Слайд 1
Саралап оқыту технологиясы
Презентация
Презентация на тему «Саралап оқыту технологиясы»
16 слайдов · сгенерирована в Презентоше — бесплатном генераторе презентаций
Слайд 2
Түсінік негізі
Саралап оқыту технологиясы оқушылардың қабілеті, дайындық деңгейі және оқу қарқыны әртүрлі екенін ескеріп, оқу үдерісін соған бейімдеуге құрылған тәсіл. Оның мақсаты — бір сыныптағы барлық оқушыны бірдей талаппен емес, мүмкіндігіне сай жұмысқа тарту және әрқайсысының алға жылжуына жағдай жасау. Бұл тәсілде мұғалім тапсырманы, көмекті және бағалау өлшемін оқушы ерекшелігіне қарай реттейді. Мұндай ұйымдастыру оқу мазмұнын игеруді жеңілдетіп, сабақтың нәтижесін нақтырақ етеді.
Слайд 3
Ғылыми негізі
Саралап оқытудың психологиялық негіздерінің бірі ретінде Лев Выготскийдің жақын арадағы даму аймағы туралы тұжырымы аталады, ал педагогикалық жүйелеуде Жанат Қараевтың деңгейлеп-саралап оқыту үлгісі кең қолданылады. Бұл үлгіде оқушының қазіргі білімі мен қол жеткізе алатын келесі деңгейі арасындағы байланыс ескеріледі. Оқытуды осылай құру оқушыға шамадан тыс қиындық түсірмей, біртіндеп күрделенетін тапсырмалар арқылы дамуға мүмкіндік береді. Сондықтан саралау тек тапсырма бөлу емес, оқу үдерісін ғылыми негізде басқару жолы болып саналады.
Слайд 4
Түрлер жүйесі
Саралап оқытудың негізгі түрлеріне тапсырма арқылы саралау, деңгейлеп саралау, мазмұн бойынша саралау, қарқын бойынша саралау және оқушыға көрсетілетін қолдау көлемін саралау жатады. Тапсырма арқылы саралауда бір тақырыпқа әртүрлі күрделілік деңгейіндегі жұмыс беріледі, ал деңгейлеп саралауда оқушы белгілі бір межелер бойынша кезең-кезеңімен алға жылжиды. Кей дереккөздерде Қараев үлгісіндегі төрт деңгей — репродуктивтік, алгоритмдік, эвристикалық және шығармашылық деңгейлер — бөлек көрсетіледі. Осындай жіктеу мұғалімге сыныптағы әр оқушыға сай оқу жолын құруға көмектеседі.
Слайд 5
Тапсырма саралау
Тапсырма арқылы саралау кезінде бір тақырыптың аясында оқушыларға бірдей мақсат, бірақ әртүрлі деңгейдегі жаттығулар ұсынылады. Мысалы, бір оқушы негізгі ұғымды қайталаса, екіншісі оны қолданады, үшіншісі жаңа жағдаятта шешім ұсынады. Бұл тәсіл білім алушылардың оқу нәтижесін салыстыруға емес, жеке ілгерілеуін бағалауға мүмкіндік береді. Сонымен қатар ол оқушының өзіне деген сенімін арттырып, әлсіз тұстарын нақты анықтауға жағдай жасайды.
Слайд 6
Деңгейлік оқыту
Деңгейлеп оқытуда материал бірнеше сатыға бөлініп, әр оқушы ең алдымен базалық деңгейді меңгереді, кейін күрделірек тапсырмаларға өтеді. Қараев ұсынған жүйеде репродуктивтік деңгейде оқушы дайын үлгімен жұмыс істесе, алгоритмдік деңгейде әрекетті белгілі бір тәртіппен орындайды. Бұдан кейінгі эвристикалық деңгейде оқушы ізденіс жүргізіп, шығармашылық деңгейде өз шешімін ұсынады. Мұндай құрылым оқушының білімін бірізді дамытып, оқу сапасын нақты бақылауға мүмкіндік береді.
Слайд 7
Қолдау көрсету
Саралап оқытуда мұғалімнің қолдауы оқушының қажеттілігіне қарай өзгереді: біріне қосымша түсіндіру керек болса, екіншісіне тек бағыт-бағдар жеткілікті болады. Әлсіздеу оқушыларға қысқа нұсқаулық, үлгі, тірек сызба немесе қосымша уақыт беріледі. Ал жоғары деңгейлі оқушыларға күрделірек мәселе, зерттеу элементі бар тапсырма немесе өзіндік жоба ұсынылады. Осындай айырмашылық оқу процесін теңестіреді және барлық оқушының белсенділігін сақтайды.
Слайд 8
Сабақ құрастыру
Саралап оқытуды тиімді қолдану үшін мұғалім алдымен сыныптың дайындық деңгейін анықтап, сабақ мақсатын соған сай нақтылайды. Кейін тапсырмалар жеңілден күрделіге қарай құралып, әр кезеңде оқушы не орындауы керегі айқын көрсетіледі. Сабақ құрылымына жеке жұмыс, жұптық жұмыс және топтық жұмыс енгізу де саралауды күшейтеді. Егер бағалау өлшемдері алдын ала түсіндірілсе, оқушы өз жұмысын дұрыс жоспарлап, нәтижесін бақылай алады.
