Презентация на тему «Жасуша мен ядро құрылысы»

Слайд 1

Жасуша құрылысы мен Ядро құрылысы

Слайд 2

Жасушаның ашылуы

Жасушаны алғаш рет 1665 жылы Роберт Гук микроскоп арқылы тығын қабығынан көріп, «ұяшық» деп сипаттады. Кейін Антони ван Левенгук тірі жасушаларды бақылап, олардың қозғалысын да байқады. Жасушаның құрылысы кейінірек электрондық микроскоптың дамуы арқылы терең зерттелді.

Слайд 3

Микроскоптың рөлі

Жасушаны зерттеудің басталуы микроскоптың жасалуымен тікелей байланысты болды. 1609 жылы Галилей микроскоп құрастырса, 1831 жылы Роберт Броун ядроны сипаттады. Осы құралдар жасуша ішіндегі өте ұсақ құрылымдарды көруге мүмкіндік берді.

Слайд 4

Жасуша құрылысыЖасуша барлық тірі ағзалардың ең кіші құрылымдық және қызметтік бірлігі болып саналады. Оның негізгі бөліктері — жасуша мембранасы, цитоплазма және ядро. Өсімдік жасушасында бұған қоса жасуша қабықшасы, вакуоль

Жасуша барлық тірі ағзалардың ең кіші құрылымдық және қызметтік бірлігі болып саналады. Оның негізгі бөліктері — жасуша мембранасы, цитоплазма және ядро. Өсімдік жасушасында бұған қоса жасуша қабықшасы, вакуоль және пластидтер болады.

Слайд 5

Жасуша мембранасы

Жасуша мембранасы жасушаны сыртқы ортадан бөліп тұрады және заттардың өтуін реттейді. Ол май мен нәруыздан түзілген жұқа қабықша болып келеді. Мембрана жасушаны қорғайды әрі ішкі тепе-теңдікті сақтайды.

Слайд 6

Цитоплазма қызметі

Цитоплазма — жасушаның ішкі сұйық ортасы, онда органоидтер орналасады. Оның құрамында зат алмасу реакциялары үздіксіз жүреді. Цитоплазма жасушаішілік тасымалға да қатысады.

Слайд 7

Ядроның орны

Ядро — эукариотты жасушаның негізгі басқару орталығы. Ол көбіне жасушаның ортасына жақын орналасады. Ядро жасушаның өсуін, бөлінуін және қызметін реттейді.

Слайд 8

Ядро қабықшасы

Ядроны екі қабатты ядро қабықшасы қоршап тұрады. Бұл қабықша ядроны цитоплазмадан бөліп, заттардың белгілі тәртіппен алмасуын қамтамасыз етеді. Қабықшадағы ұсақ тесіктер ядро мен цитоплазма арасындағы байланысты жүзеге асырады.

Слайд 9

Ядрошық құрылысы

Ядрошық ядроның ішінде орналасқан тығыз бөлік болып саналады. Мұнда рибосомалардың құрамына қажет заттар түзіледі. Ядрошықтың белсенділігі жасушаның ақуыз синтезімен тығыз байланысты.

Слайд 10

ДНҚ және хроматин

Ядроның ең маңызды қызметі — тұқымқуалаушылық ақпаратты сақтау. Бұл ақпарат ДНҚ молекуласында орналасады және хроматин түрінде көрінеді. ДНҚ жасушаның құрылысы мен қызметі туралы нұсқауларды сақтайды.

Слайд 11

Өсімдік жасушасы

Өсімдік жасушасында жасуша қабықшасы, ірі вакуоль және пластидтер болады. Пластидтер өсімдікке жасыл, сары немесе қызыл түс береді және фотосинтезге қатысады. 1839 жылы Рудольф Броун өсімдік жасушасын зерттеуге үлкен үлес қосты.

Слайд 12

Жануар жасушасы

Жануар жасушасында жасуша қабықшасы болмайды, сондықтан оның пішіні әртүрлі болуы мүмкін. Онда ядро, цитоплазма, мембрана және басқа органоидтер кездеседі. Жануар жасушасы қоректену мен қозғалысқа бейімделген.

Слайд 13

Митохондрияның маңызы

Митохондриялар жасушада энергия өндіреді, сондықтан оларды «қуат станциясы» деп атайды. Бұл органоидтерде жасушалық тыныс алу жүреді. Энергиясыз ядро да, басқа органоидтер де дұрыс қызмет ете алмайды.

Слайд 14

Рибосомалар мен ЭПТ

Рибосомалар ақуыз синтездейді, ал эндоплазмалық тор оларды тасымалдауға және өңдеуге қатысады. Бұл құрылымдар ядродан келген ақпаратты іске асырады. Сондықтан жасуша жұмысы өзара байланысқан жүйе ретінде жүреді.

Слайд 15

Қорытынды

Жасуша құрылысы тірі ағзалардың негізін түсінуге көмектеседі, ал оның ашылу тарихы ғылымның қалай дамығанын көрсетеді. Ядро жасушаны басқарып, тұқымқуалаушылық ақпаратты сақтайды, сондықтан оның құрылысы ерекше маңызды. Жасушаның әр бөлігі өз қызметін атқарып, біртұтас жүйе құрайды. Осы білім тірі ағзалардың тіршілігін тереңірек түсінуге жол ашады.