Слайд 1
Жергілікті жер жоспары, топографиялық карта және профиль
Презентация
Презентация на тему «Жергілікті жер жоспары, топографиялық карта және профиль»
10 слайдов · сгенерирована в Презентоше — бесплатном генераторе презентаций
Слайд 2
Жергілікті жоспар
Жергілікті жердің жоспары — шағын аумақтың үстінен қарағандағы кішірейтілген бейнесі, онда нысандардың өзара орналасуы дәл көрсетіледі. Ол ауылды, мектеп ауласын немесе шағын табиғи учаскені тануға көмектеседі, өйткені қағаздағы қашықтық шынайы жердегі арақашықтыққа белгілі бір мөлшер бойынша сәйкес келеді. Мұндай жоспарларда өзен, орман, жол, үй сияқты нысандар арнайы шартты белгілермен беріледі.
Слайд 3
Шартты белгілер
Шартты белгілер — карта мен жоспардағы нысандарды түсіндіретін ерекше таңбалар жүйесі. Мысалы, көк ирек сызық өзенді, жасыл түс орманды, қоңыр сызықтар мен нүктелер жер бедерін білдіруі мүмкін. Осындай белгілердің арқасында адам суретті тез оқып, жергілікті аумақты шатаспай ажыратады. Жоспарды дұрыс оқу үшін шартты белгілерді есте сақтау өте маңызды.
Слайд 4
Масштаб мәні
Масштаб — картадағы немесе жоспардағы қашықтықтың жер бетіндегі нақты қашықтыққа қатынасы. Мысалы, 1:10000 масштабы картадағы 1 сантиметр жер бетінде 100 метрге тең екенін білдіреді. Масштаб неғұрлым кіші болса, қамтылатын аумақ соғұрлым үлкен, ал деталь соғұрлым аз болады. Сондықтан мектеп ауласын салғанда бір масштаб, ал аудан картасын жасағанда басқа масштаб қолданылады.
Слайд 5
Топографиялық карта
Топографиялық карта — жер бедері, су көздері, жолдар, елді мекендер және басқа нысандар нақты әрі егжей-тегжейлі көрсетілетін карта түрі. Онда биіктік айырмасы горизонталь сызықтармен белгіленеді, бұл таулы, ойпаң немесе жазық жерді тануға мүмкіндік береді. Топографиялық карталар геодезияда, құрылысда және жол салуда кең қолданылады. Қазақстандағы ресми құжаттарда да топографиялық жоспар жергілікті жердің белгілі бір бөлігін ортогоналды проекцияда және нақты масштабта көрсететін бейне ретінде сипатталады.
Слайд 6
Горизонталь сызықтар
Горизонталь сызықтар — биіктігі бірдей нүктелерді қосатын қисық сызықтар. Олар арқылы жер бетінің ойысы мен қыры, төбе мен аңғардың пішіні көрінеді. Егер сызықтар бір-біріне жақын орналасса, беткей тік болады, ал алшақ болса, жер бедері жайпақ келеді. Осы белгі топографиялық картада жер бедерін дәл түсінудің негізгі құралы саналады.
Слайд 7
Биіктік ұғымы
Жер бедерін түсіндіру үшін абсолют биіктік пен салыстырмалы биіктік ұғымдары қолданылады. Абсолют биіктік нүктенің теңіз деңгейінен қанша метр биікте жатқанын көрсетеді, ал салыстырмалы биіктік екі нүктенің биіктік айырмасын білдіреді. Бұл деректер жол салуда, су ағымын анықтауда және рельефті талдауда қажет. Жергілікті жердің планында да, топографиялық картада да дәл осы биіктік мәліметтері маңызды орын алады.
Слайд 8
Профиль жасау
Профиль — жер бедерінің белгілі бір сызық бойымен кескінделген тік қимасы. Ол арқылы жолдың, жотаның немесе аңғардың биіктігі қалай өзгеретінін бірден көруге болады. Профильді картадағы горизонтальдар бойынша құрастырады, сондықтан ол жер бедерінің пішінін өте айқын көрсетеді. Мұндай сызба инженерлерге де, географтарға да аумақты зерттеуде қажет.
Слайд 9
Қолдану саласы
Жергілікті жердің жоспары, топографиялық карта және профиль бір-бірімен тығыз байланысты, бірақ әрқайсысының қызметі бөлек. Жоспар шағын аумақты дәл көруге, карта кеңірек аумақты салыстыруға, ал профиль жер бедерінің тік пішінін түсінуге мүмкіндік береді. Мысалы, оқушы мектеп маңын жоспардан талдайды, ал турист бағыт таңдауда топографиялық картаға сүйенеді. Осы үш құрал жерді зерттеудің ең негізгі тәсілдерінің бірі болып табылады.
Слайд 10
Заключение
Жергілікті жердің жоспары, топографиялық карта және профиль бір аумақты әр қырынан танытатын өзара байланысты құралдар болып саналады. Жоспар нысандардың орнын, карта жер бедері мен кеңістіктік байланыстарды, ал профиль биіктік өзгерісін көрсетеді. Шартты белгілер мен масштабты дұрыс түсіну арқылы кез келген аумақты дәл оқуға және сипаттауға болады. Сондықтан бұл тақырып географияны меңгерудің және жерді тәжірибеде пайдаланудың берік негізін қалайды.
Нужна такая же презентация, но по своей теме?
Презентоша сгенерирует презентацию по любой теме за минуту — бесплатно.
Создать презентацию