Слайд 1
Заңдары, масса, күш және механикадағы күштердің түрлері
Презентация
Презентация на тему «Заңдары, масса, күш және механикадағы күштердің түрлері»
11 слайдов · сгенерирована в Презентоше — бесплатном генераторе презентаций
Слайд 2
Ньютон заңдары
Бірінші заң дененің сыртқы әсер болмағанда тыныштық күйін немесе бірқалыпты түзу сызықты қозғалысын сақтайтынын көрсетеді, ал екінші заңда үдеу күшке тура, массаға кері пропорционал екені \(F = ma\) түрінде өрнектеледі. Үшінші заң бойынша әрбір әрекетке шамасы тең, бағыты қарама-қарсы қарсы әрекет болады, сондықтан өзара әсерлесу жүйеде міндетті түрде жұптасып жүреді. Масса дененің инерттілігін сипаттайды, ал күш қозғалыс күйін өзгертетін себеп ретінде қарастырылады.
Слайд 3
Күштер түрлері
Механикада күштердің негізгі түрлеріне гравитациялық, серпімділік және үйкеліс күштері жатады, әрі олардың әрқайсысы қозғалысқа әртүрлі түрде ықпал етеді. Гравитациялық күш Жердің барлық денелерді өзіне тартуынан байқалады, серпімділік күштері созылған не сығылған денеде пайда болады, ал үйкеліс күші жанасқан беттердің салыстырмалы қозғалысына кедергі жасайды. Мысалы, дене көлбеу жазықтықта сырғанағанда үйкеліс оның үдеуін азайтады, ал серіппе созылғанда оны бастапқы қалпына қайтаруға ұмтылады.
Слайд 4
Әлемдік тартылыс
Әлемдік тартылыс заңы бойынша кез келген екі дене бір-бірін массаларының көбейтіндісіне тура, арақашықтықтарының квадратына кері пропорционал күшпен тартады. Бұл заңды Исаак Ньютон 1687 жылы жариялап, аспан механикасы мен жердегі қозғалысты бір ортақ қағидамен түсіндіруге жол ашты. Сол заңның арқасында планеталардың Күнді айналуы, Айдың Жерді айналуы және денелердің Жерге құлауы бір физикалық негізде қарастырылады.
Слайд 5
Гук заңы
Серпімді деформация кезінде Гук заңы серпімділік күші деформация шамасына пропорционал болатынын айтады, яғни \(F = kx\). Мұндағы \(k\) серіппенің қатаңдығын, ал \(x\) оның созылу не сығылу мөлшерін білдіреді. Бұл заң күнделікті техникада динамометрлерді, серіппелі аспаптарды және тербелмелі жүйелерді есептеуде кең қолданылады.
Слайд 6
Инерция жүйелері
Инерциалды санақ жүйесі деп Ньютонның бірінші заңы орындалатын жүйені айтады, яғни оған қатысты еркін дене түзу сызықты бірқалыпты қозғалады. Салыстырмалылықтың механикалық принципі бойынша барлық инерциалды жүйелерде механиканың заңдары бірдей, сондықтан бір жүйедегі тәжірибе екінші жүйеден де сол заңдылықпен сипатталады. Бұл ұстаным тасымал жылдамдығы тұрақты болған кемеде немесе пойызда жүргізілген бақылаулардың нәтижесін салыстыруға мүмкіндік береді.
Слайд 7
Галилей түрлендіруі
Галилей түрлендіруі бір инерциалды жүйеден екіншісіне өткенде координаталар мен уақыттың қалай байланысатынын көрсетеді, мұнда уақыт барлық жүйеде бірдей деп алынады. Егер бір жүйе екіншісіне қатысты тұрақты жылдамдықпен қозғалса, онда дененің орны координаталар айырмасы арқылы өрнектеледі. Бұл түрлендіру классикалық механиканың негізін құрайды және жарық жылдамдығы ескерілмейтін жағдайларда дәл нәтиже береді.
Слайд 8
Инерция емес жүйе
Инерциалды емес санақ жүйесі үдеумен қозғалады, сондықтан мұндай жүйеде еркін дене түзу сызықты бірқалыпты қозғалыс жасамайды. Бұл жағдайда есептеулерді дұрыс жүргізу үшін инерция күштері деп аталатын қосымша жалған күштер енгізіледі. Күнделікті мысал ретінде автобус кенет тежелгенде жолаушылардың алға еңкеюін келтіруге болады.
Слайд 9
Қатты дене инерциясы
Абсолют қатты дене деп бөлшектерінің өзара қашықтығы өзгермейді деп есептелетін идеал модельді айтады, ол нақты денелердің деформациясын елемеуге мүмкіндік береді. Қатты дененің инерция моменті айналу осіне қатысты массаның қалай таралғанын сипаттайды, ал күш моменті денені айналдыруға ұмтылатын әсерді көрсетеді. Мысалы, есікті тұтқасынан итеру топсасына жақын итеруге қарағанда оңайырақ, өйткені күш моменті үлкен болады.
Слайд 10
Айналмалы қозғалыс
Қозғалмайтын оське қатысты қатты дененің айналмалы қозғалысы үшін негізгі теңдеу күш моменттерінің қосындысы инерция моменті мен бұрыштық үдеудің көбейтіндісіне тең екенін білдіреді. Бұл теңдеу дененің айналуын есептеуде сызықтық қозғалыстағы \(F = ma\) заңына ұқсас рөл атқарады. Штейнер теоремасы арқылы кез келген параллель оське қатысты инерция моментін табуға болады, ол орталық оське қатысты мәнге \(md^2\) қосу арқылы анықталады.
Слайд 11
Қорытынды
Бұл тақырыптар механиканың негізін құрайды және денелердің қозғалысы мен өзара әсерін бір жүйеге біріктіреді. Ньютон заңдары, тартылыс, үйкеліс, серпімділік және инерция жүйелері қозғалысты түсіндірудің басты құралдары болып табылады. Айналмалы қозғалыс пен инерция моменті сияқты ұғымдар қатты денелердің күрделі қозғалысын есептеуге мүмкіндік береді.
Нужна такая же презентация, но по своей теме?
Презентоша сгенерирует презентацию по любой теме за минуту — бесплатно.
Создать презентацию