Презентация на тему «Қан жүйесінің физиологиясы»

Слайд 1

Қан жүйесінің физиологиясы

Презентация

Слайд 2

Қан жүйесі

Қан жүйесі ағзаның ішкі ортасын сақтап, жасушаларға қажетті заттарды жеткізетін және алмасу өнімдерін әкететін тұйық тасымалдау жүйесі ретінде қызмет етеді. Оған қан, қан тамырлары және жүрек кіреді, ал оның жұмысы үздіксіз қан ағымына негізделеді. Бұл жүйе арқылы оттегі, қоректік заттар, гормондар және жылу бүкіл ағзаға таралады.

Слайд 3

Ішкі орта

Ағзаның ішкі ортасын қан, лимфа және ұлпа сұйықтығы құрайды. Осы орта жасушалардың тіршілігі үшін тұрақты болуы керек, өйткені температура, қысым және химиялық құрамдағы өзгерістер тікелей әсер етеді. Гомеостаз деп осы тұрақтылықты сақтау қабілеті аталады.

Слайд 4

Қан құрамы

Қан екі негізгі бөліктен тұрады: плазма және формалық элементтер. Формалық элементтерге эритроциттер, лейкоциттер және тромбоциттер жатады. Плазмада су, нәруыздар, тұздар, қоректік заттар мен гормондар болады.

Слайд 5

Қанның қызметі

Қанның қызметі алуан түрлі: ол газдарды тасымалдайды, қоректік заттарды жеткізеді, ыдырау өнімдерін шығарады және қорғаныштық қызмет атқарады. Сонымен қатар қан гормондарды таратып, дене температурасын реттеуге қатысады. Бұл қызметтердің барлығы ағзаның қалыпты жұмысын қамтамасыз етеді.

Слайд 6

Тасымалдау қызметі

Қанның ең басты міндеттерінің бірі – заттарды бір мүшеден екіншісіне жеткізу. Эритроциттер өкпеден ұлпаларға оттегін, ал ұлпалардан өкпеге көмірқышқыл газын тасымалдайды. Сонымен бірге қоректік заттар ішектен жасушаларға, ал алмасу өнімдері бөлу мүшелеріне жеткізіледі.

Слайд 7

Қорғаныштық жүйе

Қан ағзаны бөгде бөлшектерден және инфекция қоздырғыштарынан қорғайды. Лейкоциттер иммундық жауапқа қатысады, ал қан плазмасындағы кейбір нәруыздар қорғанышты күшейтеді. Қанның ұюы да қорғаныштық механизм болып саналады, себебі ол жарақаттанған тамырды бітеп, қан кетуді тоқтатады.

Слайд 8

Қанайналым мүшелері

Қанайналым жүйесінің негізгі мүшелері – жүрек, артериялар, капиллярлар және көктамырлар. Жүрек қанды айдайды, артериялар оны мүшелерге жеткізеді, капиллярларда зат алмасу жүреді, ал көктамырлар қанды жүрекке қайтарады. Осы құрылымдардың үйлесімді жұмысы қанның үздіксіз қозғалысын қамтамасыз етеді.

Слайд 9

Жүрек жұмысы

Жүрек қан қозғалысының негізгі қозғаушы күші болып табылады. Ол қанды порциялармен айдап, тамырлар жүйесінде қысым тудырады. Сол қысымның арқасында қан артериялармен, кейін капиллярлар мен көктамырлар арқылы қозғалады.

Слайд 10

Қан қысымы

Қан қысымы – қанның тамыр қабырғасына түсіретін қысымы. Ол артериялық, капиллярлық және веналық болып бөлінеді. Қысымның деңгейі жүрек жұмысына, тамырлардың тонусына және қан көлеміне байланысты өзгереді.

Слайд 11

Гемодинамика

Гемодинамика қанның тамырлар бойымен ағу заңдылықтарын зерттейді. Бұл ілім қан ағымының себебін, жылдамдығын және оны реттейтін механизмдерді түсіндіреді. Қанның қозғалысы жүрек қысымының әсерімен және тамырлар кедергісінің өзгеруімен анықталады.

Слайд 12

Капиллярлық алмасу

Капиллярлар қан мен ұлпалар арасындағы негізгі алмасу орны болып табылады. Дәл осы жерде оттегі, көмірқышқыл газы, су, тұздар және қоректік заттар алмасады. Капиллярлар қабырғасының жұқалығы заттардың өтуін жеңілдетеді.

Слайд 13

Веналық қайту

Көктамырлар қанды ұлпалардан жүрекке қайта жеткізеді. Веналық қайтуға көктамыр қақпақшалары, бұлшықет қозғалысы және тыныс алу кезіндегі қысым айырмасы көмектеседі. Егер бұл үдеріс баяуласа, қан айналымының жалпы тиімділігі төмендейді.

Слайд 14

Қан ұюы

Қан ұюы тамыр зақымданғанда қан кетуді тоқтататын күрделі биологиялық процесс. Бұл кезде тромбоциттер мен плазма нәруыздары бірлесіп, ұйынды түзеді. Ұю жүйесі ағзаны артық қан жоғалтудан сақтайды және жараның жабылуына жағдай жасайды.

Слайд 15

ҚАННЫҢ ҰЮЫН РЕТТЕУ

Қан ұюын реттейтін механизмдер

Антикоагулянттық жүйе

Фибринолиз

Қанның сұйық күйін сақтау

Гемостаздың ағза үшін маңызы

Слайд 16

ТРОМБОЦИТТЕР

Тромбоциттер туралы түсінік

Тромбоциттердің құрылысы

Тромбоциттердің түзілуі

Негізгі қызметтері

Қан кетуді тоқтатудағы рөлі

Слайд 17

ГЕМОСТАЗ

Гемостаз туралы түсінік

Гемостаздың маңызы

Қан тамырының тарылуы

Тромбоциттердің белсенуі

Тромбоциттік тығынның түзілуі

Слайд 18

ҚАН ТОПТАРЫ

Қан топтары туралы түсінік

ABO жүйесі

I (O) қан тобы

II (A) қан тобы

III (B) қан тобы

IV (AB) қан тобы

Слайд 19

ҚАННЫҢ ФИЗИОЛОГИЯЛЫҚ КӨРСЕТКІШТЕРІ

Қан көлемі

Эритроциттер саны

Гемоглобин мөлшері

Лейкоциттер саны

Тромбоциттер саны

Эритроциттердің шөгу жылдамдығы

Слайд 20

ҚАН ЖҮЙЕСІНІҢ МЕДИЦИНАДАҒЫ МАҢЫЗЫ

Қан талдауының диагностикалық маңызы

Қан көрсеткіштерінің өзгеруі

Анемия туралы қысқаша түсінік

Лейкоциттер өзгерісінің маңызы

Қан ұю жүйесінің клиникалық маңызы

Слайд 21

Қорытынды

Қан жүйесі ағзаның ішкі ортасын тұрақты ұстап, жасушаларға өмір үшін қажетті жағдай жасайды. Оның құрамына қан, жүрек және қан тамырлары кіріп, олар тасымалдау, қорғаныш, реттеу және ұю сияқты қызметтерді орындайды. Қанайналымның үздіксіздігі мен гомеостаздың сақталуы бүкіл ағзаның қалыпты жұмыс істеуінің негізі болып табылады.

Слайд 22

Пайдаланылған әдебиеттер:

Қалыпты физиология оқулығы.

Адам анатомиясы және физиологиясы.

Медициналық физиология бойынша оқу құралы.

Медициналық колледждерге арналған физиология оқулықтары.