Слайд 9
Бастауыш сынып
Бастауыш сыныпта саралап оқыту әсіресе маңызды, өйткені оқушылардың оқу жылдамдығы мен зейіні бірдей болмайды. Бұл кезеңде қысқа тапсырмалар, көрнекілік, ойын элементтері және қайталау арқылы саралау тиімді нәтиже береді. Мысалы, бір топ сөзді оқып-жазуға жаттықса, екінші топ сөйлем құрастырады, үшінші топ шағын мәтінмен жұмыс істейді. Осындай тәсіл балалардың оқу дағдысын біртіндеп қалыптастырады.
Слайд 10
Негізгі сыныптар
Негізгі сыныптарда саралау мазмұнның күрделенуімен қатар, оқушының дербестігін арттыруға бағытталады. Бұл кезеңде тапсырмаларда талдау, салыстыру, дәлелдеу және қорытынды жасау әрекеттері көбірек қолданылады. Мұғалім кей оқушыға дайын үлгі берсе, қабілеті жоғары оқушыға өз бетімен шешім табуды ұсынады. Нәтижесінде оқу үдерісі бір деңгейде тоқтап қалмай, әр баланың мүмкіндігіне қарай тереңдейді.
Слайд 11
Жоғары сыныптар
Жоғары сыныптарда саралап оқыту кәсіби бағдармен және зерттеу мәдениетімен ұштасады. Оқушыларға пәндік жобалар, эссе, талдау жұмысы, дерекпен жұмыс және күрделі есептер беріледі. Мысалы, бір оқушы тақырыпты қысқаша түсіндірсе, екіншісі оны тарихи немесе ғылыми дерекпен дәлелдейді. Мұндай жұмыс оқушыны емтиханға ғана емес, нақты өмірде ақпаратты талдай білуге де дайындайды.
Слайд 12
Бағалау жүйесі
Саралап оқытуда бағалау тек дұрыс жауапты санаумен шектелмейді, оқушының ілгерілеуі де ескеріледі. Бір тапсырмаға әртүрлі деңгейде жеткен оқушылардың нәтижесі де өз межесімен салыстырылады. Бұл әдіс әділетті бағалауға жақындатады, өйткені бәріне бірдей күрделілік емес, бірдей мүмкіндік беріледі. Бағалау критерийлері ашық болса, оқушы қай деңгейге жеткенін және келесі қадам қандай екенін жақсы түсінеді.
Слайд 13
Пәндік қолдану
Саралап оқыту математикада, тіл сабақтарында, жаратылыстануда және тарихта әртүрлі формада қолданылады. Математикада ол есептің деңгейімен, тілде мәтін көлемімен және тапсырма түрімен, жаратылыстануда тәжірибе күрделілігімен көрінеді. Мәселен, алгебра мен геометрия сабақтарында деңгейлік тапсырмалар жүйесі оқушының қабілетіне сай ілгерілеуін қамтамасыз етеді. Сондықтан бұл технология бір пәнмен шектелмей, кез келген оқу мазмұнына бейімделе алады.
Слайд 14
Артықшылықтары
Саралап оқытудың басты артықшылығы — әр оқушының өз мүмкіндігіне сай оқуына жол ашуы. Ол оқу мотивациясын арттырып, әлсіз оқушыны артта қалдырмай, дарынды оқушыны тежемей дамытады. Сонымен бірге сыныптағы тәртіп пен белсенділікті жақсартып, мұғалімге нақты оқу қиындықтарын көруге мүмкіндік береді. Осы себептен саралау қазіргі мектепте оқушыға бағытталған оқытудың маңызды құралына айналды.
Слайд 15
Қолдану шарттары
Саралап оқытуды дұрыс енгізу үшін мұғалімге алдын ала жоспарлау, нақты критерий, уақытты дұрыс бөлу және оқу материалын бірнеше нұсқада дайындау қажет. Егер тапсырмалар тым жеңіл немесе тым ауыр болса, технология өз мақсатын толық орындамайды. Сондықтан саралау оқушыны бөлу үшін емес, қолдау үшін ұйымдастырылуы тиіс. Дұрыс қолданылған жағдайда ол сабақтың сапасын да, оқушының нәтижесін де жақсартады.
Слайд 16
Қорытынды
Саралап оқыту технологиясы әр оқушының жеке ерекшелігін ескеріп, білім алуды қолжетімді әрі нәтижелі етеді. Оның негізгі түрлері тапсырма, деңгей, мазмұн, қарқын және қолдау бойынша саралауға сүйенеді, ал тиімді қолдану үшін сабақ құрылымы мен бағалау жүйесі алдын ала ойластырылуы қажет. Бұл тәсіл бастауыштан жоғары сыныпқа дейін қолданылып, оқушыны біртіндеп дамуға жетелейді. Сондықтан саралап оқыту қазіргі білім берудегі ең практикалық және икемді технологиялардың бірі болып саналады.
Нужна такая же презентация, но по своей теме?
Презентоша сгенерирует презентацию по любой теме за минуту — бесплатно.
Создать презентациюРазделы:Технология