Презентация на тему «Жойылып кеткен және реликт өсімдіктер»

Слайд 1

Жойылып кеткен және реликт өсімдіктер

Презентация

Слайд 2

Жойылған өсімдіктер

Псилофиттер мен риниофиттер жер бетінде шамамен 400 миллион жыл бұрын пайда болған ең алғашқы құрлық өсімдіктері саналады. Олардың тамыры да, жапырағы да болмаған, тек дихотомиялы бұтақталған сабағы болған. Тұқымды қырықжапырақтар кейінірек Мезозой дәуірінде ормандардың негізін құрап, тас көмірдің түзілуіне де әсер еткен. Бұл екі топ қазір толық жойылып кеткенімен, қазіргі жоғары сатылы өсімдіктердің шығу тарихын түсіндіреді.

Слайд 3

Псилофиттердің құрылысы

Псилофиттердің денесі телом деп аталатын жалаңаш бұтақтардан тұрған, сондықтан олар қарапайым құрылысты өсімдіктер қатарына жатады. Олар суда емес, құрлықта өскен алғашқы өсімдіктер ретінде ерекше орын алады. Тамыр мен жапырақтың болмауы олардың тіршілік ету жолын шектесе де, эволюциядағы маңызы өте зор болды. Осы топ кейінгі барлық құрлық өсімдіктеріне бастау берген.

Слайд 4

Тұқымды Қырықжапырақтар

Тұқымды қырықжапырақтар сырттай папоротниктерге ұқсайды, бірақ олардың тұқымы болған және олар ашық тұқымдылардың ең көне тобына жатады. Жапырақтары ірі, қауырсын тәрізді болып, тұқымдары жапырақ бетінде ашық жатқан. Мезозой заманында олар кең таралып, орман түзуде маңызды рөл атқарған. Кейін оларды қылқан жапырақтылар біртіндеп ығыстырып шығарды.

Слайд 5

Вельвичия Өсімдігі

Вельвичия мыңдаған жыл өмір сүретін ерекше реликт өсімдік болып саналады, оның жасы екі мың жылға дейін жетеді. Өмір бойы екі ғана жапырағы болады, ал олар өскен сайын жыртылып, ұзара береді. Бұл өсімдік тек Намиб шөлінде кездеседі және табиғатта Қазақстанда өспейді. Бізде ол тек ботаникалық бақтарда сақталады.

Слайд 6

Гинкго Билоба

Гинкго билоба шамамен 200 миллион жыл бұрын динозаврлар дәуірінде де өскен жалғыз ашық тұқымды түр ретінде белгілі. Оның жапырағы желпуіш тәрізді болып, күзде сарғаяды, ал тұқымының иісі жағымсыз болғанымен, емдік қасиеті жоғары. Хиросима қаласында атом бомбасынан кейін алғаш көктеген ағаштардың бірі де осы гинкго болған. Қазақстанда ол табиғи түрде кездеспейді, бірақ Алматы мен Шымкентте сәндік ағаш ретінде егілген.

Слайд 7

Қылша Қазақстанда

Қылша немесе эфедра — гнеттер класына жататын, шөлге төзімді реликт өсімдік. Оның жапырағы қабыршаққа айналған, ал фотосинтезді жасыл сабағы атқарады. Құрамындағы эфедрин дәрілік заты демікпеге қарсы қолданылады және бұл өсімдік Қазақстанда табиғи жағдайда өсетін жалғыз реликт түрлердің бірі. Ол Бетпақдалада, Маңғыстауда, Қызылқұмда және тасты беткейлерде жиі кездеседі.

Слайд 8

Жойылып кеткен өсімдіктер мен реликт түрлер өсімдіктер әлемінің өте көне тарихын көрсетеді. Псилофиттер мен тұқымды қырықжапырақтар өткен дәуірлердің табиғатын танытса, вельвичия, гинкго, саговник және қылша бүгінге дейін сақталған сирек тірі қазбалар ретінде құнды. Қазақстан флорасы үшін олардың ішінде қылша ерекше орын алады, өйткені ол табиғи түрде өсетін жалғыз өкіл болып саналады. Осы өсімдіктерді білу Жер беті тіршілігінің эволюциясын жақсырақ түсінуге көмектеседі.