Слайд 1
Популяция және оның құрылымы
Презентация
Презентация на тему «Популяция және оның құрылымы»
18 слайдов · сгенерирована в Презентоше — бесплатном генераторе презентаций
Слайд 2
Популяция ұғымы
Популяция дегеніміз — бір түрге жататын, белгілі бір аумақта тіршілік ететін және ортақ шығу тегі бар даралар тобы. Мысалы, бір ормандағы тиіндер, бір көлдегі шортандар немесе бір далалық алқаптағы саршұнақтар жеке популяцияны құрайды. Популяцияны түсіну экологиядағы барлық кейінгі үдерістерді, соның ішінде санының өзгеруі мен құрылымын, дұрыс талдауға мүмкіндік береді.
Слайд 3
Құрылымдық белгілер
Популяцияның негізгі сипаттары оның саны, тығыздығы, кеңістікте таралуы, жастық және жыныстық құрылымы арқылы анықталады. Осы белгілердің әрқайсысы популяцияның жағдайын жеке қырынан көрсетеді: мысалы, тығыздық ортадағы даралардың қаншалықты шоғырланғанын білдіреді. Ал жастық және жыныстық құрылым популяцияның болашақта қалай дамитынын болжауға көмектеседі.
Слайд 4
Жергілікті топтар
Н.П. Наумов популяцияларды жергілікті, экологиялық және географиялық деп үшке бөлген. Жергілікті популяция шағын аумақта өмір сүретін бір түр дараларының тобы болып саналады. Осындай ұсақ топтар ірі жүйелердің бастапқы бөлігі болып, кейін экологиялық және географиялық деңгейге бірігеді.
Слайд 5
Экологиялық топтар
Экологиялық популяция бірнеше жергілікті популяцияның жиынтығынан құралады және белгілі бір биоценоз жағдайына бейімделеді. Мұндай топтар орта факторларына ұқсас жауап береді, сондықтан олардың тіршілігі өзара тығыз байланысты болады. Бұл деңгейде қорек, бәсекелестік және мекен ету ортасының ерекшелігі ерекше рөл атқарады.
Слайд 6
Географиялық аймақ
Географиялық популяция үлкен аумақты мекендейтін экологиялық популяциялар жиынтығы ретінде сипатталады. Мұндай популяциялар әртүрлі табиғи жағдайларда өмір сүретіндіктен, олардың ішкі айырмашылықтары да байқалады. Мысалы, бір түрдің ормандық және далалық аймақтардағы топтары бір географиялық популяцияның бөлігі бола алады.
Слайд 7
Саны мен тығыздығы
Популяция саны — белгілі бір аумақтағы барлық даралардың жалпы саны, ал тығыздық сол даралардың кеңістікке қаншалықты жақын орналасқанын көрсетеді. Бұл көрсеткіштер тұрақты болмайды, өйткені олар туу, өлім, азық мөлшері және бәсекелестік әсерінен үнемі өзгеріп отырады. Сондай-ақ жыртқыштар, паразиттер, температура мен ылғал сияқты абиотикалық факторлар да санға тікелей ықпал етеді.
Слайд 8
Жастық құрылым
Популяция даралары жасына қарай жаңадан туған, жас, жартылай ересек, ересек және қартайған топтарға бөлінеді. Экологияда оларды көбіне предрепродуктивті, репродуктивті және пострепродуктивті кезеңдерге біріктіреді. Мұндай бөлу популяцияның көбею әлеуетін және келешектегі тұрақтылығын бағалауға мүмкіндік береді.
Слайд 9
Жыныстық қатынас
Популяциядағы аталық және аналық даралардың арақатынасы оның көбею мүмкіндігіне тікелей әсер етеді. Кейбір түрлер жұптасып тіршілік етсе, басқалары үйір, табын немесе колония түрінде өмір сүреді. Жыныстық құрылым тепе-теңдігі бұзылса, ұрпақ санына және популяцияның өсу қарқынына өзгеріс түседі.
