Слайд 1
Қазақстандағы саяси өмір және Кеңес өкіметінің орнауы
Презентация
10 слайдов · сгенерирована в Презентоше — бесплатном генераторе презентаций
Слайд 1
Презентация
Слайд 2
1917 жылғы Қазан төңкерісінен кейін Қазақстанның көптеген қалаларында кеңес өкіметі 1917 жылдың соңынан 1918 жылдың наурызына дейін орнай бастады. Алғашқы ірі орталықтардың бірі Перовск қаласы болып, онда билік 1917 жылғы 30 қазанда жұмысшылар мен солдаттардың қолына өтті. Бұл оқиға өлкедегі саяси күштердің ара салмағын күрт өзгертті және жаңа билік үшін күресті бастады.
Слайд 3
1917 жылғы 15 қарашада жарияланған Ресей халықтарының құқықтары декларациясы халықтардың өзін-өзі билеу құқығын мойындаған маңызды құжат болды. Осы жағдай қазақ зиялыларына ұлттық автономия мәселесін ашық көтеруге мүмкіндік берді. «Алаш» қайраткерлері кеңес өкіметімен келіссөз жүргізіп, болашақ мемлекеттілік үлгісін талқылай бастады.
Слайд 4
1917 жылғы 5–13 желтоқсанда Орынборда өткен екінші жалпықазақ съезі қазақ елінің саяси тағдырын талқылаған шешуші жиын болды. Съезде Алаш автономиясын құру туралы шешім қабылданып, ұлттық үкіметті ұйымдастыруға қадам жасалды. Бұл қазақ қоғамының дербес саяси бағдар іздегенін көрсетті.
Слайд 5
1917 жылғы 22 қарашада Қоқанда Бүкілтүркістандық төтенше төртінші съезд өтіп, Түркістан автономиясы, яғни Қоқан автономиясы жарияланды. Мұстафа Шоқай өз естеліктерінде бұл қозғалысты түркістандық халықтардың еркіндікке ұмтылысы ретінде сипаттады. 1918 жылдың ақпанында Қоқан қаласы шабуылмен алынып, автономияның билік органдары жойылды.
Слайд 6
Қазақстан аумағында 1917 жылдан кейін әскери қақтығыстар кең таралып, билік үшін күрес күнделікті өмірді ауырлатты. Ташкентте кеңес өкіметі 1917 жылғы 1 қарашада қарулы шайқас нәтижесінде орнаса, басқа өңірлерде билік әртүрлі жолмен өтті. Осындай жағдайда «соғыс коммунизмі» саясаты енгізіліп, азық-түлік тартып алу, қатаң орталықтандыру және әскери тәртіп күшейді.
Слайд 7
1920 жылы Қырғыз (Қазақ) кеңестік социалистік автономиялық республикасы құрылып, қазақ жерлерін бір әкімшілік кеңістікке топтастыру міндеті қойылды. Алайда оның аумақтық шекаралары бірден шешілмей, шекара мәселелері командалық-әкімшілік жолмен реттелді. Бұл жаңа республиканың саяси құрылымын қалыптастырудағы ең күрделі түйіндердің бірі болды.
Слайд 8
1921–1922 жылдары Қазақстанда большевиктік режим орнығып, жер-су реформасы басталды. Реформаның мақсаты қазақ жерлерін біріктіру еді, сондықтан бұрын қоныс аударушылар мен казак әскерлеріне берілген аумақтардың бір бөлігі қайтарылды. Сол жылдары жаңа экономикалық саясат енгізіліп, оның аясында нарықтық элементтерге ішінара рұқсат беріліп, салық жүйесі жеңілдетілді, бірақ 1921–1922 жылдардағы ашаршылық халыққа ауыр соққы болды.
Слайд 9
Жаңа экономикалық саясат кезеңінде қазақ жерлерін Қазақ автономиясы құрамына біріктіру мәселесі ерекше орын алды. 1921 жылғы реформалар мен кейінгі шешімдер нәтижесінде Ертіс өңірінен 177 мың десятина жер, Жетісуда 460 мың десятина жер қайтарылғаны белгілі. Дегенмен бұл үдеріс толық әрі біркелкі жүрген жоқ, өйткені шекаралық даулар мен әкімшілік бөлшектеулер сақталды.
Слайд 10
Қорытындылай айтқанда, 1917–1922 жылдар Қазақстан тарихында саяси биліктің ауысуы, ұлттық автономия үшін күрес және кеңестік жүйенің орнығуы қатар жүрген аса күрделі кезең болды. Алаш пен Қоқан автономиялары қазақ және түркістандық қоғамның дербестікке ұмтылысын көрсетті, ал кеңес билігі бұл бастамаларды күшпен ығыстырды. Қазақ автономиясы құрылып, жерлерді біріктіру бағытында маңызды қадамдар жасалды, бірақ ашаршылық пен әкімшілік қысым оның мүмкіндігін шектеді. Сондықтан «Қазақ АССР қазақ жерінің аумақтық тұтастығын қалпына келтірді» деген тұжырыммен ішінара ғана келісуге болады, өйткені бірқатар жер қайтарылғанымен, барлық мәселелер толық шешілген жоқ.
Презентоша сгенерирует презентацию по любой теме за минуту — бесплатно.
Создать презентацию