Слайд 1
Сыртқы саяси жағдай XVIII ғасырдың бірінші жартысындағы қазақ жүздерінің
Тұрғынбекқызы Зарина
Презентация на тему «Сыртқы саяси жағдай XVIII ғасырдың бірінші жартысындағы қазақ жүздерінің»
10 слайдов · сгенерирована в Презентоше — бесплатном генераторе презентаций
Слайд 2
Сыртқы ахуал
XVIII ғасырдың бірінші жартысында қазақ жүздері бір мезетте үш бағыттан қысым көрді: батыс пен солтүстікте Ресейдің бекіністері күшейді, шығыста жоңғар қаупі ұлғайды, ал оңтүстікте Хиуа мен Қоқан ықпалы сезілді. Қазақ қоғамындағы бытыраңқылық бұл жағдайды одан әрі қиындатып, әр жүздің өз бетінше әрекет етуіне мәжбүр етті. Осындай ортада сыртқы саясаттың басты мақсаты елді сақтап қалу, көш жолдарын қорғау және жауынгерлік тепе-теңдік табу болды.
Слайд 3
Жоңғар Қатері
1723 жылғы қасіретті шапқыншылықтан кейін қазақ жерінің қауіпсіздігі ең өзекті мәселе болды, ал 1739–1741 жылдары жоңғар шабуылы қайта күшейді. 1741 жылы ақпанда жоңғарлар Орта жүзге басып кіріп, қазақ ордаларын әлсіретуге тырысты. Осы соғыстар Абылай сұлтанның әскери беделін көтеріп, қазақ жасақтарының бірлігі қажет екенін айқын көрсетті.
Слайд 4
Ресеймен Байланыс
1730 жылдардан бастап Кіші жүз билеушілері Ресеймен жақындасуға мәжбүр болды, өйткені жоңғар қауіпіне қарсы сыртқы тірек қажет еді. Әбілхайыр ханның елшілігі мен орыс өкілдерімен келіссөздері қазақ даласының саяси бағытын өзгертті. 1740 жылдары Әбілмәмбет хан мен Абылай сұлтанның ант қабылдауы осы үдерістің шешуші кезеңіне айналды.
Слайд 5
Абылай Дипломатиясы
Абылай сұлтан тек қолбасшы емес, әртүрлі күштердің арасында тепе-теңдік сақтаған саясаткер ретінде танылды. Ол жоңғарлармен де, Ресеймен де, Қытаймен де қатынаста сақтық пен икемділік танытып, қазақ мүддесін қорғауға ұмтылды. 1741 жылы тұтқынға түссе де, кейін босатылуы оның беделін одан әрі арттырды.
Слайд 6
Орта Азия Қатынасы
XVIII ғасырдың екінші жартысында қазақ жүздерінің сыртқы бағыты оңтүстіктегі мемлекеттермен қатынасқа да тәуелді болды. Хиуа мен Қоқан билеушілері Сырдария бойындағы қалалар мен сауда жолдары үшін күресті күшейтті. Түркістан, Әулиеата, Меркі сияқты өңірлердегі билік үшін тартыстар қазақ жасақтарының осы аймақтағы саяси мүддесін айқындады.
Слайд 7
Хиуа Жорығы
1839 жылғы Хиуа жорығы Ресейдің Орта Азияға тереңдей енуінің бір кезеңі болды, бірақ ол күткен нәтижені толық бермеді. Жорықтан кейін Сырдария бойында шептер мен бекініс желілері салынып, империяның әскери ықпалы күшейді. Бұл оқиғалар қазақ даласын біртіндеп отарлық басқару жүйесіне жақындатты.
Слайд 8
Ұлы Жүз Қосылуы
Ұлы жүздің Ресей бодандығын қабылдауы Жетісу мен оңтүстік өңірдің саяси тағдырын өзгертті. І Александрдың грамотасы бұл үдерісті заңдастырып, қазақ жерін империялық кеңістікке енгізудің бір құралына айналды. Кейінірек Черняев бастаған әскери әрекеттер Шымкент пен Сайрамды алуға, ал оңтүстікті толық бағындыруға жол ашты.
Слайд 9
Отарлық Реформалар
1867–1868 және 1886–1891 жылдардағы реформалар жер мәселесін империялық мүддеге бағындырды. Далалық аймақтар мемлекеттік меншік деп танылып, қазақ қауымының дәстүрлі жайылымдық жүйесі әлсіреді. Бұл өзгерістер отарлық басқарудың экономикалық тірегіне айналып, жерді пайдалану құқығын тарылтты.
Слайд 10
Қортынды
XVIII ғасырдың бірінші жартысында қазақ жүздерінің сыртқы саяси жағдайы аса күрделі болды, өйткені ел бір мезетте жоңғар, Ресей және Орта Азия қысымына тап келді. Осы кезеңде Абылай, Әбілхайыр және Әбілмәмбет сияқты тұлғалардың әрекеті қазақ мемлекеттілігін сақтауға бағытталды. Кейінгі XIX ғасырдағы әскери жорықтар мен реформалар бұл үдерісті отаршылдық сипатта тереңдетті. Тақырыптың түйіні — қазақ халқының сыртқы қауіп жағдайында дипломатия мен қарулы қарсылықты қатар қолдануға мәжбүр болғанында.
Нужна такая же презентация, но по своей теме?
Презентоша сгенерирует презентацию по любой теме за минуту — бесплатно.
Создать презентацию