Слайд 10
Санының өзгеруі
Популяция санының динамикасы — уақыт бойынша даралар санының өзгеруі. Туу саны арттырса, өлім саны азайтады, сондықтан осы екі үдеріс популяцияның негізгі реттеушісі болып табылады. Азық қоры, жыртқыштар, бәсекелестік және климаттық жағдайлар бұл өзгерісті күшейтіп немесе баяулатып отырады.
Слайд 11
Өзін-өзі реттеу
Популяция саны шектен тыс көбейсе, азық жетіспеуі мен бәсекелестік күшейеді, ал саны азайса, ресурстар көбейіп, қайта өсуге жағдай туады. Осындай ішкі реттелу гомеостаз деп аталады. Динамикалық тепе-теңдік популяцияның орташа деңгейдің айналасында ауытқып тұруын қамтамасыз етеді.
Слайд 12
Өсу үлгілері
Қолайлы жағдайда популяция саны экспоненциалды түрде өте жылдам артуы мүмкін. Ал қорек пен басқа ресурстар шектеулі болса, өсу біртіндеп баяулап, логистикалық сипат алады. Логистикалық өсудің графигі әдетте S тәрізді болып келеді.
Слайд 13
Биоценоз және биогеоценоз
Синэкология тірі организмдер қауымдастықтарын және олардың қоршаған ортамен байланысын зерттейді. Биоценоз — белгілі бір аумақта бірге тіршілік ететін өсімдіктер, жануарлар және микроорганизмдер жиынтығы, ал биогеоценоз оған биотопты қосқандағы біртұтас жүйе. Бұл ұғымдар табиғаттағы тірі және өлі компоненттердің өзара тәуелді екенін көрсетеді.
Слайд 14
Экожүйе құрылысы
Экожүйе тірі организмдер мен олардың өлі ортасы өзара байланысқан біртұтас жүйе ретінде қарастырылады. Оның негізгі құрамына продуценттер, консументтер, редуценттер және өлі табиғат компоненттері жатады. Мұнда әр бөлік зат пен энергия айналымын қамтамасыз ететін ортақ тізбектің қызметін атқарады.
Слайд 15
Қауымдастық байланысы
Организмдер қауымдастықта трофикалық, топикалық, форикалық және фабрикалық байланыстар арқылы әрекеттеседі. Трофикалық байланыс қоректенуге, ал топикалық байланыс тіршілік ортасын қалыптастыруға қатысты. Форикалық және фабрикалық байланыстар да биоценоз ішіндегі өзара ықпалдастықтың күрделілігін дәлелдейді.
Слайд 16
Экологиялық тепе-теңдік
Экожүйеде энергия негізінен Күннен түсіп, продуценттерден консументтерге, одан редуценттерге өтеді. Заттар табиғатта қайта айналым жасайды, ал энергия бір бағытта ғана беріледі. Линдеманның он пайыздық ережесі бойынша келесі трофикалық деңгейге энергияның шамамен он пайызы ғана өтеді.
Слайд 17
Биологиялық өнімділік
Биомасса — тірі организмдердің жалпы массасы, ал биологиялық өнімділік — жаңа органикалық заттардың түзілу жылдамдығы. Бірінші реттік өнімді өсімдіктер түзсе, екінші реттік өнім гетеротрофты организмдерде қалыптасады. Бұл көрсеткіштер экожүйенің қаншалықты өнімді әрі тұрақты екенін бағалауда маңызды.
Слайд 18
Заключение
Популяция — экологиядағы ең негізгі ұғымдардың бірі, өйткені ол бір түр дараларының санын, құрылымын және дамуын сипаттайды. Оның өзгерісі туу, өлім, қорек қоры, бәсекелестік және климат сияқты факторларға тәуелді. Популяциялар өзін-өзі реттеп, динамикалық тепе-теңдік сақтауға ұмтылады, сондықтан табиғаттағы тұрақтылықтың маңызды буыны болып саналады.
Нужна такая же презентация, но по своей теме?
Презентоша сгенерирует презентацию по любой теме за минуту — бесплатно.
Создать презентацию