Слайд 1
Қазақстан бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде
Презентация
Презентация на тему «Қазақстан бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде»
15 слайдов · сгенерирована в Презентоше — бесплатном генераторе презентаций
Слайд 2
Соғыс қарсаңы
XX ғасырдың басында Қазақстан Ресей империясының отарлық аймағы ретінде шикізат пен азық-түлік беретін өңірге айналды, ал 1914 жылы басталған Бірінші дүниежүзілік соғыс бұл тәуелділікті одан әрі күшейтті. Соғысқа дейінгі жылдары өндіріс пен ауыл шаруашылығы біркелкі дамымады, қазақ қоғамында әлеуметтік жіктелу тереңдей түсті. 1913 жылғы деңгеймен салыстырғанда соғыс жылдары егістік көлемі күрт қысқарып, шаруашылықтың тұрақтылығы әлсіреді.
Слайд 3
Соғыс басталуы
Бірінші дүниежүзілік соғыс 1914 жылғы 28 шілдеде басталып, оған 38 мемлекет тартылды. Қазақ даласы майданды астықпен, етпен, малмен және шикізатпен қамтамасыз ететін тылдық аймаққа айналды. Соғыстың алғашқы айларынан-ақ жергілікті халықтан алынатын салық бірнеше есе өсіп, қарапайым жұрттың тұрмысына ауыр салмақ түсті.
Слайд 4
Экономикалық қысым
Соғыс жылдары Қазақстан экономикасы күрт құлдырап, өнеркәсіп орындары көбіне майдан қажетіне жұмыс істеді. Кей деректерде соғыстың алғашқы жылдарында өнеркәсіптік жағдай 30 пайызға төмендегені айтылады. 1916 жылы 3 миллиард сомдық мемлекеттік заем науқаны жүргізіліп, ол да халыққа қосымша ауыртпалық әкелді.
Слайд 5
Шикізат аймағы
Қазақстаннан майданға ет, киіз, мақта, сабын, балық және мал көптеп жөнелтілді, ал Түркістан өңірінен ғана 70 мың жылқы мен 13 мың түйе алынғаны көрсетіледі. Бұл мәжбүрлі алу шаруашылықтағы мал саны мен көлік мүмкіндігін әлсіретті. Соғыс мұқтажына еңбек күші ғана емес, табиғи байлық та толық жұмылдырылды.
Слайд 6
Ауыл шаруашылығы
Ауыл шаруашылығы соғыс салдарынан ең көп зардап шеккен салалардың бірі болды. 1913 жылмен салыстырғанда 1917 жылы Қазақстанда күзгі бидайдың егісі 63,5 пайызға, жазғы бидай 8,4 пайызға, тары 22,1 пайызға, картоп 46,3 пайызға қысқарды. Мұндай құлдырау азық-түлік тапшылығын күшейтіп, ауылдағы кедейленуді тереңдетті.
Слайд 7
Еңбек ауыртпалығы
Соғыс жылдары қазақ жастарын тыл жұмыстарына алу мәселесі ерекше шиеленіс туғызды. 1916 жылғы 25 маусым жарлығы бойынша бұған дейін әскери міндеткерлік атқармаған халықтан жұмыс күші алынуы наразылықты күшейтті. Осы шешім отарлық қысым мен әлеуметтік теңсіздікке қарсы ашық қарсылықтың біріне айналды.
Слайд 8
1916 жылғы жарлық
Патшаның 1916 жылғы жарлығы қазақ қоғамында үлкен дүмпу туғызды. Халықтың шыдамын тауысып, бұл жарлық 1916 жылғы ұлт-азаттық көтерілісінің басталуына себеп болды. Көтеріліс Бірінші дүниежүзілік соғыс жағдайында отарлық саясатқа қарсы бағытталған ең ірі қозғалыстардың бірі болды.
Слайд 9
Ұлт-азаттық күрес
1916 жылғы көтеріліс Қазақстанның көптеген аймағын қамтып, отарлық езгіге қарсы бұқаралық сипат алды. Көтерілісшілер тыл жұмыстарына алу, жердің тартып алынуы және салықтың көбеюіне қарсы шықты. Бұл оқиға қазақ халқының саяси санасының өскенін және отарлық жүйеге қарсылық күшейгенін көрсетті.
Слайд 10
Халық саны
Соғыс пен отарлық қысым демографиялық жағдайға да әсер етті. Кей деректерде 1897 жылғы санақпен салыстырғанда 1917 жылы қазақ халқы санының небәрі 6,5 пайызға артқаны көрсетіледі. Бұл өсімнің баяулығы соғыс жылдарындағы әлеуметтік күйзеліс пен көші-қон үдерістерімен байланысты болды.
Слайд 11
Әскери тұтқындар
Қазақстан аумағына Үштік одақ елдерінен әкелінген әскери тұтқындар орналастырылды. Олардың саны шамамен 230 мыңға жеткені айтылады. Бұл құбылыс өңірдегі еңбек, азық-түлік және қауіпсіздік мәселелеріне қосымша қиындықтар қосты.
Слайд 12
Мал мен көлік
Соғыс қажетін өтеу үшін қазақ даласынан мыңдаған жылқы мен түйе алынды. Түркістан өңірінен 702 мың жылқы мен 13 мың түйе әкетілгені туралы мәлімет бар. Малдың азаюы көшпелі және жартылай көшпелі шаруашылықтың табиғи негізін әлсіретті.
Слайд 13
Ресурстарды игеру
Соғыс жылдарында пайдалы қазбаларды өндіру де күшейтілді. Темір кені өндіру 1914 жылғы 246 пұттан 1916 жылы 1551 пұтқа дейін өскені айтылады, бұл 6,3 есе өсімге тең. Мұндай өзгеріс майдан үшін шикізат қажетінің артқанын және жергілікті ресурстардың шектеусіз пайдаланылғанын көрсетеді.
Слайд 14
Қоғамдық салдар
Соғыс ауыртпалығы жұмысшылар мен шаруалардың наразылығын күшейтті. Азық-түлік тапшылығы, салықтың өсуі, мал мен жердің тарылуы әлеуметтік қайшылықтарды ушықтырды. Осы жағдайлар кейінгі саяси өзгерістерге де алғышарт жасады.
Слайд 15
Соғыс қорытындысы
Бірінші дүниежүзілік соғыс 1918 жылғы 11 қарашада аяқталды, бірақ оның зардаптары Қазақстанда одан кейін де ұзақ сақталды. Ел экономикасы әлсіреп, ауыл шаруашылығы күйзеліске ұшырады, ал 1916 жылғы көтеріліс халықтың отарлық саясатқа қарсы күресін жаңа деңгейге көтерді. Бұл кезең Қазақстан тарихында ауыр сынақ пен ұлттық оянудың қатар жүрген уақыты ретінде қалды.
Нужна такая же презентация, но по своей теме?
Презентоша сгенерирует презентацию по любой теме за минуту — бесплатно.
Создать презентацию