Презентация на тему «Жер шары туралы жалпы мәліметтер»

Слайд 1

Жер шары туралы жалпы мәліметтер

Презентация

Слайд 2

Жердің орны

Жер — Күн жүйесіндегі Күннен үшінші ғаламшар, ал Күн мен Жердің орташа қашықтығы 149,6 миллион километрге тең. Бір айналымды Жер шамамен 365 тәулік 6 сағатта аяқтайды, сондықтан жыл мезгілдері жыл сайын қайталанып отырады. Жер орбитасының ұзындығы шамамен 940 миллион километр деп көрсетіледі. Бұл деректер Жердің ғарыштағы нақты орнын түсінуге көмектеседі.

Слайд 3

Пішіні мен өлшемі

Жердің пішіні шарға ұқсас, бірақ ол полюстері сәл қысыңқы, экваторы сәл кеңейген геоидке жақын. Экваторлық диаметрі полюстік диаметрінен шамамен 43 километрге үлкен, ал экваторлық радиусы 6378 километр, полярлық радиусы 6357 километр деп беріледі. Жердің орташа радиусы 6371 километрге жуық. Мұндай айырмашылықтар Жердің айналуымен байланысты.

Слайд 4

Жердің ауданы

Жер бетінің жалпы ауданы шамамен 510 миллион шаршы километрге тең. Оның 71 пайызы мұхиттар мен теңіздерге, 29 пайызы құрлыққа тиесілі. Құрлық ауданы шамамен 149,1 миллион шаршы километр деп көрсетіледі. Бұл көрсеткіштер Жерде судың басым екенін айқын дәлелдейді.

Слайд 5

Жер бетінің көп бөлігін су алып жатқандықтан, планетаны көбіне «су ғаламшары» деп те сипаттайды. Мұхиттар 361,1 миллион шаршы километр аумақты қамтиды, ал құрлықтар Жердің шамамен үштен бір бөлігін ғана құрайды. Су қорының мол болуы климатқа, тіршілікке және ауа райының өзгеруіне тікелей әсер етеді. Сондықтан су мен құрлықтың арақатынасы Жер табиғатын түсінудің негізгі кілттерінің бірі болып саналады.

Слайд 6

Жердің массасы

Жердің массасы шамамен 5,97×10^24 килограммға тең. Кейбір деректерде бұл сан 5,976×10^24 килограмм деп те беріледі. Мұндай орасан масса Жердің тартылыс күшін қалыптастырады. Сол тартылыс күші атмосфераны да, мұхиттарды да планета маңында ұстап тұрады.

Слайд 7

Тығыздығы мен құрамы

Жердің орташа тығыздығы шамамен 5,5 грамм текше сантиметрге тең. Бұл көрсеткіш Жердің тек сыртқы қабығы емес, ішкі бөліктері де өте тығыз екенін білдіреді. Ғалымдар Жердің құрамын негізінен темір, никель және силикатты жыныстармен байланыстырады. Мұндай құрам Жерді Күн жүйесіндегі ішкі, қатты ғаламшарлардың қатарына қосады.

Слайд 8

Жердің қабаттары

Жер негізгі үш геосферадан тұрады: жер қыртысы, мантия және ядро. Жер қыртысы ең сыртқы қабат болса, мантия одан төмен орналасқан, ал ядро планетаның орталық бөлігін құрайды. Мантия Жер көлемінің шамамен 83 пайызын және жалпы массасының 67 пайызын құрайды. Бұл қабаттар Жердің ішкі құрылысын күрделі әрі көпқабатты етеді.

Слайд 9

Жер қыртысы

Жер қыртысы — адамдар тікелей көріп, зерттей алатын ең жоғарғы қабат. Оның қалыңдығы әр жерде әртүрлі: мұхит түбінде жұқа, ал материктер астында қалың болады. Жер қыртысы тау жыныстары мен минералдардан тұрады. Осы қабатта таулар, жазықтар, аңғарлар және барлық құрлықтық бедер қалыптасады.

Слайд 10

Мантия қабаты

Мантия жер қыртысының астында орналасқан және жоғары және төменгі бөліктерге бөлінеді. Ол шамамен 900 километрге дейінгі жоғарғы мантия мен 900–2900 километр аралығындағы төменгі мантиядан тұрады. Бұл қабаттағы заттар өте ыстық және жартылай еріген күйде болады. Мантиядағы қозғалыстар жер сілкінісі мен жанартауларға әсер етеді.

Слайд 11

Жер ядросы

Ядро — Жердің ең ішкі және ең ыстық бөлігі. Ол шамамен 2900 километр тереңдіктен басталып, 6371 километрге дейін созылады. Кейбір мәліметтерде ядро балқыған күйдегі ауыр заттардан тұратыны айтылады. Ядро Жердің магнит өрісінің қалыптасуына да қатысады.

Слайд 12

Жердің қозғалысы

Жер өз білігінен айналады және Күнді айнала қозғалады. Өз осінен толық айналуы шамамен 24 сағатқа, ал Күнді айнала қозғалысы 365 тәулікке жуық уақыт алады. Жер білігі орбита жазықтығына 66,5° бұрыш жасап орналасқан. Осы еңкею салдарынан жыл мезгілдері мен күн ұзақтығы әртүрлі болады.

Слайд 13

Тіршілік ортасы

Жер — тіршілік бар белгілі жалғыз ғаламшар ретінде сипатталады. Мұнда су, ауа, топырақ және қолайлы температура тіршіліктің дамуына жағдай жасайды. Атмосфера күннің зиянды сәулелерінен қорғайды, ал мұхиттар жылуды таратады. Сондықтан Жерді адамзаттың тіршілік ететін бесігі деп атайды.

Слайд 14

Зерттелуі

Жердің ішкі құрылысы тікелей емес, жанама әдістер арқылы зерттеледі. Сейсмикалық толқындардың таралу жылдамдығы, геодезиялық өлшеулер және ғарыштан түсірілген суреттер маңызды дерек береді. Ғалымдар Жердің пішіні мен қабаттарын дәлдеу үшін ұзақ уақыт бойы бақылау жүргізді. Қазіргі мәліметтер Жер туралы түсінікті бұрынғыға қарағанда әлдеқайда нақты етті.

Слайд 15

Қорытынды

Жер шары Күн жүйесіндегі үшінші ғаламшар болып, пішіні, массасы, ауданы және ішкі құрылысы жағынан ерекшеленеді. Оның бетінің көп бөлігін су алып жатыр, ал құрлықтар мен мұхиттар табиғи тепе-теңдік жасайды. Жердің қабаттық құрылысы мен қозғалысы тіршілікке қолайлы жағдай қалыптастырады. Осы мәліметтер планетамызды тереңірек танып-білуге мүмкіндік береді.