Слайд 1
Репликация Тұқым қуалайтын ақпараттың іске асырылуы
Презентация
Презентация на тему «Репликация Тұқым қуалайтын ақпараттың іске асырылуы»
15 слайдов · сгенерирована в Презентоше — бесплатном генераторе презентаций
Слайд 2
Тұқым қуалау бағыты
Тұқым қуалайтын ақпарат жасушада негізінен ДНҚ-дан ДНҚ-ға, ДНҚ-дан РНҚ-ға және РНҚ-дан нәруызға қарай іске асады, ал РНҚ-дан ДНҚ-ға өту кері транскрипция деп аталады. Бұл бағыттар 1970 жылы Фрэнсис Крик ұсынған орталық қағиданың негізін құрайды. Репликация осы жүйеде ДНҚ-ның өз көшірмесін дәл жасап, ақпаратты келесі ұрпаққа сақтап беретін кезең ретінде ерекшеленеді.
Слайд 3
Репликация ұғымы
Репликация дегеніміз ДНҚ молекуласының өзін-өзі дәл екі еселеуі, яғни әр жаңа жасушаға бірдей генетикалық ақпарат жеткізетін үдеріс. Ол жасуша бөлінер алдында жүреді және хромосомалардың тұрақты сақталуын қамтамасыз етеді. Бұл құбылыс алғаш рет ХХ ғасырдың ортасында ДНҚ құрылысы ашылғаннан кейін терең зерттеле бастады.
Слайд 4
ДНҚ құрылысы
ДНҚ екі тізбектен тұрады, ал осы тізбектердегі азотты негіздер бір-бірімен комплементарлы жұптасады: аденин тиминмен, гуанин цитозинмен байланысады. Осындай құрылым ақпараттың дәл көшірілуіне мүмкіндік береді, өйткені әр тізбек жаңа тізбекті түзуге матрица бола алады. ДНҚ-ның қос шиыршық пішіні тұқым қуалайтын мәліметтің тұрақты сақталуын жеңілдетеді.
Слайд 5
Жартылай сақталу
Репликация жартылай консервативті жолмен жүреді, яғни әрбір жаңа ДНҚ молекуласында бір ескі және бір жаңа тізбек болады. Бұл қағиданы 1958 жылы Мезельсон мен Сталь тәжірибемен дәлелдеген. Осындай тәсіл генетикалық ақпараттың өзгеріссіз берілуін қамтамасыз етеді.
Слайд 6
Репликация басталуы
Үдеріс ДНҚ-ның арнайы басталу нүктелерінде, яғни репликация бастау аймақтарында іске қосылады. Алдымен қос шиыршық ашылып, тізбектер бір-бірінен ажырайды. Осы кезде репликациялық айыр деп аталатын жұмыс аймағы пайда болады.
Слайд 7
Ферменттер қызметі
Репликацияға бірнеше фермент қатысады, олардың ішінде негізгісі ДНҚ-полимераза, геликаза, лигаза және праймаза. Геликаза ДНҚ тізбектерін ажыратады, праймаза қысқа РНҚ-бастама синтездейді, ал ДНҚ-полимераза жаңа тізбекті ұзартады. Лигаза үзіліп түзілген бөліктерді біріктіріп, тұтас молекула құрайды.
Слайд 8
Жетекші тізбек
Жетекші тізбек үздіксіз синтезделеді, өйткені ол репликациялық айырдың ашылу бағытымен бірдей бағытта түзіледі. Мұнда ДНҚ-полимераза жаңа нуклеотидтерді бірінен соң бірін қоса береді. Сондықтан бұл тізбектің түзілуі салыстырмалы түрде жеңіл және жылдам өтеді.
Слайд 9
Артта қалушы тізбек
Артта қалушы тізбек үзік-үзік синтезделеді, өйткені оның бағыты репликациялық айырдың қозғалысына қарсы келеді. Бұл бөліктер қысқа фрагменттер түрінде түзіліп, кейін лигаза арқылы біріктіріледі. Мұндай фрагменттер Оказаки фрагменттері деп аталады.
Слайд 10
Комплементарлық
Репликацияның дәл жүруі комплементарлық принципке негізделген, сондықтан әр нуклеотид өзіне сәйкес жұппен ғана байланысады. Егер матрицада тимин тұрса, жаңа тізбекке аденин қосылады, ал цитозинге гуанин сәйкес келеді. Осы сәйкестік тұқым қуалайтын ақпараттың бұзылмай көшуіне жағдай жасайды.
Слайд 11
Антипараллельдік
ДНҚ тізбектері бір-біріне қарама-қарсы бағытта орналасады, бұл антипараллельдік деп аталады. Бір тізбек 5'→3' бағытында, екіншісі 3'→5' бағытында оқылады. Репликация ферменттерінің жұмысы дәл осы бағыттық ерекшелікке бейімделген.
Слайд 12
Ақпарат дәлдігі
ДНҚ-ның репликациясы өте дәл өтеді, өйткені ДНҚ-полимераза қателіктерді танитын түзету қабілетіне ие. Соған қарамастан кейбір қателер мутацияға айналуы мүмкін, сондықтан жасушада қосымша жөндеу жүйелері жұмыс істейді. Дәл көшірілу ағзаның өсуі, дамуы және ұрпақ жалғастыруы үшін шешуші мәнге ие.
Слайд 13
Жасуша циклі
Репликация интерфаза кезеңінде, нақтырақ айтқанда синтездік кезеңде жүреді. Бұл кезде жасуша келесі бөлінуге дайындалып, ДНҚ мөлшерін екі еселейді. Егер репликация толық жүрмесе, хромосомалар дұрыс бөлінбейді.
Слайд 14
Тіршілік маңызы
Репликация барлық тірі ағзаларда тұқым қуалайтын ақпараттың сақталуын қамтамасыз етеді. Бір жасушадан екіншісіне өткенде гендер дәл көшірілмесе, ағзаның белгілері тұрақты сақталмайды. Сондықтан бұл үдеріс тіршіліктің үздіксіздігі мен биологиялық бірегейліктің негізі болып саналады.
Слайд 15
Қорытынды мәні
Тұқым қуалайтын ақпараттың іске асырылуы репликация арқылы дәл көшірілуінен басталып, кейін транскрипция мен трансляция арқылы жалғасады. Репликацияның жартылай сақталуы, комплементарлық және ферменттердің үйлесімді жұмысы генетикалық тұрақтылықты қамтамасыз етеді. Осы үдеріс арқылы ДНҚ әр жасушада өз ақпаратын сенімді түрде ұрпақтан ұрпаққа жеткізеді.
Нужна такая же презентация, но по своей теме?
Презентоша сгенерирует презентацию по любой теме за минуту — бесплатно.
Создать презентацию