Слайд 1
Экожүйе, продуцент, редуцент, консумент және олардың табиғатқа әсері
Презентация
11 слайдов · сгенерирована в Презентоше — бесплатном генераторе презентаций
Слайд 1
Презентация
Слайд 2
Экожүйе — белгілі бір аумақта тірі ағзалар мен олардың тіршілік ортасының біртұтас жүйесі. Бұл ұғымды 1935 жылы ағылшын ғалымы А. Тэнсли енгізген, ал экожүйе табиғаттағы зат пен энергия алмасуы жүретін негізгі бірлік саналады. Экожүйенің құрамына өсімдіктер, жануарлар, микроағзалар, су, ауа, топырақ және жарық сияқты факторлар кіреді.
Слайд 3
Продуценттер — күн энергиясын пайдаланып, бейорганикалық заттардан органикалық зат түзетін ағзалар. Оларға жасыл өсімдіктер, балдырлар және кейбір бактериялар жатады. Олар экожүйедегі қоректік тізбектің бастауы болып, басқа ағзаларға энергия береді. Продуценттер болмаса, экожүйеде қорек қоры мен оттек түзілуі әлсірейді.
Слайд 4
Консументтер — дайын органикалық заттармен қоректенетін ағзалар. Оларға шөпқоректілер, жыртқыштар және адам да жатады. Олар продуценттерден алынған энергияны қоректік тізбек арқылы жоғары деңгейлерге жеткізеді. Консументтер саны мен түрі экожүйедегі тепе-теңдікке тікелей әсер етеді.
Слайд 5
Редуценттер — өлі ағзалар мен қалдықтарды ыдырататын бактериялар мен саңырауқұлақтар. Олар органикалық заттарды қарапайым минералды қосылыстарға дейін ыдыратып, топыраққа қайтарады. Осы арқылы зат айналымы жалғасып, өсімдіктерге қажет қоректік элементтер қайтадан қолжетімді болады. Редуценттер болмаса, табиғатта өлі қалдықтар жиналып қалар еді.
Слайд 6
Экожүйеде продуценттер, консументтер және редуценттер өзара байланысып, зат пен энергияның үздіксіз қозғалысын қамтамасыз етеді. Энергия қоректік тізбек арқылы бір деңгейден келесі деңгейге өтеді, бірақ оның бір бөлігі жылу түрінде жоғалады. Заттар болса, айналымға түсіп, қайтадан табиғи ортаға оралады. Сондықтан экожүйе тұрақтылығы осы үш топтың үйлесімді жұмысына тәуелді.
Слайд 7
Экожүйенің дұрыс жұмыс істеуі табиғаттағы экологиялық тепе-теңдікті сақтайды. Егер продуценттер азайса, қорек тізбегі бұзылып, консументтер саны төмендейді, ал редуценттер азайса, қалдықтар жиналып, топырақ құнарлылығы кемиді. Мысалы, орманда ағаштардың кесілуі құстарға, жәндіктерге және топырақтағы ағзаларға бірден әсер етеді. Сондықтан экожүйе табиғатты таза, тұрақты және тіршілікке қолайлы күйде ұстайды.
Слайд 8
Адам әрекеті экожүйеге ең күшті ықпал ететін факторлардың бірі. Орманды кесу, су көздерін ластау, жерді шамадан тыс игеру және қоқыс тастау продуценттерге, консументтерге және редуценттерге зиян келтіреді. Мысалы, пестицидтер жәндіктер санын азайтып, бүкіл қоректік тізбекті өзгертуі мүмкін. Сондықтан табиғатты қорғау экожүйе тұрақтылығын сақтау үшін қажет.
Слайд 9
Экожүйені қорғау үшін су, ауа және топырақты ластауды азайту керек. Орман отырғызу, қалдықтарды сұрыптау, жануарлар мен өсімдіктерді қорғау табиғи тепе-теңдікті сақтауға көмектеседі. Қазақстанда Іле Алатауы, Қорғалжын және Алтын-Емел сияқты қорықтар табиғатты қорғаудың нақты мысалы болып саналады. Мұндай шаралар продуценттер, консументтер және редуценттер арасындағы байланысты сақтап қалады.
Слайд 10
Экожүйе, продуцент, консумент және редуцент ұғымдарын қазақша түсіндіру биология сабағында табиғат заңдылықтарын тереңірек түсінуге көмектеседі. Продуценттер — өндірушілер, консументтер — тұтынушылар, редуценттер — ыдыратушылар деп те аталады. Осы үш топтың бірлігі табиғаттағы барлық тіршіліктің негізін құрайды. Сондықтан экожүйені түсіну табиғатты қорғаудың бірінші қадамы болып саналады.
Слайд 11
Экожүйе — тірі ағзалар мен олардың ортасының тығыз байланысқан табиғи жүйесі, ал продуценттер, консументтер және редуценттер оның негізгі бөліктері. Продуценттер қорек пен энергияның бастауын жасайды, консументтер оны таратады, редуценттер заттарды қайта айналымға енгізеді. Осы үш топтың жұмысы бұзылса, табиғаттағы тепе-теңдік әлсірейді. Экожүйені қорғау — болашақ ұрпақ үшін таза және тұрақты табиғатты сақтау деген сөз.
Презентоша сгенерирует презентацию по любой теме за минуту — бесплатно.
Создать презентацию