Презентация на тему «Тыныс алу ауруларына арналған емдік жаттығулары және массаж»

Слайд 1

Тыныс алу ауруларына арналған емдік жаттығулары және массаж

Слайд 2

Ауруға кіріспе

Тыныс алу аурулары өкпе, бронх, плевра және тыныс бұлшықеттерінің зақымдануымен көрінеді, ал ең жиі кездесетін мысалдарға бронхит, пневмония, бронхиалды демікпе және өкпе эмфиземасы жатады. Бұл ауруларда ауа өтімі, газ алмасу және қақырықтың шығуы бұзылып, адамда ентігу, жөтел, әлсіздік байқалады. 2024 жылғы оқу материалдарында тыныс алу жүйесінің ауруларының негізгі нысанасы ретінде тыныс алу функциясының төмендеуі мен оттегінің жеткіліксіз түсуі көрсетіледі.

Слайд 3

Бұзылу механизмі

Ауру кезінде бронхтардың тарылуы, қабыну, шырыштың жиналуы және өкпе тінінің серпімділігінің төмендеуі вентиляцияны қиындатады. Соның салдарынан альвеолаларға ауа толық жетпей, оттегі мен көмірқышқыл газының алмасуы әлсірейді. Бұл процесс қанның оттекпен қанығуын төмендетіп, бүкіл ағзада гипоксия туғызады.

Слайд 4

Жеткіліксіздік түрлері

Тыныс алу жеткіліксіздігі оттегінің түсуі мен көмірқышқыл газының шығарылуы бұзылғанда дамиды, ал оның ауыр түрлері тыныс қозғалыстарының әлсіреуімен және демікпемен сипатталады. Жүрек-өкпе жеткіліксіздігі көбіне ұзаққа созылған өкпе ауруларынан, өкпедегі қанайналымның бұзылуынан және өкпе тамырларындағы жүктеменің артуынан пайда болады. Жіктелуі әдетте жедел және созылмалы, сондай-ақ ауырлық дәрежесіне қарай қарастырылады.

Слайд 5

Жаттығу әсері

Емдік жаттығулар тыныс бұлшықеттерін күшейтіп, кеуде қуысының қозғалысын жақсартады және өкпенің желдетілуін біркелкі етеді. Арнайы тыныс жаттығулары газ алмасуды жақсартып, қақырықтың бөлінуін жеңілдетеді, бронх түйілуін азайтады және интоксикацияны төмендетуге көмектеседі. Дұрыс таңдалған қозғалыстар қан айналымын ынталандырып, сауығу кезеңін жеделдетеді.

Слайд 6

Бутейко әдісі

Бутейко әдісі тынысты ерікті түрде тереңдетпей, керісінше тыныс алуды реттеп, артық желдетілуді азайтуға бағытталған. Бұл тәсіл кейбір тыныс алу ауруларында, әсіресе бронхиалды демікпеде, тыныс ырғағын тұрақтандыру және ентігуді жеңілдету мақсатында қолданылады. Әдістің негізі — тынысқа саналы бақылау жасап, ағзаны тыныс тапшылығына бейімдемей, бірқалыпты жұмысқа келтіру.

Слайд 7

Стрельникова әдісі

Стрельникова гимнастикасы қысқа, белсенді дем алуға және қозғалыспен үйлескен жаттығуларға негізделеді. Әдісте дем алу кеудені қысып тұратын қозғалыспен қатар орындалып, дем шығару табиғи түрде жүреді. Көптеген кешендерде бір жаттығу бірнеше рет қайталанып, тыныс алу ритмін қалыпқа келтіруге көмектеседі.

Слайд 8

Массаждың рөлі

Өкпе ауруларында емдік массаж қақырықтың шығуын жеңілдетіп, тыныс бұлшықеттерінің тонусын жақсартады. Сегментарлық массаж бронхит, пневмониядан кейінгі қалпына келу, эмфизема және тыныс жеткіліксіздігінің кейбір түрлерінде оң әсер береді. 2026 жылғы деректерде ол кеуде қуысының қозғалғыштығын арттыруға және дем алуды жеңілдетуге бағытталатыны көрсетілген.

Слайд 9

Қолдану тәсілі

Массаж көбіне арқа, қабырғааралық аймақ, жауырын маңы және кеуде бөліктеріне әсер ету арқылы орындалады. Қимылдар біртіндеп, төменгі сегменттерден жоғарыға қарай жүргізіліп, алдымен беткей, кейін терең тіндерге көшеді. Мұндай тәсіл тыныс бұлшықеттерін босатып, өкпе желдетілуін жақсартады.

Слайд 10

Көрсетілімдер

Емдік жаттығулар мен массаж созылмалы бронхитте, пневмониядан кейінгі кезеңде, бронхиалды демікпеде, плевриттен сауығу сатысында және өкпе эмфиземасында жиі қолданылады. Олар қақырықтың іркілуін азайтып, кеуде қуысының қозғалысын кеңейтеді және төзімділікті арттырады. 2024 жылғы оқу құралында тыныс гимнастикасы газ алмасуды жақсарту мен қақырықты шығаруға көмектесетіні атап өтіледі.

Слайд 11

Шектеулер

Алайда қызбамен өтетін жедел кезеңде, қан түкіруде, өкпе-жаңағы жеткіліксіздіктің ауыр сатысында және аурудың асқынуында белсенді жаттығу мен массаж шектеледі. Мұндай кезде жүктеме дәрігердің бақылауымен ғана таңдалады. Дұрыс емес қолданылған әдістер тыныс алуды ауырлатып, жағдайды нашарлатуы мүмкін.

Слайд 12

Қалпына келтіру

Тыныс алу ауруларын емдеуде қозғалыс, тыныс жаттығулары және массаж бір-бірін толықтырып, кешенді әсер береді. Олар емнің дәрілік бөлігін алмастырмайды, бірақ қалпына келу жылдамдығын арттырып, өмір сапасын жақсартады. Ең тиімді нәтиже науқастың жағдайына сай таңдалған жеке бағдарлама арқылы алынады.

Слайд 13

Қорытынды

Тыныс алу ауруларында емдік жаттығулар мен массаж тыныс функциясын қолдап, қақырықтың шығуын жеңілдетіп, кеуде қуысының қозғалғыштығын арттырады. Бутейко мен Стрельникова сияқты әдістер тынысты реттеу мен тыныс бұлшықеттерін белсендірудің екі түрлі жолын көрсетеді. Дұрыс іріктелген кешен аурудың ауырлығына, кезеңіне және науқастың жағдайына сай қолданылғанда ең жақсы нәтиже береді.