Презентация на тему «Түркі қағанаттары мен тайпалары тарихы»

Слайд 1

Түркі қағанаттары мен тайпалары тарихы

4 топ

Октябрь Ақниет

Орынбасар Аяулым

Нұрлан Каусар Найманова Нұргүл

Нуридин Инабат

Слайд 2

Түрік қағанаты

552 жылы Бумын қаған құрған Түрік қағанаты Еуразиядағы алғашқы ірі көшпелі мемлекеттердің бірі болды және 603 жылға дейін өмір сүрді. Оның күшеюі Жібек жолының маңызды бөліктерін бақылаумен, әскери тәртіптің нығаюымен және тайпаларды бір орталыққа бағындырумен байланысты болды. Қағанаттың тарихы көне түркілердің саяси бірігуін көрсетіп, кейінгі Батыс және Шығыс қағанаттарының пайда болуына негіз қалады.

Слайд 3

Батыс Түрік

603 жылы Түрік қағанаты екіге бөлінгеннен кейін Батыс Түрік қағанаты құрылды, ол 704 жылға дейін өмір сүрді. Оның аумағы Орта Азия мен Қазақстан жерін қамтып, астанасы Суяб қаласы болды. Бұл мемлекетте «он оқ бұдун» жүйесі қалыптасып, тайпалық бірлестіктердің ықпалы күшейді.

Слайд 4

Шығыс Түрік

Шығыс Түрік қағанаты 682 жылы қайта жаңғырып, 744 жылға дейін өмір сүрді. Ол негізінен Моңғолия аумағында орналасып, түркі билігінің көне орталығын сақтауға ұмтылды. 744 жылы ұйғырлар мен қарлұқтардың біріккен күші оны талқандады.

Слайд 5

Түргештер дәуірі

704 жылы Батыс Түрік қағанатының орнында Түргеш қағанаты құрылды, ал ол 756 жылға дейін өмір сүрді. Түргештердің астанасы Суяб болды, кейін билік Тараз маңына да ауысты. 756 жылы қарлұқ тайпаларының күшеюі нәтижесінде түргеш билігі құлады.

Слайд 6

Қарлұқтар күшеюі

Қарлұқтар VIII ғасырдың ортасынан бастап Жетісу өңірінде саяси салмағын арттырды және 756 жылы жаңа билікке айналды. Олардың мемлекеті 756 жылдан 940 жылға дейін созылып, Қойлық қаласы маңызды орталықтардың бірі болды. Қарлұқтар кейінірек Қарахан мемлекетінің қалыптасуына да ықпал етті.

Слайд 7

Қимақтар мемлекеті

Қимақ мемлекеті ІХ ғасырдың соңы мен ХІ ғасырдың басында Ертіс бойы мен солтүстік-шығыс далаларда қалыптасты. Бұл бірлестік жеті тайпаны біріктіріп, дала кеңістігіндегі саяси тепе-теңдікті өзгертті. Қимақтардың күшеюі кейін қыпшақтардың тарих сахнасына шығуына жол ашты.

Слайд 8

Оғыздар әлемі

Оғыз мемлекеті ІХ ғасырдың соңы мен ХІ ғасырдың басында Сырдарияның төменгі ағысы мен Арал маңында қалыптасты. Оның халқы тайпалық одақ негізінде ұйымдасып, әскери қуатына сүйенді. Оғыздардың бір бөлігі кейін Кіші Азияға қарай көшіп, селжұқтар мен басқа да түркі әулеттерінің қалыптасуына ықпал етті.

Слайд 9

Көне Түркілер

Көне түркілер тарихы V ғасырдағы ашина тайпасынан басталып, 552 жылы мемлекет құру деңгейіне жетті. Түркі жазуының Орхон ескерткіштері VII-VIII ғасырлардағы саяси ой мен мемлекет идеясын бүгінге жеткізді. Білге қаған, Күлтегін және Тоныкөк жазбалары түркі әлемінің рухани және тарихи жадының ең құнды деректері саналады.

Слайд 10

Заключение

Түрік қағанаты, Батыс және Шығыс қағанаттары, Түргештер, Қарлұқтар, Қимақтар мен Оғыздар Еуразия даласындағы билік ауысуын бір-бірімен байланысты тарихи кезеңдер ретінде көрсетеді. Бұл мемлекеттер VIII-XI ғасырлар аралығында Қазақстан мен Орта Азияның саяси картасын бірнеше рет өзгертті. Олардың мұрасы кейінгі түркі халықтарының этникалық қалыптасуына, мемлекеттік дәстүріне және мәдени дамуына негіз болды.