Слайд 1
Тектоникалық қозғалыстардың рельеф құрудағы рөлі
Презентация
Презентация на тему «Тектоникалық қозғалыстардың рельеф құрудағы рөлі»
10 слайдов · сгенерирована в Презентоше — бесплатном генераторе презентаций
Слайд 2
Тектоникалық негіздер
Тектоникалық қозғалыстар — жер қыртысы мен литосферада жүретін ішкі күштердің әсерінен болатын механикалық қозғалыстар жиынтығы. Олар тік және көлденең бағытта байқалып, жер бедерінің ірі пішіндерін қалыптастыруға негіз болады. Эндогендік процестердің әсерінен жер қыртысы деформацияланып, әртүрлі геологиялық құрылымдар түзіледі.
Слайд 3
Жер бедерін қалыптау
Жер бедерінің ең ірі айырмашылықтары тектоникалық көтерілулер мен төмендеулердің нәтижесінде пайда болады. Көтерілген аймақтарда таулар мен қыраттар, ал төмендеген бөліктерде ойпаттар мен қазаншұңқырлар қалыптасады. Мұндай өзгерістер миллиондаған жылдар бойы жүріп, құрлықтың жалпы бейнесін анықтайды.
Слайд 4
Қатпарлы құрылымдар
Қатпарлы тектоникалық қозғалыстар тау жыныстары қабаттарын иіп, қатпарлы таулардың пайда болуына әкеледі. Осындай үдерістің айқын мысалдарына Альпі, Гималай және Тянь-Шань тау жүйелері жатады. Бұл аймақтарда жер қыртысының қысылуы нәтижесінде биік және күрделі бедер түрлері қалыптасқан.
Слайд 5
Жарылымдық өзгерістер
Жарылымдық қозғалыстар кезінде жер қыртысы жарықтарға бөлініп, блоктар бір-біріне қатысты көтеріледі немесе төмендейді. Соның салдарынан жарылымды таулар, сатылы үстірттер және тектоникалық ойыстар түзіледі. Мұндай құрылымдар әсіресе сейсмикалық белсенді аймақтарда жиі кездеседі.
Слайд 6
Вертикальды қозғалыстар
Тік бағытталған қозғалыстар жер бетінің баяу көтерілуі мен шөгуін қамтамасыз етеді. Олардың жылдамдығы кейде ондаған миллиметрге дейін жетіп, өзен аңғарларының тереңдеуіне немесе теңіз жағалауларының өзгеруіне әсер етеді. Осындай қозғалыстар қазіргі жер бедерінің үздіксіз жаңарып отыруын көрсетеді.
Слайд 7
Горизонтальды ығысу
Көлденең бағыттағы тектоникалық ығысу литосфералық плиталардың бір-біріне жанаса не ажырай қозғалуынан туындайды. Бұл қозғалыстар жер сілкіністерін күшейтіп, жарықтар мен ірі ығысуларды қалыптастырады. Нәтижесінде бедердің шекаралары өзгеріп, жаңа құрылымдық сызықтар пайда болады.
Слайд 8
Белсенді аймақтар
Тектоникалық белсенді аймақтарда жер бедері өте күрделі әрі тез өзгереді. Мұндай өңірлерде жанартау атқылауы, жер сілкінісі және тау түзілу процестері қатар жүреді. Қазақстанда Тянь-Шань мен Алтай аймақтары жас тектоникалық қозғалыстардың әсері айқын байқалатын аумақтарға жатады.
Слайд 9
Қазіргі ықпал
Қазіргі тектоникалық қозғалыстар бедердің бүгінгі өзгерісін де анықтап отыр. Кейбір өңірлерде жер қыртысы жылына бірнеше миллиметрден сантиметрге дейін көтеріледі немесе шөгеді. Бұл өзен арналарының ауысуына, жағалаудың өзгеруіне және жаңа бедер пішіндерінің қалыптасуына себеп болады.
Слайд 10
Қорытынды
Тектоникалық қозғалыстар жер бедерін құрудағы ең басты ішкі күштердің бірі болып табылады. Олар тауларды, ойпаттарды, жарылымдарды және басқа да ірі бедер пішіндерін қалыптастырады. Қазіргі кезде де бұл қозғалыстар тоқтаған жоқ, сондықтан жер бедері үнемі өзгеріп отырады.
Нужна такая же презентация, но по своей теме?
Презентоша сгенерирует презентацию по любой теме за минуту — бесплатно.
Создать презентацию