Презентация на тему «Таным едістері мен формалары»

Слайд 1

Таным едістері мен формалары

Слайд 2

Таным негіздері

Таным — адамның қоршаған әлемді және өзін-өзі білудің тарихи қалыптасқан үдерісі, ал философияда оны гносеология зерттейді. Танымның басты мақсаты — шындықты дәл бейнелеу және білімді үстірт түсініктен терең түсінікке жеткізу. Бұл үдерісте тәжірибе, ойлау және тексеру бір-бірін толықтырады.

Слайд 3

Таным субъектісі

Танымның субъектісі — дүниені танып-білетін адам, әлеуметтік топ немесе адамзаттың өзі. Субъект тек бақылаушы емес, ол тәжірибе жасап, сұрақ қойып, алынған білімді қайта өңдейтін белсенді тұлға. Сондықтан таным әрқашан адамның мақсатымен, қызығушылығымен және практикалық әрекетімен байланысты.

Слайд 4

Таным объектісі

Танымның объектісі — субъект танып-білуге бағытталған нәрсе, яғни табиғат, қоғам, адам, олардың қасиеттері мен байланыстары. Объект дайын күйінде берілмейді, ол танушының мақсатына қарай белгілі қырларымен ашылады. Мысалы, бір құбылыс физика үшін заңдылық болса, медицина үшін ағзаның қызметі ретінде қарастырылуы мүмкін.

Слайд 5

Сезімдік таным

Танымның алғашқы сатысы — сезімдік таным, ол түйсік, қабылдау және елестету арқылы жүзеге асады. Түйсік заттың жеке қасиетін, қабылдау оның тұтас бейнесін, ал елестету бұрынғы әсерлерді қайта жаңғыртады. Бұл деңгей нақты тәжірибеге сүйенеді және адамның сыртқы дүниемен тікелей байланысын қамтамасыз етеді.

Слайд 6

Рационалдық таным

Рационалдық таным — ұғым, пікір және ой қорытындысы арқылы іске асатын логикалық таным. Ол құбылыстың сыртқы көрінісінен оның мәніне өтуді мақсат етеді. Осы деңгейде адам себеп-салдар байланыстарын ашып, жалпы заңдылықтарды тұжырымдайды.

Слайд 7

Әдістер мен ақиқат

Танымда анализ, синтез, абстракция, индукция, дедукция және аналогия сияқты әдістер қолданылады. Ақиқаттың өлшемі ретінде практика танылады, өйткені тек нақты іс-әрекет білімнің өміршеңдігін көрсетеді. 1910 жылдардан бастап ғылымда тәжірибелік тексеру мен бақылаудың маңызы ерекше күшейді.

Слайд 8

Болмыс мәні

Болмыс — бар нәрсенің, яғни шын өмір сүретін дүниенің жалпы философиялық атауы. Ол тек материалдық заттарды ғана емес, сана, идея, рухани құндылықтар мен әлеуметтік қатынастарды да қамтиды. Болмысты түсіну философияның ең көне сұрақтарының бірі болып саналады.

Слайд 9

Болмыс формалары

Болмыстың негізгі формаларына табиғи болмыс, әлеуметтік болмыс, адамның жеке болмысы және рухани болмыс жатады. Табиғи болмысқа ғалам мен жердегі тіршілік енсе, әлеуметтік болмыс қоғамның тарихи өмірін білдіреді. Рухани болмысқа білім, өнер, дін және мораль сияқты құбылыстар кіреді.

Слайд 10

Қоғам философиясы

Қоғам философиясы қоғамның қалай пайда болатынын, дамитынын және қандай заңдылықтармен өмір сүретінін зерттейді. Ол қоғамдық болмыс пен қоғамдық сананың байланысын, өндіріс, мәдениет, саясат және тарихи өзгерістерді талдайды. Қоғамды түсіну үшін жеке адамды ғана емес, оның әлеуметтік ортасын да қарастыру қажет.

Слайд 11

Адамның орны

Қоғамдағы адамның орны оның еңбегімен, санасымен және жауапкершілігімен айқындалады. Адам бір жағынан қоғамның өнімі болса, екінші жағынан қоғамды өзгерте алатын белсенді күш. 1861 жылғы реформалардан бастап ХХ ғасырдағы ғылыми-техникалық серпілістерге дейін адамның тарихи рөлі жаңа қырынан көрінді.

Слайд 12

Медицина философиясы

Медицина философиясы адам денсаулығы, ауру, емдеу және дәрігерлік жауапкершілік мәселелерін философиялық тұрғыдан қарастырады. Ол науқасты тек биологиялық ағза ретінде емес, тұлға, әлеуметтік орта және рухани әлем иесі ретінде түсіндіреді. Сондықтан медицинада ғылыми білім мен адамгершілік ұстаным қатар жүреді.

Слайд 13

Диалектикалық байланыс

Медицина, адам және қоғам арасындағы байланыс диалектикасы өзара тәуелділікке негізделеді. Қоғамның әлеуметтік жағдайы денсаулыққа әсер етсе, халықтың денсаулық деңгейі еңбек өнімділігі мен демографиялық ахуалға ықпал етеді. Осылайша жеке адамның саулығы қоғамдық дамудың маңызды шартына айналады.

Слайд 14

Негізгі мәселелер

Болмыс, адам және қоғам мәселесі философия мен медицинаның тоғысқан жерінде ерекше маңызға ие. Адам өмірінің ұзақтығы, сапасы, денсаулық мәдениеті және әлеуметтік әділеттілік осы мәселелермен тікелей байланысты. Сондықтан бұл тақырыптар бір-бірінен бөлек емес, біртұтас дүниетанымдық жүйе құрайды.

Слайд 15

Қорытынды

Таным, болмыс, адам және қоғам туралы философиялық көзқарастар дүниені тереңірек түсінуге мүмкіндік береді. Сезімдік және рационалдық таным, субъект пен объект, практика мен ақиқат бір-бірімен тығыз байланысты. Медицина философиясы бұл мәселелерді адам өмірі мен әлеуметтік жауапкершілік тұрғысынан нақтылайды.