, кантраст святла і цемры, надзеі і адчаю, мары і рэчаіснасці. Пісьменнік нібы спрачаецца з рэальнасцю, ствараючы свет, у якім пануюць гонар, свабода, каханне і прыгажосць.

Слайд 4

Рэалістычны падыход

Рэалістычнае адлюстраванне жыцця арыентуецца на максімальна праўдзівае, аб’ектыўнае паказванне грамадства, побыту і псіхалогіі чалавека ў тыповых абставінах. Пісьменнікі-рэалісты імкнуцца паказаць заканамернасці грамадскага жыцця, сувязь паміж характарам героя і асяроддзем, у якім ён жыве, звяртаючыся да канкрэтных гістарычных эпох, сацыяльных груп і прафесій. У такім творы важныя дакладныя дэталі: інтэр’ер, адзенне, манера маўлення, рэальныя геаграфічныя назвы, даты і падзеі, якія ствараюць эфект пазнавальнасці. Пры гэтым аўтар не проста капіруе рэчаіснасць, а адбірае найбольш важныя рысы, каб праз лёс персанажаў раскрыць схаваныя канфлікты эпохі.

Слайд 5

Вобраз героя

Рамантычны герой звычайна паказаны як выключная асоба з незвычайным лёсам, унутраным разладам і моцнай воляй, якая часта бунтуе супраць грамадскіх нормаў і лёсу. Гэта можа быць паэт, мяцежнік, выгнаннік, рыцар або летуценнік, якога вабяць далёкія краіны, небяспечныя прыгоды ці недасягальнае каханне. Яго перажыванні афарбаваныя ў крайнія тоны — ад захаплення да адчаю.

Рэалістычны герой, наадварот, нярэдка належыць да самых звычайных сацыяльных слаёў: гэта чыноўнік, селянін, настаўнік, рабочы, студэнт ці сем’янін, жыццёвыя абставіны якога лёгка пазнаюцца чытачом. У ім спалучаюцца вартасці і слабасці, а яго характар раскрываецца паступова — праз штодзённыя ўчынкі, побыт і маўленне. Гэта робіць яго псіхалагічна складаным і блізкім да рэальнага жыцця.

Слайд 6

Рамантыка і гісторыя

Рамантычнае адлюстраванне часта звязана са зваротам да мінулага, легенд, нацыянальнага фальклору і міфалогіі. Асабліва выразна гэта бачна ў гістарычных раманах і паэмах XIX стагоддзя. Пісьменнікі ствараюць ідэалізаваны вобраз даўніх часоў, захапляюцца подзвігамі продкаў, гераічнай барацьбой за свабоду і незалежнасць, надаючы падзеям урачыста-патрыятычнае і трагічнае гучанне.\

\

Нават калі ў твор уключаюцца сапраўдныя даты, войны, паўстанні і імёны гістарычных дзеячаў, яны становяцца фонам для лёсу ўзвышанага героя, які ўвасабляе народную мару пра справядлівасць. Такое мінулае часта выглядае больш цэльным і прыгожым за сучаснасць і служыць для чытача маральным арыенцірам.

Слайд 7

Рэалізм і дакументальнасць

Рэалістычнае адлюстраванне гісторыі імкнецца абапірацца на дакументальныя крыніцы і дакладныя звесткі пра падзеі, палітыку, побыт і настроі эпохі. Для гэтага аўтары часта звяртаюцца да архіваў, мемуараў і газетных матэрыялаў. Пісьменнік дэталёва ўзнаўляе сацыяльную структуру грамадства і паказвае, як гістарычныя працэсы — рэформы, войны, рэвалюцыі і эканамічныя крызісы — уплываюць на лёсы звычайных людзей.\

\

У гістарычным рамане рэалістычнага кірунку сапраўдныя асобы і выдуманыя персанажы ўзаемадзейнічаюць так, каб чытач адчуваў праўдападобнасць падзей і разумеў складанасць выбару герояў. Такія творы часта дапамагаюць лепш зразумець, чаму, напрыклад, паўстанні XVIII або XIX стагоддзяў пацярпелі паразу і якія ўрокі з гэтага робіць грамадства.

Слайд 8

Перапляценне напрамкаў

У многіх творах рамантычны і рэалістычны пачаткі не толькі суіснуюць, але і ўзмацняюць адзін аднаго, дазваляючы аўтару спалучаць эмацыянальную ўзнёсласць з жыццёвай праўдай. Пісьменнік можа будаваць сюжэт на рэальных падзеях і дакладных бытавых дэталях, але пры гэтым ствараць вобраз героя з выразнымі рамантычнымі рысамі: унутраным канфліктам, імкненнем да ідэалу, непрыняццем будзённасці.\

\

Такое спалучэнне дазваляе адначасова паказаць трагічную прыгажосць мары і цвёрдую глебу рэальнасці, у якой гэтай мары цяжка здзейсніцца. У выніку тэкст набывае шматслойнасць: чытач і спачувае ўзнёслым памкненням персанажа, і выразна бачыць сацыяльныя ды псіхалагічныя прычыны яго паразаў або перамог.

Слайд 9

Мастацкія сродкі

Рамантычны малюнак жыцця шырока выкарыстоўвае кантрасныя пейзажы, начныя і навальнічныя карціны, сімволіку неба, мора і гор, каб падкрэсліць унутраны стан герояў і іх адарванасць ад будзённасці. Часта сустракаюцца матывы сну, бачання, прароцтва, незвычайных супадзенняў, а мова насычана метафарамі, гіпербаламі, клічнымі сказамі і зваротамі да абстрактных паняццяў — лёсу, вечнасці, свабоды, кахання.

Рэалістычнае пісьмо, наадварот, надае асаблівую ўвагу дакладнай дэталі: прадметам побыту, манерам, гарадскому ці вясковаму пейзажу, якія дапамагаюць зразумець характар і сацыяльнае становішча героя без прамых аўтарскіх тлумачэнняў. Дыялогі набліжаюцца да жывой гаворкі з яе асаблівасцямі вымаўлення, прафесійнай лексікай і прастамоўнымі выразамі. Праз гэтую моўную тканіну чытач адчувае, што перад ім не выдуманыя схемы, а жывыя людзі.

Слайд 10

Значэнне для чытача

Рэалістычны падыход дазваляе глыбей асэнсаваць сацыяльныя праблемы, прычыны чалавечых трагедый і механізмы несправядлівасці, бо ён абапіраецца на пазнавальныя сітуацыі і дакладныя дэталі. Уменне адрозніваць і аналізаваць гэтыя два спосабы адлюстравання жыцця робіць чытанне больш свядомым, а мастацкі твор ператварае ў нагоду для сур’ёзнай размовы пра лёс чалавека і грамадства.

Слайд 11

▎Заключэнне

У многіх творах абодва пачаткі спалучаюцца, ствараючы складаную карціну, у якой мара сутыкаецца з рэчаіснасцю і альбо змяняе яе, альбо церпіць паразу. Разуменне гэтых асаблівасцей дапамагае не толькі глыбей аналізаваць літаратуру, але і ўсведамляць уласнае стаўленне да жыцця, у якім імкненне да ідэалу суіснуе з неабходнасцю жыць у рэальным свеце з усімі яго супярэчнасцямі.