Презентация на тему «Сакская культура»

Слайд 1

Сақтар

Слайд 2

Сақтар кімдер

Сақтар — б.з.б. І мыңжылдықта Қазақстан, Орта Азия және Шығыс Түркістан аумағын мекендеген ежелгі тайпалар. Жазба деректерде олар көшпелі әрі жауынгер халық ретінде сипатталады, ал грек тарихшысы Геродот оларды «азиялық скифтер» деп атаған. Парсы деректерінде Сырдарияның солтүстігіндегі тайпалар да сақ атауымен белгілі болған.

Слайд 3

Орналасу аймағы

Сақ тайпаларының қонысы өте кең болды: қазіргі Қазақстаннан бөлек, Таулы Алтай, Орта Азия, Солтүстік Үндістан және Ауғанстан жерлері де олардың таралу аймағына кірді. Қазақстан аумағында сақтар әсіресе Жетісу, Сырдария бойы және Оңтүстік Қазақстанда мекендеген. Кейінгі деректер оларды тиграхауда, хаомаварга және парадарайа сияқты топтарға бөлген.

Слайд 4

Тайпалық құрамы

Сақтар біртұтас үлкен одақ емес, бірнеше тайпалық бірлестіктен тұрған. Олардың құрамына массагеттер, исседондар, аландар, каспийлер, сарматтар және басқа да топтар кіргені айтылады. Мұндай құрылым сақтардың әскери және саяси жағынан күшті болғанын көрсетеді.

Слайд 5

Шаруашылығы мен тұрмысы

Сақтар негізінен мал шаруашылығымен айналысқан, сонымен бірге егіншілік те болған. Жылқы өсіру олардың өмірінде ерекше орын алған, өйткені атты әскер мен көшпелі тіршілікке жылқы аса қажет болды. Археологиялық деректер сақтардың тұрмысы жоғары деңгейде дамығанын дәлелдейді.

Слайд 6

Әскери өнері

Сақ жауынгерлері садақ, қылыш, сауыт және жез балта қолданған. Ежелгі деректерде олардың атты әскері өте шапшаң әрі тәртіпті болғаны жазылады. Бұл қасиет сақтарға өз жерін қорғауда және көрші мемлекеттермен шайқастарда басымдық берген.

Слайд 7

Тарихи деректер

Сақтар туралы мәліметтер көне парсы сына жазуларында, грек авторларының еңбектерінде және археологиялық қазбаларда сақталған. Бехистун жазбасы мен Геродот еңбектері олардың тарихын зерттеудегі негізгі дереккөздердің бірі саналады. Қазақстандағы Бәбіш Молда мен Шірік-Рабат сияқты ескерткіштер сақ өркениетінің ізін көрсетеді.

Слайд 8

Қазаққа мұра

Сақтардың кейінгі түркі және қазақ мәдениетіне әсері туралы пікірлер көп. Қазақ тіліндегі «сақа», «сақшы», «сақ» сияқты сөздердің сақталуы осы тарихи сабақтастықтың бір белгісі ретінде түсіндіріледі. Сондықтан сақтар қазақ даласындағы ең көне тарихи қабаттардың бірі болып саналады.

Слайд 9

Заключение

Сақтар Қазақстан тарихындағы ең көне және ең танымал тайпалардың бірі болды. Олар б.з.б. І мыңжылдықта кең аумақта өмір сүріп, әскери өнерімен, көшпелі мәдениетімен және археологиялық мұраларымен ерекшеленді. Сақтар туралы деректер көне жазбаларда да, қазіргі зерттеулерде де жақсы сақталған, сондықтан оларды қазақ халқының тарихи бастауларының маңызды бөлігі деп қарастыруға болады.