Презентация на тему «Заңшығармашылық сатылары»

Слайд 1

Заңшығармашылық және заңшығармашылық сатылары

Слайд 2

Заңшығармашылық мәні

Заңшығармашылық — мемлекет пен қоғам өмірін реттейтін жаңа құқық нормаларын қабылдау, өзгерту және күшін жоюға бағытталған қызмет. Ол қоғамдық қатынастардағы өзгерістерге жауап беріп, құқықтық тәртіпті нақты ережелер арқылы қалыптастырады. Қазақстанда бұл үдерістің негізгі субъектілері ретінде Парламент, Президент және Үкімет аталады.

Слайд 3

Негізгі субъектілер

Заңшығармашылыққа ең алдымен заң шығару құқығына ие мемлекеттік органдар қатысады. Қазақстан Республикасында заң жобаларын ұсыну құқығы Президентке, Парламент депутаттарына және Үкіметке берілген. Кейбір жағдайларда қоғамдық талқылау мен сараптама да шешімнің сапасына әсер етеді. Бұл қатысушылардың өзара әрекеті заңның мазмұнын нақтылап, оны өмір талабына жақындатады.

Слайд 4

Бастама кезеңі

Заңшығармашылықтың алғашқы сатысы — заң шығару бастамасы, яғни заң жобасын ресми түрде енгізу. Бұл кезеңде жаңа заң қажет екені негізделіп, жобаның жалпы бағыты айқындалады. Мысалы, заң жобасы Парламентке енгізілер алдында оның мақсаттары, реттейтін қатынастары және ықтимал салдары қарастырылады. Дәл осы сәттен бастап заң жобасы ресми қарау рәсіміне өтеді.

Слайд 5

Жобаны даярлау

Екінші сатыда заң жобасының мәтіні дайындалып, оның құқықтық және ғылыми негізі қалыптастырылады. Бұл кезеңде нормалардың дәлдігі, түсініктілігі және басқа заңдармен үйлесімділігі тексеріледі. 2023 жылы жарияланған деректерге сүйенгенде, Қазақстандағы заң жобаларының қоғамдық талқылауы да осы кезеңде маңызды орын алады. Жоба сапалы дайындалса, кейінгі талқылау мен қабылдау әлдеқайда тиімді өтеді.

Слайд 6

Талқылау мен қабылдау

Келесі сатыда заң жобасы Парламенттің комитеттері мен палаталарында талқыланады. Депутаттар түзетулер енгізіп, даулы нормалар бойынша келісімге келеді, содан кейін заң дауыс беру арқылы қабылданады. Қабылданғаннан кейін ол әдетте қол қою және жариялау рәсімдерінен өтеді. Осы кезең заңның түпкілікті мазмұнын айқындайтын шешуші бөлік болып саналады.

Слайд 7

Күшіне енуі

Заң қабылданғаннан кейін оның күшіне ену тәртібі белгіленеді және ол ресми жарияланған соң қолданыла бастайды. Кейбір заңдарда күшіне ену мерзімі бірден емес, белгілі бір күннен кейін басталады. Бұл уақыт мемлекеттік органдар мен азаматтарға жаңа талаптарға бейімделуге мүмкіндік береді. Заңның өмірге енгізілуі оның нақты тиімділігін көрсететін соңғы практикалық қадам болып табылады.

Слайд 8

Қорытынды

Заңшығармашылық — қоғамдағы өзгерістерді құқықтық нормаға айналдыратын күрделі әрі сатылы процесс. Оның негізгі кезеңдері заң шығару бастамасынан басталып, жобаны даярлау, талқылау, қабылдау және күшіне енгізумен аяқталады. Қазақстан тәжірибесінде бұл үдерісте Парламенттің, Үкіметтің және басқа да уәкілетті субъектілердің рөлі айқын көрінеді. Сапалы заңшығармашылық құқықтық тәртіптің тұрақтылығын күшейтіп, қоғамдық қатынастарды жүйелі реттеуге жағдай жасайды.