Слайд 1
Репликацияға қатысатын ферменттер
Презентация
Презентация на тему «Ферменты, участвующие в репликации»
15 слайдов · сгенерирована в Презентоше — бесплатном генераторе презентаций
Слайд 2
Праймаза қызметі
Праймаза репликация басталуы үшін қысқа РНҚ-праймер синтездейді, өйткені ДНҚ-полимераза нөлден бастап тізбек құрай алмайды. Бұл праймерлер әсіресе кешеуілдейтін тізбекте қажет, онда жаңа ДНҚ фрагменттер түрінде түзіледі. Кейін осы бастапқы РНҚ бөлігі ДНҚ нуклеотидтерімен толықтырылады.
Слайд 3
Топоизомераза рөлі
Топоизомераза ДНҚ-ның аса ширатылып кетуін азайтады және репликациялық айыр аймағында кернеуді босатады. Ол молекулаға уақытша үзіліс енгізіп, қайтадан біріктіру арқылы бұралу мәселесін шешеді. Осы қызметтің арқасында ДНҚ тізбектері кедергісіз ажырай алады.
Слайд 4
Лигаза міндеті
ДНҚ-лигаза Оказаки фрагменттерін бір-бірімен жалғап, үзілген жерлерді тұтас тізбекке айналдырады. Бұл фермент кешеуілдейтін тізбекте ерекше маңызды, өйткені онда ДНҚ үздік-үздік синтезделеді. Лигаза фосфодиэфирлік байланыс түзіп, молекуланың беріктігін қалпына келтіреді.
Слайд 5
Хеликаза әрекеті
Хеликаза ДНҚ қос шиыршығын ажыратып, екі тізбекті бір-бірінен бөледі. Ол репликациялық айырдың ашылуын қамтамасыз етіп, синтезге қажетті үлгі тізбектерді дайындайды. Егер бұл қадам болмаса, басқа ферменттердің жұмысы басталмайды.
Слайд 6
ДНҚ-полимераза
ДНҚ-полимераза жаңа ДНҚ тізбегін праймерге сүйеніп ұзартады. Ол матрицадағы нуклеотидтерге сәйкес келетін жаңа нуклеотидтерді қосады. Негізгі дәл көшірме жасау жұмысы дәл осы ферменттің үлесіне тиеді.
Слайд 7
Байланыстырушы ақуыздар
Бір тізбекті ДНҚ-ны тұрақтандыратын ақуыздар ажыраған жіпшелердің қайта қосылып кетуін тежейді. Олар репликация жүріп жатқан кезде ашылған аймақты қорғап, ферменттердің еркін жұмыс істеуіне жағдай жасайды. Бұл әсіресе ұзын ДНҚ молекуласында маңызды.
Слайд 8
Кешігу тізбегі
Кешеуілдейтін тізбекте ДНҚ үздіксіз емес, қысқа фрагменттермен түзіледі. Әр фрагменттің басталуына праймер керек, ал соңында олар лигаза арқылы біріктіріледі. Сондықтан бұл тізбек репликация ферменттерінің бірлескен жұмысын айқын көрсетеді.
Слайд 9
Жетекші тізбек
Жетекші тізбек үздіксіз синтезделеді, сондықтан ол салыстырмалы түрде тез қалыптасады. Мұнда праймер бір рет салынып, кейін ДНҚ-полимераза ұзақ тізбекті бір бағытта жалғай береді. Бұл репликацияның ең үнемді бөлігі саналады.
Слайд 10
Репликация айырмасы
Репликация айырмасы — ДНҚ ашылып, жаңа тізбектер түзілетін белсенді аймақ. Мұнда хеликаза, топоизомераза, праймаза және ДНҚ-полимераза қатар жұмыс істейді. Осы аймақтың дұрыс ұйымдасуы генетикалық ақпараттың дәл көшірілуін қамтамасыз етеді.
Слайд 11
Оказаки фрагменттері
Оказаки фрагменттері кешеуілдейтін тізбекте пайда болатын қысқа ДНҚ бөліктері. Олардың ұзындығы бактерияларда шамамен 1000-2000 нуклеотид болуы мүмкін. Бұл фрагменттер кейін ДНҚ-лигаза арқылы тұтас тізбекке айналады.
Слайд 12
Репликация кешені
Репликация кезінде ферменттер жеке емес, кешен түрінде жұмыс істейді. Кейбір бактерияларда праймаза мен хеликаза бірігіп, праймосома түзеді. Мұндай үйлесім ДНҚ көшіру жылдамдығын және дәлдігін арттырады.
Слайд 13
Бактериялық мысал
Ішек таяқшасында праймаза DnaG ақуызы ретінде сипатталады және кешеуілдейтін тізбекке РНҚ-затравкалар синтездейді. ДНҚ-полимераза ІІІ сол затравкаларды ұзартып, 1000-2000 нуклеотидтік фрагменттер түзеді. Кейін лигаза осы бөліктерді біріктіреді.
Слайд 14
Ферменттер тізімі
Репликацияға қатысатын негізгі ферменттерге хеликаза, праймаза, ДНҚ-полимераза, топоизомераза және лигаза жатады. Қосымша түрде бір тізбекті ДНҚ-ны тұрақтандыратын ақуыздар да қатысады. Осы топтың әрқайсысы ДНҚ көшірудің жеке кезеңін басқарады.
Слайд 15
Қорытынды
Репликация ферменттері ДНҚ-ның дәл көшірілуі үшін бір-бірін толықтырып жұмыс істейді. Праймаза бастама береді, топоизомераза ширатылуды азайтады, лигаза фрагменттерді біріктіреді, ал полимераза жаңа тізбекті құрайды. Осы үйлесімді жүйе жасушаның бөлінуі кезінде генетикалық ақпараттың сақталуын қамтамасыз етеді.
Нужна такая же презентация, но по своей теме?
Презентоша сгенерирует презентацию по любой теме за минуту — бесплатно.
Создать презентацию